بخش ۲۰ - کشته شدن سلم و مرگ فریدون | میز خوانش حماسه

#1

تهی شد ز کینه سر کینه دار

✦

گریزان همی رفت سوی حصار

#2

پس اندر سپاه منوچهر شاه

✦

دمان و دنان برگرفتند راه

#3

چو شد سلم تا پیش دریا کنار

✦

ندید آنچه کشتی برآن رهگذار

#4

چنان شد ز بس کشته و خسته دشت

✦

که پوینده را راه دشوار گشت

#5

پر از خشم و پر کینه سالار نو

✦

نشست از بر چرمهٔ تیزرو

#6

بیفگند برگستوان و بتاخت

✦

به گرد سپه چرمه اندر نشاخت

#7

رسید آنگهی تنگ در شاه روم

✦

خروشید کای مرد بیداد شوم

#8

بکشتی برادر ز بهر کلاه

✦

کله یافتی چند پویی براه

#9

کنون تاجت آوردم ای شاه و تخت

✦

به بار آمد آن خسروانی درخت

#10

زتاج بزرگی گریزان مشو

✦

فریدونت گاهی بیاراست نو

#11

درختی که پروردی آمد به بار

✦

بیابی هم اکنون برش در کنار

#12

اگر بار خارست خود کشته‌ای

✦

و گر پرنیانست خود رشته‌ای

#13

همی تاخت اسپ اندرین گفت‌گوی

✦

یکایک به تنگی رسید اندر اوی

#14

یکی تیغ زد زود بر گردنش

✦

بدو نیمه شد خسروانی تنش

#15

بفرمود تا سرش برداشتند

✦

به نیزه به ابر اندر افراشتند

#16

بماندند لشکر شگفت اندر اوی

✦

ازان زور و آن بازوی جنگجوی

#17

همه لشکر سلم همچون رمه

✦

که بپراگند روزگار دمه

#18

برفتند یکسر گروها گروه

✦

پراگنده در دشت و دریا و کوه

#19

یکی پرخرد مرد پاکیزه مغز

✦

که بودش زبان پر ز گفتار نغز

#20

بگفتند تا زی منوچهر شاه

✦

شود گرم و باشد زبان سپاه

#21

بگوید که گفتند ما کهتریم

✦

زمین جز به فرمان او نسپریم

#22

گروهی خداوند بر چارپای

✦

گروهی خداوند کشت و سرای

#23

سپاهی بدین رزمگاه آمدیم

✦

نه بر آرزو کینه خواه آمدیم

#24

کنون سر به سر شاه را بنده‌ایم

✦

دل و جان به مهر وی آگنده‌ایم

#25

گرش رای جنگ است و خون ریختن

✦

نداریم نیروی آویختن

#26

سران یکسره پیش شاه آوریم

✦

بر او سر بیگناه آوریم

#27

براند هر آن کام کو را هواست

✦

برین بیگنه جان ما پادشاست

#28

بگفت این سخن مرد بسیار هوش

✦

سپهدار خیره بدو دادگوش

#29

چنین داد پاسخ که من کام خویش

✦

به خاک افگنم برکشم نام خویش

#30

هر آن چیز کان نز ره ایزدیست

✦

از آهرمنی گر ز دست بدیست

#31

سراسر ز دیدار من دور باد

✦

بدی را تن دیو رنجور باد

#32

شما گر همه کینه‌دار منید

✦

وگر دوستدارید و یار منید

#33

چو پیروزگر دادمان دستگاه

✦

گنه کار پیدا شد از بی‌گناه

#34

کنون روز دادست بیداد شد

✦

سران را سر از کشتن آزاد شد

#35

همه مهر جویید و افسون کنید

✦

ز تن آلت جنگ بیرون کنید

#36

خروشی بر آمد ز پرده سرای

✦

که ای پهلوانان فرخنده رای

#37

ازین پس به خیره مریزید خون

✦

که بخت جفاپیشگان شد نگون

#38

همه آلت لشکر و ساز جنگ

✦

ببردند نزدیک پور پشنگ

#39

سپهبد منوچهر بنواختشان

✦

براندازه بر پایگه ساختشان

#40

سوی دژ فرستاد شیروی را

✦

جهاندیده مرد جهانجوی را

#41

بفرمود کان خواسته برگرای

✦

نگه کن همه هر چه یابی به جای

#42

به پیلان گردونکش آن خواسته

✦

به درگاه شاه‌آور آراسته

#43

بفرمود تا کوس رویین و نای

✦

زدند و فرو هشت پرده سرای

#44

سپه را ز دریا به هامون کشید

✦

ز هامون سوی آفریدون کشید

#45

چو آمد به نزدیک تمیشه باز

✦

نیا را بدیدار او بد نیاز

#46

برآمد ز در نالهٔ کر نای

✦

سراسر بجنبید لشکر ز جای

#47

همه پشت پیلان ز پیروزه تخت

✦

بیاراست سالار پیروز بخت

#48

چه با مهد زرین به دیبای چین

✦

بگوهر بیاراسته همچنین

#49

چه با گونه گونه درفشان درفش

✦

جهانی شده سرخ و زرد و بنفش

#50

ز دریای گیلان چو ابر سیاه

✦

دمادم بساری رسید آن سپاه

#51

چو آمد بنزدیک شاه آن سپاه

✦

فریدون پذیره بیامد براه

#52

همه گیل مردان چو شیر یله

✦

ابا طوق زرین و مشکین کله

#53

پس پشت شاه اندر ایرانیان

✦

دلیران و هر یک چو شیر ژیان

#54

به پیش سپاه اندرون پیل و شیر

✦

پس ژنده پیلان یلان دلیر

#55

درفش درفشان چو آمد پدید

✦

سپاه منوچهر صف بر کشید

#56

پیاده شد از باره سالار نو

✦

درخت نوآیین پر از بار نو

#57

زمین را ببوسید و کرد آفرین

✦

بران تاج و تخت و کلاه و نگین

#58

فریدونش فرمود تا برنشست

✦

ببوسید و بسترد رویش به دست

#59

پس آنگه سوی آسمان کرد روی

✦

که ای دادگر داور راست‌گوی

#60

تو گفتی که من دادگر داورم

✦

به سختی ستم دیده را یاورم

#61

همم داد دادی و هم داوری

✦

همم تاج دادی هم انگشتری

#62

بفرمود پس تا منوچهر شاه

✦

نشست از بر تخت زر با کلاه

#63

سپهدار شیروی با خواسته

✦

به درگاه شاه آمد آراسته

#64

بفرمود پس تا منوچهر شاه

✦

ببخشید یکسر همه با سپاه

#65

چو این کرده شد روز برگشت بخت

✦

بپژمرد برگ کیانی درخت

#66

کرانه گزید از بر تاج و گاه

✦

نهاده بر خود سر هر سه شاه

#67

پر از خون دل و پر ز گریه دو روی

✦

چنین تا زمانه سرآمد بروی

#68

فریدون شد و نام ازو ماند باز

✦

برآمد برین روزگار دراز

#69

همان نیکنامی به و راستی

✦

که کرد ای پسر سود برکاستی

#70

منوچهر بنهاد تاج کیان

✦

بزنار خونین ببستش میان

#71

برآیین شاهان یکی دخمه کرد

✦

چه از زر سرخ و چه از لاژورد

#72

نهادند زیر اندرش تخت عاج

✦

بیاویختند از بر عاج تاج

#73

بپدرود کردنش رفتند پیش

✦

چنان چون بود رسم آیین و کیش

#74

در دخمه بستند بر شهریار

✦

شد آن ارجمند از جهان زار و خوار

#75

جهانا سراسر فسوسی و باد

✦

بتو نیست مرد خردمند شاد

فریدون

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما