🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره اساطیری (پیشدادیان)

منوچهر

❖
37 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲۸ - درگذشت منوچهر و پندهای او به نوذر دربارهٔ پادشاهی و آینده
چون سالیان پادشاهی منوچهر به صد و بیست رسید، ستاره‌شناسان و اختربینان درگاه پیش آمدند و راز گردش آسمان را بازگفتند. آنان شاه را آگاه ساختند که خورشید روزگارش به غروب نزدیک شده و هنگام آن فرا رسیده است که تخت شهریاری را بدرود گوید. منوچهر شاه با شنیدن این سخن، بی‌درنگ بر آیین دگرگون شد، موبدان، ردان و بزرگان کشوری و لشکری را پیش خواند و راز دل خویش را بر آنان آشکار کرد.

آنگاه فرزندش نوذر را پیش فراخواند و تاج و تخت شاهی را پس از رنج‌های بسیار به او سپرد. منوچهر با او از ناپایداری جهان سخن گفت و یادآور شد که تخت کیانی فسون و بادی بیش نیست و نباید بدان دل بست. او سرگذشت خویش را بازگو کرد که چگونه با فرّه فریدون کمر به کین‌خواهی ایرج پرداخت، سلم و تور را به کیفر رسانید، گیتی را از پلیدی‌ها و پتیاره‌ها پاک گردانید و شهرها و باروهای استوار برافراشت؛ اما اکنون چنان است که گویی هرگز جهانی ندیده و زندگی، آن‌گاه که سرانجامش مرگ باشد، درختی است که برگ و بارش زهربار است.

شاه کهنسال فرزند را به پاک‌دینی، دادگری و استواری در راه یزدان اندرز داد و پنهان‌های آینده را بر او آشکار ساخت. او پیشگویی کرد که روزگاری نو با ظهور پیامبری چون موسی در خاورزمین پدید خواهد آمد و نوذر را هشدار داد که مبادا با او به کین برخیزد، بلکه باید به دین یزدان بگراید. سپس از روزهای سخت آینده و هجوم سپاه توران به فرماندهی فرزند پشنگ (افراسیاب) سخن گفت و نوذر را آگاه کرد که روزگار بر او تنگ خواهد شد و در آن سختی‌ها باید از سام نریمان و زال زر و نهال تازه رسته از تبار زال — که همان رستم پهلوان است — یاری جوید تا تورانیان را خوار و بی‌هنر سازد.

با پایان یافتن اندرزها، اشک بر گونه‌های شاه روان گشت و نوذر نیز زار و بی‌تاب بگریست. آنگاه منوچهر، بی‌آنکه به هیچ بیماری یا دردی دچار شده باشد، هر دو چشم کیانی خویش را بر هم نهاد، آهی سرد برآورد و مانند گلی افسرده بر جای ماند. بدین‌سان، شهریار پرهنر و نامور ایران‌زمین رخت به سرای باقی کشید و از او تنها نامی نیک و یادگاری جاویدان در گیتی بر جای ماند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: