روزگار چه بازی‌های شگرفی که در پس پرده تقدیر نمی‌نگارد. سام نریمان، جهان‌پهلوان بی‌همتای ایران، در خلوت شبستان خویش ماهرویی زاد سرو داشت که نور امید به جانش می‌بخشید. روزی که نوزادِ خورشیدچهر قدم به گیتی نهاد، ماهیتی رازآلود سرنوشت او را برآشفت؛ تنش سپید و لطیف چون نقره خام بود و چهره‌اش درخشان، اما سرتاسر موی سرش همچون برف سپید می‌زد. از بیم تندباد خشم و آزردگی سام، یک هفته هیچ‌کس را یارای آن نبود که خبر این زایش شگفت را به گوش جهان‌پهلوان برساند. سرانجام دایه‌ای شیردل به آستان پهلوان گام نهاد و با درود و شادباش، پرده از راز پور پاک‌نهاد برداشت.
چون چشمان سام بر موی سپید کودک افتاد، تیره جانی و شرمساری بر روانش چیره شد. ناله از نهاد برآورد و رو به درگاه دادار بی‌انباز نمود که اگر مرا گناهی گران است، این رسوایی چیست که نژاد مرا با دیوان و پریان سنجند؟ از فرط ننگ و خشم، فرمان داد تا نوزاد بی‌گناه را فرسنگ‌ها دورتر، بر فراز تخته‌سنگ‌های عریان کوه البرز—آنجا که مرغ افسانه‌ای، سیمرغ، آشیان داشت—بی‌پناه رها کنند. کودک بی‌زبان بر خاک تیره افتاده بود، سنگ خارا گهواره‌اش گشت و آفتاب سوزان دایه‌اش، بی‌آنکه قطره‌ای شیر بر لب بساید.
چون سیمرغ برای خورش بچگان خود بر فراز البرز بال گشود، ناله زارِ کودک شیرخواره را شنید. یزدانِ نیکی‌دهش مهر آن طفل خرد را در دل شاه‌مرغ انداخت؛ پس سیمرغ فرود آمد و کودک را نرم در چنگال گرفت و به کنام بلند خویش برد. بچگان سیمرغ با شگفتی بدان سیمای فرخنده نگریستند و او را به مهر پذیرفتند. سیمرغ بهترین نخجیرها را برایش فرامهر آورد تا آنکه روزگارانی دراز گذشت و کودک بر بالای کوهستان پرورش یافت و برنایی قامت‌بلند چون سرو آزاد گشت؛ پهلوانی با سینه سیمین و بازوان هژبر افکن.
آوازه وجود شهریارزاده‌ای پرورده در آشیان سیمرغ، گیتی را فراگرفت تا آنکه شبی سام در خواب، سواری هندی دید که مژده زنده بودن فرزندش را به او داد. موبدان و بخردان سام را بر این ستم نابهنگام سرزنش کردند و شب دوم، رؤیایی سهمگین‌تر دل سام را لرزاند: سروشی آسمانی با زبان تند، ناپاکی رای او را نکوهش کرد که چرا فرزند خویش را شرم خدای نادیده انگاشتی و به دایگی مرغ واگذاشتی. سام سراسیمه به سوی البرز شتافت، اما صخره‌های سر به فلک کشیده و آشیانه کیوانی سیمرغ راه بر او بست. پهلوان نادمانه رخ بر خاک سود و از درگاه یزدان چاره‌جویی خواست.
سیمرغ پهلوان جوان را دریافت و خبر آمدن پدر و سرآمدن دوران جدایی را به او داد. اگرچه زال از جدایی از آشیان سیمرغ دلتنگ بود، سیمرغ پرّی فرخنده به او سپرد تا هرگاه سختی و تنگی بر او فرود آمد، آن را بر آتش افکند و سیمرغ را به یاری خواند. سیمرغ زال را بر بال گرفت و خرامان نزد سام فرود آورد. سام چون برز و بالای شیرگون و چهره تابناک فرزندش را دید، سر بر آستان نیایش گذارد، خجلت گذشته را نوید مهربانی داد و جامه‌ای خسروانی بر تن پور جوان پوشانید. سپاه ایران با غلغله کوس و کره‌نای و بانگ شیپورها، پهلوان کهن و پور سپیدموی و فرخنده‌اش را تا کاخ پادشاهی بدرقه کردند.