#1
ز سالش چو یک پنجه اندر کشید
✦
سه فرزند‌ش آمد گرامی پدید
“When fifty years had passed of his reign, three cherished sons were born unto him.”
#2
به بخت جهاندار هر سه پسر
✦
سه خسرو نژاد از در تاج زر
“By the good fortune of the world-ruler, all three were royal heirs, worthy of the golden crown.”
#3
به بالا چو سرو و به رخ چون بهار
✦
به هر چیز مانندهٔ شهریار
“Tall as cypresses and fair as springtime, in every quality they resembled the king.”
#4
از این سه دو پاکیزه از شهرناز
✦
یکی کهتر از خوب چهر ارنواز
“Of these three, two pure-hearted sons were born of Shahrnaz, and the youngest of beautiful Arnavaz.”
#5
پدر نوز ناکرده از ناز نام
✦
همی پیش پیلان نهادند گام
“The father had not yet bestowed names upon them, while they walked boldly before war-elephants.”
#6
فریدون از آن نامداران خویش
✦
یکی را گرانمایه‌تر خواند پیش
“Fereydun summoned one of his noble nobles to step forward.”
#7
کجا نام او جندل پرهنر
✦
به هر کار دلسوز بر شاه بر
“His name was the highly accomplished Jandal, faithful and devoted to the king in every affair.”
#8
بدو گفت برگرد گرد جهان
✦
سه دختر گزین از نژاد مهان
“He said to him: 'Traverse the broad world and select three daughters from a grand lineage.'”
#9
سه خواهر ز یک مادر و یک پدر
✦
پری چهره و پاک و خسرو گهر
“'Three sisters from one father and mother, fairy-faced, chaste, and of royal origin.'”
#10
به خوبی سزای سه فرزند من
✦
چنان چون بشاید به پیوند من
“'Matching in beauty my three sons, as is fitting for union with my house.'”
#11
به بالا و دیدار هر سه یکی
✦
که این را ندانند ازان اندکی
“'Alike in stature and visage, so that none can distinguish one from the other.'”
#12
چو بشنید جندل ز خسرو سخن
✦
یکی رای پاکیزه افگند بن
“When Jandal heard the monarch's words, he conceived a wise and prudent plan.”
#13
که بیدار دل بود و پاکیزه مغز
✦
زبان چرب و شایستهٔ کار نغز
“For he was vigilant of heart, refined of mind, eloquent of tongue, and fit for delicate deeds.”
#14
ز پیش سپهبد برون شد به راه
✦
ابا چند تن مر ورا نیکخواه
“He departed from the ruler's presence upon the road, accompanied by a few well-wishing companions.”
#15
یکایک ز ایران سراندر کشید
✦
پژوهید و هرگونه گفت و شنید
“He set forth from Iran, inquiring everywhere and listening to all manner of reports.”
#16
به هر کشوری کز جهان مهتری
✦
به پرده درون داشتن دختری
“In every realm where a ruler kept a hidden daughter behind the royal curtain,”
#17
نهفته بجستی همه راز‌شان
✦
شنیدی همه نام و آواز‌شان
“He sought out all their secrets and heard all of their names and renown.”
#18
ز دهقان پر مایه کس را ندید
✦
که پیوستهٔ آفریدون سزید
“Among all the noble chieftains, he found none worthy of Fereydun's alliance,”
#19
خردمند و روشن‌دل و پاک‌تن
✦
بیامد بر سرو شاه یمن
“Until the wise, bright-hearted, and pure counselor came before Sarv, the King of Yemen.”
#20
نشان یافت جندل مر اورا درست
✦
سه دختر چنان چون فریدون بجست
“Jandal found true trace of him: three daughters, precisely as Fereydun had sought.”
#21
خرامان بیامد به نزدیک سرو
✦
چنان چون به پیش گل اندر تذرو
“He walked gracefully into the presence of Sarv, like a pheasant stepping toward a rose.”
#22
زمین را ببوسید و چربی نمود
✦
برآن کهتری آفرین برفزود
“He kissed the ground, showed sweetness of tongue, and poured praises upon the king.”
#23
به جندل چنین گفت شاه یمن
✦
که بی‌آفرینت مبادا دهن
“The King of Yemen spoke thus to Jandal: 'May thy tongue never lack praise!'”
#24
چه پیغام داری چه فرمان دهی
✦
فرستاده‌ای گر گرامی رهی
“'What message dost thou bring, and what command? Art thou an envoy from a cherished ruler?'”
#25
بدو گفت جندل که خرم بدی
✦
همیشه ز تو دور دست بدی
“Jandal replied: 'Mayest thou ever be joyful, and may the hand of evil remain far from thee!'”
#26
از ایران یکی کهترم چون شمن
✦
پیام آوریده به شاه یمن
“'I am a humble servant from Iran, like a priest, bearing a message to the King of Yemen.'”
#27
درود فریدون فرخ دهم
✦
سخن هر چه پرسند پاسخ دهم
“'I convey the greetings of glorious Fereydun, and will answer whatever thou mayest ask.'”
#28
ترا آفرین از فریدون گرد
✦
بزرگ آن‌کسی کو نداردش خرد
“'Praises be to thee from Fereydun the Valiant; grand is he who holds him not in high esteem!'”
#29
مرا گفت شاه یمن را بگوی
✦
که بر گاه تا مشک بوید ببوی
“'He commanded me to say to the King of Yemen: Mayest thou reign as long as musk perfumes the throne!'”
#30
بدان ای سر مایهٔ تازیان
✦
کز اختر بدی جاودان بی‌زیان
“'Know, O chieftain of the Arabs, may thy star ever shine free of misfortune!'”
#31
مرا پادشاهی آباد هست
✦
همان گنج و مردی و نیروی دست
“'I possess a prosperous kingdom, as well as treasures, valor, and strength of arm.'”
#32
سه فرزند شایستهٔ تاج و گاه
✦
اگر داستان را بود گاه ماه
“'Three sons worthy of crown and throne, if fate grants them time and glory.'”
#33
ز هر کام و هر خواسته بی‌نیاز
✦
به هر آرزو دست ایشان دراز
“'Free of need in every desire, their hands reach for whatever they wish.'”
#34
مر این سه گرانمایه را در نهفت
✦
بباید کنون شاهزاده سه جفت
“'Now these three noble princes in secret stand in need of three royal brides.'”
#35
ز کار آگهان آگهی یافتم
✦
بدین آگهی تیز بشتافتم
“'I learned from my informants, and upon this news I hastened swiftly forward:'”
#36
کجا از پس پرده پوشیده روی
✦
سه پاکیزه داری تو ای نامجوی
“'That behind thy curtain thou keepest veiled three immaculate maidens, O seeker of renown.'”
#37
مران هرسه را نوز ناکرده نام
✦
چو بشنیدم این دل شدم شادکام
“'Upon all three thou hast not yet bestowed names; when I heard this, my heart grew joyful.'”
#38
که ما نیز نام سه فرخ نژاد
✦
چو اندر خور آید نکردیم یاد
“'For we too have not uttered the names of our three fortune-favored sons, waiting for a fitting match.'”
#39
کنون این گرامی دو گونه گهر
✦
بباید برآمیخت با یکدگر
“'Now these two precious jewels ought to be blended together.'”
#40
سه پوشیده رخ را سه دیهیم جوی
✦
سزا را سزاوار بی‌گفت‌وگوی
“'Three veiled maidens for three crown-seekers: worthy for the worthy, beyond dispute.'”
#41
فریدون پیامم بدین گونه داد
✦
تو پاسخ گزار آنچه آیدت یاد
“'Fereydun delivered his message thus; do thou give such response as comes to thy mind.'”
#42
پیامش چو بشنید شاه یمن
✦
بپژمرد چون زاب کنده سمن
“When the King of Yemen heard his message, he withered like jasmine plucked from water.”
#43
همی‌گفت گر پیش بالین من
✦
نبیند سه ماه این جهان‌بین من
“He said to himself: 'If my world-beholding eyes see not these three moons by my bedside,'”
#44
مرا روز روشن بود تاره شب
✦
بباید گشادن به پاسخ دو لب
“'My bright day will turn into dark night; yet I must open my lips in answer.'”
#45
سراینده را گفت کای نامجوی
✦
زمان باید اندر چنین گفت‌گوی
“He said to the speaker: 'O seeker of fame, time is required for such a discourse.'”
#46
شتابت نباید به پاسخ کنون
✦
مرا چند راز‌ست با رهنمون
“Thou must not hasten to respond just now; I have several secrets to weigh with my counselors.”
#47
فرستاده را زود جایی گزید
✦
پس آنگه به کار اندرون بنگرید
“He swiftly provided quarters for the envoy, and thereafter turned his full attention to the matter at hand.”
#48
بیامد در بار دادن ببست
✦
به انبوه اندیشگان در نشست
“He closed the doors of his audience hall and sat immersed in a tide of profound thoughts.”
#49
فراوان کس از دشت نیزه‌وران
✦
بر خویش خواند آزموده سران
“From the Plain of the Spearmen, he summoned to his presence many experienced chieftains.”
#50
نهفته برون آورید از نهفت
✦
همه راز‌ها پیش ایشان بگفت
“He revealed all that was concealed within his heart and laid every secret open before them.”
#51
که ما را به گیتی ز پیوند خویش
✦
سه شمع‌ست روشن به دیدار پیش
“He said: 'In this world, from our own lineage, we possess three luminous candles before our eyes.'”
#52
فریدون فرستاد زی من پیام
✦
بگسترد پیشم یکی خوب دام
“'Fereydoun hath dispatched a message unto me, laying before me a well-wrought snare.'”
#53
همی‌کرد خواهد ز چشمم جدا
✦
یکی رای باید زدن با شما
“'He seeks to separate them from my sight; wherefore I must counsel with you all.'”
#54
فرستاده گوید چنین گفت شاه
✦
که ما را سه شاه‌ست زیبای گاه
“'The emissary saith that the King declared: We have three noble princes worthy of the throne,'”
#55
گراینده هر سه به پیوند من
✦
به سه روی پوشیده فرزند من
“'All three seeking alliance with me, through thy three veiled and maiden daughters.'”
#56
اگر گویم آری و دل زان تهی
✦
دروغم نه اندر خورد با مهی
“'If I say yes while my heart is unwilling, a falsehood ill-befits royal greatness.'”
#57
وگر آرزو‌ها سپارم بدوی
✦
شود دل پر آتش پر از آب روی
“'Yet if I yield my heart's treasures to him, my heart will burn with grief and tears will flood my face.'”
#58
وگر سر بپیچم ز فرمان او
✦
به یک سو گرایم ز پیمان او
“'And if I disobey his sovereign command and turn aside from his covenant,'”
#59
کسی کو بود شهریار زمین
✦
نه بازی‌ست با او سگالید کین
“'To challenge him who is the emperor of the earth—such hostility is no child's play.'”
#60
شنیدستم از مردم راه‌جوی
✦
که ضحاک را زو چه آمد بروی
“'For I have heard from wise travelers what fate befell Zahhak at his hands!'”
#61
ازین در سخن هر چه دارید یاد
✦
سراسر به من بر بباید گشاد
“'Whatever advice or thoughts ye hold regarding this matter, ye must now fully disclose to me.'”
#62
جهان آزموده دلاور سران
✦
گشادند یک‌یک به پاسخ زبان
“The world-seasoned, valiant chieftains began one by one to speak in reply:”
#63
که ما همگنان آن نبینیم رای
✦
که هر باد را تو بجنبی ز جای
“'We all agree that it is unworthy for thee to be shaken from thy stance by every passing wind.'”
#64
اگر شد فریدون جهان شهریار
✦
نه ما بندگانیم با گوشوار
“'Though Fereydoun hath become the monarch of the world, we are not ring-eared slaves bound to his command!'”
#65
سخن‌گفتن و کوشش آیین ماست
✦
عنان و سنان تافتن دین ماست
“'To speak boldly and to strive is our custom; to turn the rein and thrust the spear is our faith.'”
#66
به خنجر زمین را میستان کنیم
✦
به نیزه هوا را نیستان کنیم
“'With our daggers we shall turn the earth into a reed bed, and with our spears fill the air with thickets!'”
#67
سه فرزند اگر بر تو هست ارجمند
✦
سر بدره بگشای و لب را ببند
“'If thy three daughters are dear to thy heart, open thy treasure purses and seal thy lips.'”
#68
و گر چارهٔ کار خواهی همی
✦
بترسی ازین پادشاهی همی
“'Yet if thou seekest a remedy for this plight, fearing the power of his kingdom,'”
#69
ازو آرزو‌های پرمایه جوی
✦
که کردار آنرا نبینند روی
“'Demand from him exorbitant and impossible conditions, such as no man could ever fulfill!'”
#70
چو بشنید از آن نامداران سخن
✦
نه سر دید آن را به گیتی نه بن
“When he heard the words of those chieftains, he found their counsel devoid of wisdom or sound logic.”