✦

دوره اساطیری (پیشدادیان)

فریدون

❖

43 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۱۰ - کشته شدن ایرج

چو برداشت پرده ز پیش آفتاب

✦

سپیده برآمد بپالود خواب

دو بیهوده را دل بدان کار گرم

✦

که دیده بشویند هر دو ز شرم

برفتند هر دو گرازان ز جای

✦

نهادند سر سوی پرده‌سرای

چو از خیمه ایرج به ره بنگرید

✦

پر از مهر دل پیش ایشان دوید

برفتند با او به خیمه درون

✦

سخن بیشتر بر چرا رفت و چون

بدو گفت تور ار تو از ما کهی

✦

چرا برنهادی کلاه مهی؟

ترا باید ایران و تخت کیان

✦

مرا بر در ترک بسته میان؟

برادر که مهتر به خاور به رنج

✦

به سر بر ترا افسر و زیر گنج؟

چنین بخششی کان جهان‌جوی کرد

✦

همه سوی کهتر پسر روی‌کرد

#10

نه تاج کیان مانم اکنون نه گاه

✦

نه نام بزرگی نه ایران سپاه

#11

چو از تور بشنید ایرج سخن

✦

یکی پاک‌تر پاسخ افگند بن

#12

بدو گفت کای مهتر کام‌جو‌ی

✦

اگر کام دل خواهی‌، آرام جوی

#13

من ایران نخواهم نه خاور نه چین

✦

نه شاهی نه گسترده روی زمین

#14

بزرگی که فرجام او تیرگی‌ست

✦

بر آن مهتری بر بباید گریست

#15

سپهر بلند ار کشد زین تو

✦

سرانجام‌، خشت است بالین تو

#16

مرا تخت ایران اگر بود زیر

✦

کنون گشتم از تاج و از تخت سیر

#17

سپردم شما را کلاه و نگین

✦

بدین روی با من مدارید کین

#18

مرا با شما نیست ننگ و نبرد

✦

روان را نباید برین رنجه کرد

#19

زمانه نخواهم به آزار‌تان

✦

اگر دور مانم ز دیدار‌تان

#20

جز از کهتری نیست آیین من

✦

مباد آز و گردن‌کشی دین من

#21

چو بشنید تور از برادر چنین

✦

به ابرو ز خشم اندر آورد چین

#22

نیامدش گفتار ایرج پسند

✦

نبد راستی نزد او ارجمند

#23

به کرسی به خشم اندر آورد پای

✦

همی‌گفت و برجست هزمان ز جای

#24

یکایک برآمد ز جای نشست

✦

گرفت آن گران کرسی زر به‌دست

#25

بزد بر سر خسرو تاجدار

✦

از او خواست ایرج به جان زینهار

#26

نیایدت گفت ایچ بیم از خدای؟

✦

نه شرم از پدر خود همین است رای

#27

مکش مر مرا که‌ت سرانجام کار

✦

بپیچاند از خون من کردگار

#28

مکن خویشتن را ز مردم‌کشان

✦

کزین پس نیابی ز من خود نشان

#29

بسنده کنم زین جهان گوشه‌ای

✦

به کوشش فراز آورم توشه‌ای

#30

به خون برادر چه بندی کمر؟

✦

چه سوزی دل پیر گشته پدر؟

#31

جهان خواستی یافتی خون مریز

✦

مکن با جهاندار یزدان ستیز

#32

سخن را چو بشنید پاسخ نداد

✦

همان گفتن آمد همان سرد باد

#33

یکی خنجر آبگون برکشید

✦

سراپای او چادر خون کشید

#34

بدان تیز زهر‌آبگون خنجر‌ش

✦

همی‌کرد چاک آن کیانی برش

#35

فرود آمد از پای سرو سهی

✦

گسست آن کمرگاه شاهنشهی

#36

روان خون از آن چهرهٔ ارغوان

✦

شد آن نامور شهریار جوان

#37

جهانا بپروردیش در کنار

✦

وز آن پس ندادی به جان زینهار

#38

نهانی ندانم ترا دوست کیست

✦

بدین آشکارت بباید گریست

#39

سر تاجور ز آن تن پیلوار

✦

به خنجر جدا کرد و برگشت کار

#40

بیاگند مغز‌ش به مشک و عبیر

✦

فرستاد نزد جهان‌بخش پیر

#41

چنین گفت کاینت سر آن نیاز

✦

که تاج نیاگان بدو گشت باز

#42

کنون خواه تاجش ده و خواه تخت

✦

شد آن سایه‌گستر نیازی درخت

#43

برفتند باز آن دو بیداد شوم

✦

یکی سوی ترک و یکی سوی روم

فریدون

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما