✦

دوره اساطیری (پیشدادیان)

فریدون

❖

48 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۱ - پادشاهی فریدون پانصد سال بود

فریدون چو شد بر جهان کامگار

✦

ندانست جز خویشتن شهریار

به رسم کیان تاج و تخت مهی

✦

بیاراست با کاخ شاهنشهی

به روز خجسته سر مهر‌ماه

✦

به سر بر نهاد آن کیانی کلاه

زمانه بی‌اندوه گشت از بدی

✦

گرفتند هر کس ره ایزدی

دل از داوری‌ها بپرداختند

✦

به آیین یکی جشن نو ساختند

نشستند فرزانگان شادکام

✦

گرفتند هر یک ز یاقوت جام

می روشن و چهرهٔ شاه نو

✦

جهان نو ز داد و سر ماه نو

بفرمود تا آتش افروختند

✦

همه عنبر و زعفران سوختند

پرستیدن مهرگان دین اوست

✦

تن‌آسانی و خوردن آیین اوست

#10

اگر یادگار‌ است از او ماه مهر

✦

بکوش و به رنج ایچ منمای چهر

#11

ورا بد جهان سالیان پانصد

✦

نیفکند یک روز بنیاد بد

#12

جهان چون برو بر نماند ای پسر

✦

تو نیز آز مپرست و انده مخور

#13

نماند چنین دان جهان بر کسی

✦

درو شادکامی نیابی بسی

#14

فرانک نه آگاه بد زین نهان

✦

که فرزند او شاه شد بر جهان

#15

ز ضحاک شد تخت شاهی تهی

✦

سرآمد برو روزگار مهی

#16

پس آگاهی آمد ز فرخ پسر

✦

به مادر که فرزند شد تاجور

#17

نیایش‌کنان شد سر و تن بشست

✦

به پیش جهان‌داور آمد نخست

#18

نهاد آن سرش پست بر خاک بر

✦

همی‌خواند نفرین به ضحاک بر

#19

همی آفرین خواند بر کردگار

✦

بر آن شادمان گردش روزگار

#20

وزان پس کسی را که بودش نیاز

✦

همی‌داشت روز بد خویش راز

#21

نهانش نوا کرد و کس را نگفت

✦

همان راز او داشت اندر نهفت

#22

یکی هفته زین گونه بخشید چیز

✦

چنان شد که درویش نشناخت نیز

#23

دگر هفته مر بزم را کرد ساز

✦

مهانی که بودند گردن فراز

#24

بیاراست چون بوستان خان خویش

✦

مهان را همه کرد مهمان خویش

#25

وزان پس همه گنج آراسته

✦

فراز آوریده نهان خواسته

#26

همان گنج‌ها را گشادن گرفت

✦

نهاده همه رای دادن گرفت

#27

گشادن در گنج را گاه دید

✦

درم خوار شد چون پسر شاه دید

#28

همان جامه و گوهر شاهوار

✦

همان اسپ تازی به زرین عذار

#29

همان جوشن و خود و زوپین و تیغ

✦

کلاه و کمر هم نبودش دریغ

#30

همه خواسته بر شتر بار کرد

✦

دل پاک سوی جهاندار کرد

#31

فرستاد نزدیک فرزند چیز

✦

زبانی پر از آفرین داشت نیز

#32

چو آن خواسته دید شاه زمین

✦

بپذرفت و بر مام کرد آفرین

#33

بزرگان لشگر چو بشناختند

✦

بر شهریار جهان تاختند

#34

که ای شاه پیروز‌ِ یزدان‌شناس

✦

ستایش مر او را و زویت سپاس

#35

چنین روز روزت فزون باد بخت

✦

بد اندیشگان را نگون باد بخت

#36

تو را باد پیروزی از آسمان

✦

مبادا به جز داد و نیکی گمان

#37

و زآن پس جهان‌دیدگان سوی شاه

✦

ز هر گوشه‌ای برگرفتند راه

#38

همه زرّ و گوهر برآمیختند

✦

به تاج سپهبد فرو ریختند

#39

همان مهتران از همه کشور‌ش

✦

بدان خرمی صف زده بر درش

#40

ز یزدان همی‌خواستند آفرین

✦

بر آن تاج و تخت و کلاه و نگین

#41

همه دست برداشته بآسمان

✦

همی خواندندش به نیکی گمان

#42

که جاوید بادا چنین شهریار

✦

برومند بادا چنین روزگار

#43

و زآن پس فریدون به گرد جهان

✦

بگردید و دید آشکار و نهان

#44

هر آن چیز کز راه بیداد دید

✦

هر آن بوم و بر کآن نه آباد دید

#45

به نیکی ببست از همه دست بد

✦

چنانک از ره هوشیاران سزد

#46

بیاراست گیتی بسان بهشت

✦

به جای گیا سرو گلبن بکشت

#47

از آمل گذر سوی تمیشه کرد

✦

نشست اندر آن نامور بیشه کرد

#48

کجا کز جهان گوش خوانی همی

✦

جز این نیز نامش ندانی همی

فریدون

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما