🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان رستم و اسفندیار

❖
92 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۹ - بزم نیمروز نزد اسفندیار، پند آشتی رستم و پیمان نبرد فردا
در خیمه‌گاه شاهانه، بزم نیمروز برافروخته شد. اسفندیار فرمان داد تا سفره‌ای گران‌پایه بگستردند و رستم چون به خوردن بنشست، یلان و گردان کیانی از اشتهای افسانه‌ای جهان‌پهلوان مبهوت ماندند؛ گوسفندان بریان یک‌به‌یک پیش روی او نهاده می‌شد و او بی‌پروا تناول می‌کرد. آن‌گاه اسفندیار جام‌های سنگین و میِ نآمیخته به آب فراماند تا مگر هوش از سر رستم برباید، اما تهمتن جام‌های لبریز را یکی پس از دیگری به یاد شاهنشاه سر کشید و رخسارش چون لعل درخشید بی‌آنکه اندیشه‌اش آشفته گردد. چو زمان جدایی فراز آمد، غم سنگینی بر دل رستم نشست. او در خلوت اندیشهٔ خویش درمانده بود: اگر تن به بند اسفندیار دهد، نام تهمتن به ننگی ابدی آلوده می‌شود و اگر شاهزادهٔ جوان کیانی را در هم شکند، نفرین دو جهان و ننگ شهریارکشی بر او خواهد نشست. از این رو، رستم با دلی پردرد و زبانی پر از مهر، بار دیگر اسفندیار را پند داد و پرده از راز خبیثانهٔ گشتاسپ برداشت؛ آگاهش ساخت که شاه ایران از تاج و تخت خویش بیمناک است و تو را به قصد هلاک به دست رستم فرستاده تا خود بی‌رقیب بر اریکه بماند. رستم او را به آشتی و مهمانی در سیستان خواند و پیمان بست که هر چه اسفندیار خواهد بجای آورد مگر خواریِ بند. اما اسفندیار، سرمست از غرور جوانی و فرمان‌برداری کورکورانه از پادشاه، اندرزهای فرزانهٔ کهن‌پهلوان را افسون و فریب خواند و بر جنگ بامداد فردا پای فشرد. رستم که راه آشتی را بسته دید، پاسخ داد که فردا بر پشت رخش و با گرز گران، پاسخ این گستاخی را در آوردگاه خواهد داد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: