🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره اساطیری (پیشدادیان)

فریدون

❖
70 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲ - خواستگاری فریدون دختران شاه یمن را برای پسرانش
#1
ز سالش چو یک پنجه اندر کشید
✦
سه فرزند‌ش آمد گرامی پدید
#2
به بخت جهاندار هر سه پسر
✦
سه خسرو نژاد از در تاج زر
#3
به بالا چو سرو و به رخ چون بهار
✦
به هر چیز مانندهٔ شهریار
#4
از این سه دو پاکیزه از شهرناز
✦
یکی کهتر از خوب چهر ارنواز
#5
پدر نوز ناکرده از ناز نام
✦
همی پیش پیلان نهادند گام
#6
فریدون از آن نامداران خویش
✦
یکی را گرانمایه‌تر خواند پیش
#7
کجا نام او جندل پرهنر
✦
به هر کار دلسوز بر شاه بر
#8
بدو گفت برگرد گرد جهان
✦
سه دختر گزین از نژاد مهان
#9
سه خواهر ز یک مادر و یک پدر
✦
پری چهره و پاک و خسرو گهر
#10
به خوبی سزای سه فرزند من
✦
چنان چون بشاید به پیوند من
#11
به بالا و دیدار هر سه یکی
✦
که این را ندانند ازان اندکی
#12
چو بشنید جندل ز خسرو سخن
✦
یکی رای پاکیزه افگند بن
#13
که بیدار دل بود و پاکیزه مغز
✦
زبان چرب و شایستهٔ کار نغز
#14
ز پیش سپهبد برون شد به راه
✦
ابا چند تن مر ورا نیکخواه
#15
یکایک ز ایران سراندر کشید
✦
پژوهید و هرگونه گفت و شنید
#16
به هر کشوری کز جهان مهتری
✦
به پرده درون داشتن دختری
#17
نهفته بجستی همه راز‌شان
✦
شنیدی همه نام و آواز‌شان
#18
ز دهقان پر مایه کس را ندید
✦
که پیوستهٔ آفریدون سزید
#19
خردمند و روشن‌دل و پاک‌تن
✦
بیامد بر سرو شاه یمن
#20
نشان یافت جندل مر اورا درست
✦
سه دختر چنان چون فریدون بجست
#21
خرامان بیامد به نزدیک سرو
✦
چنان چون به پیش گل اندر تذرو
#22
زمین را ببوسید و چربی نمود
✦
برآن کهتری آفرین برفزود
#23
به جندل چنین گفت شاه یمن
✦
که بی‌آفرینت مبادا دهن
#24
چه پیغام داری چه فرمان دهی
✦
فرستاده‌ای گر گرامی رهی
#25
بدو گفت جندل که خرم بدی
✦
همیشه ز تو دور دست بدی
#26
از ایران یکی کهترم چون شمن
✦
پیام آوریده به شاه یمن
#27
درود فریدون فرخ دهم
✦
سخن هر چه پرسند پاسخ دهم
#28
ترا آفرین از فریدون گرد
✦
بزرگ آن‌کسی کو نداردش خرد
#29
مرا گفت شاه یمن را بگوی
✦
که بر گاه تا مشک بوید ببوی
#30
بدان ای سر مایهٔ تازیان
✦
کز اختر بدی جاودان بی‌زیان
#31
مرا پادشاهی آباد هست
✦
همان گنج و مردی و نیروی دست
#32
سه فرزند شایستهٔ تاج و گاه
✦
اگر داستان را بود گاه ماه
#33
ز هر کام و هر خواسته بی‌نیاز
✦
به هر آرزو دست ایشان دراز
#34
مر این سه گرانمایه را در نهفت
✦
بباید کنون شاهزاده سه جفت
#35
ز کار آگهان آگهی یافتم
✦
بدین آگهی تیز بشتافتم
#36
کجا از پس پرده پوشیده روی
✦
سه پاکیزه داری تو ای نامجوی
#37
مران هرسه را نوز ناکرده نام
✦
چو بشنیدم این دل شدم شادکام
#38
که ما نیز نام سه فرخ نژاد
✦
چو اندر خور آید نکردیم یاد
#39
کنون این گرامی دو گونه گهر
✦
بباید برآمیخت با یکدگر
#40
سه پوشیده رخ را سه دیهیم جوی
✦
سزا را سزاوار بی‌گفت‌وگوی
#41
فریدون پیامم بدین گونه داد
✦
تو پاسخ گزار آنچه آیدت یاد
#42
پیامش چو بشنید شاه یمن
✦
بپژمرد چون زاب کنده سمن
#43
همی‌گفت گر پیش بالین من
✦
نبیند سه ماه این جهان‌بین من
#44
مرا روز روشن بود تاره شب
✦
بباید گشادن به پاسخ دو لب
#45
سراینده را گفت کای نامجوی
✦
زمان باید اندر چنین گفت‌گوی
#46
شتابت نباید به پاسخ کنون
✦
مرا چند راز‌ست با رهنمون
#47
فرستاده را زود جایی گزید
✦
پس آنگه به کار اندرون بنگرید
#48
بیامد در بار دادن ببست
✦
به انبوه اندیشگان در نشست
#49
فراوان کس از دشت نیزه‌وران
✦
بر خویش خواند آزموده سران
#50
نهفته برون آورید از نهفت
✦
همه راز‌ها پیش ایشان بگفت
#51
که ما را به گیتی ز پیوند خویش
✦
سه شمع‌ست روشن به دیدار پیش
#52
فریدون فرستاد زی من پیام
✦
بگسترد پیشم یکی خوب دام
#53
همی‌کرد خواهد ز چشمم جدا
✦
یکی رای باید زدن با شما
#54
فرستاده گوید چنین گفت شاه
✦
که ما را سه شاه‌ست زیبای گاه
#55
گراینده هر سه به پیوند من
✦
به سه روی پوشیده فرزند من
#56
اگر گویم آری و دل زان تهی
✦
دروغم نه اندر خورد با مهی
#57
وگر آرزو‌ها سپارم بدوی
✦
شود دل پر آتش پر از آب روی
#58
وگر سر بپیچم ز فرمان او
✦
به یک سو گرایم ز پیمان او
#59
کسی کو بود شهریار زمین
✦
نه بازی‌ست با او سگالید کین
#60
شنیدستم از مردم راه‌جوی
✦
که ضحاک را زو چه آمد بروی
#61
ازین در سخن هر چه دارید یاد
✦
سراسر به من بر بباید گشاد
#62
جهان آزموده دلاور سران
✦
گشادند یک‌یک به پاسخ زبان
#63
که ما همگنان آن نبینیم رای
✦
که هر باد را تو بجنبی ز جای
#64
اگر شد فریدون جهان شهریار
✦
نه ما بندگانیم با گوشوار
#65
سخن‌گفتن و کوشش آیین ماست
✦
عنان و سنان تافتن دین ماست
#66
به خنجر زمین را میستان کنیم
✦
به نیزه هوا را نیستان کنیم
#67
سه فرزند اگر بر تو هست ارجمند
✦
سر بدره بگشای و لب را ببند
#68
و گر چارهٔ کار خواهی همی
✦
بترسی ازین پادشاهی همی
#69
ازو آرزو‌های پرمایه جوی
✦
که کردار آنرا نبینند روی
#70
چو بشنید از آن نامداران سخن
✦
نه سر دید آن را به گیتی نه بن

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: