چون خورشید غروب کرد و بهرام گور در پی شکار از سواران خویش بازماند، در تاریکی شب راه را گم کرد و رو به سوی خانهٔ جهودی بی‌بر و خسیس به نام بهراهام نهاد. شاه به در خانه رسید و کوفت و گفت که سواری از سپاه شاه بازمانده، تاریکی فرا رسیده و راه و لشکرگاه را نمی‌یابد؛ گر امشب در این سرا پناهش دهند، هیچ رنج و گزندی به صاحب‌خانه نخواهد رسید.
پیشکار بهراهام پیام سوار را به ارباب خویش رساند، اما بهراهامِ تنگ‌چشم و خسیس پاسخ داد که این سوار را بر درگاه ما جایی نیست. بهرام بار دیگر به نرمی پیام فرستاد که تنها سرپناهی برای گذران شب می‌خواهد و هیچ خسارتی به دارایی او نخواهد زد. بهراهام چون اصرار سوار را دید، خود بر او بانگ زد که این خانه بس تنگ است و صاحبش بینوایی گرسنه که بر خاک عریان می‌خسـپد؛ اگر می‌خواهی درآیی، باید پیمان ببندی که هیچ خوراک و نیازی از من نخواهی و اگر اسبت سرگین افکند یا خشتی را بشکند، بامدادان خود باید سرگینش را بروبی و خاکش را به دشت بریزی و تاوان خشت را بدهی.
بهرام گور که پادشاهی فروتن و والاتبار بود، این شرط‌های خفت‌بار را پذیرفت و سوگند یاد کرد که بر پیمان بماند. از اسب پیاده شد، آن را ببست و تیغ از نیام برکشید. نمدزین خویش را بر زمین گسترد و زین را بالین ساخت و بر خاک خفت. در این میان، بهراهام در خانه را بست، سفرهٔ خویش گسترد و به خوردن و نوشیدن شراب نشست. او در حال خوران و نوشان، بر سوار گرسنه فخر می‌فروخت که هر که داراست شادمان است و درم برایش چون زره، و هر که تهیدست است چون تو در نیمه‌شب تشنه‌لب و گرسنه بر خاک می‌افتد. بهرام با خویشتنداری و لبخند پاسخ می‌داد که این سخنان حکمت‌آمیز است و نیکی از آنِ میگساران باد.
چون خورشید سپیده دمید و تیغ زرین بر کوهسار کشید، بهرام اسب را زین کرد تا برود. بهراهام جلو آمد و بانگ برداشت که ای سوار، به پیمان خویش وفا کن و سرگین اسبت را بروب! بهرام پیشنهاد داد که زر می‌دهد تا کارگری آورند و خاک را ببرند، اما بهراهام نپذیرفت و گفت من کسی را ندارم و تو نباید پیمان‌شکنی کنی. شاه ایران که مظهر راست‌گویی و وفای به عهد بود، دستارِ ابریشمین و بسیار گران‌بهایی را که درون موزه خویش داشت و آغشته به مشک و عبیر بود، برون آورد. او با همان دستار ابریشمین شاهانه، سرگین اسب را پاک کرد و به خاکچال انداخت تا پیمانش ناگسسته ماند. سپس به بهراهام گفت اگر شهریار از این دادگری و آزاده‌خویی بشنود، تو را در جهان بی‌نیاز خواهد ساخت.