✦

دوره پهلوانی (کیانیان)

سهراب

❖

51 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۱۵ - نبرد روز نخست رستم و سهراب، خستگی دو پهلوان، یورش بر سپاه‌ها و پیمان جنگ بامداد

به آوردگه رفت نیزه بکفت

✦

همی ماند از گفت مادر شگفت

یکی تنگ میدان فرو ساختند

✦

به کوتاه نیزه همی بافتند

نماند ایچ بر نیزه بند و سنان

✦

به چپ باز بردند هر دو عنان

به شمشیر هندی برآویختند

✦

همی ز آهن آتش فرو ریختند

به زخم اندرون تیغ شد ریز ریز

✦

چه زخمی که پیدا کند رستخیز

گرفتند زان پس عمود گران

✦

غمی گشت بازوی کندآوران

ز نیرو عمود اندر آورد خم

✦

دمان باد پایان و گردان دژم

ز اسپان فرو ریخت برگستوان

✦

زره پاره شد بر میان گوان

فرو ماند اسپ و دلاور ز کار

✦

یکی را نبد چنگ و بازو به کار

#10

تن از خوی پر آب و همه کام خاک

✦

زبان گشته از تشنگی چاک چاک

#11

یک از یکدگر ایستادند دور

✦

پر از درد باب و پر از رنج پور

#12

جهانا شگفتی ز کردار تست

✦

هم از تو شکسته هم از تو درست

#13

ازین دو یکی را نجنبید مهر

✦

خرد دور بد مهر ننمود چهر

#14

همی بچه را باز داند ستور

✦

چه ماهی به دریا چه در دشت گور

#15

نداند همی مردم از رنج و آز

✦

یکی دشمنی را ز فرزند باز

#16

همی گفت رستم که هرگز نهنگ

✦

ندیدم که آید بدین سان به جنگ

#17

مرا خوار شد جنگ دیو سپید

✦

ز مردی شد امروز دل ناامید

#18

جوانی چنین ناسپرده جهان

✦

نه گردی نه نام‌آوری از مهان

#19

به سیری رسانیدم از روزگار

✦

دو لشکر نظاره بدین کارزار

#20

چو آسوده شد بارهٔ هر دو مرد

✦

ز آورد و ز بند و ننگ و نبرد

#21

به زه بر نهادند هر دو کمان

✦

جوانه همان سالخورده همان

#22

زره بود و خفتان و ببر بیان

✦

ز کلک و ز پیکانش نامد زیان

#23

غمی شد دل هر دو از یکدگر

✦

گرفتند هر دو دوال کمر

#24

تهمتن که گر دست بردی به سنگ

✦

بکندی ز کوه سیه روز جنگ

#25

کمربند سهراب را چاره کرد

✦

که بر زین بجنباند اندر نبرد

#26

میان جوان را نبود آگهی

✦

بماند از هنر دست رستم تهی

#27

دو شیراوژن از جنگ سیر آمدند

✦

همه خسته و گشته دیر آمدند

#28

دگر باره سهراب گرز گران

✦

ز زین برکشید و بیفشارد ران

#29

بزد گرز و آورد کتفش به درد

✦

بپیچید و درد از دلیری بخورد

#30

بخندید سهراب و گفت ای سوار

✦

به زخم دلیران نه‌ای پایدار

#31

به رزم اندرون رخش گویی خرست

✦

دو دست سوار از همه بترست

#32

اگرچه گوی سرو بالا بود

✦

جوانی کند پیر کانا بود

#33

به سستی رسید این ازان آن ازین

✦

چنان تنگ شد بر دلیران زمین

#34

که از یکدگر روی برگاشتند

✦

دل و جان به اندوه بگذاشتند

#35

تهمتن به توران سپه شد به جنگ

✦

بدانسان که نخچیر بیند پلنگ

#36

میان سپاه اندر آمد چو گرگ

✦

پراگنده گشت آن سپاه بزرگ

#37

عنان را بپچید سهراب گرد

✦

به ایرانیان بر یکی حمله برد

#38

بزد خویشتن را به ایران سپاه

✦

ز گرزش بسی نامور شد تباه

#39

دل رستم اندیشه‌ای کرد بد

✦

که کاووس را بی‌گمان بد رسد

#40

ازین پرهنر ترک نوخاسته

✦

بخفتان بر و بازو آراسته

#41

به لشکرگه خویش تازید زود

✦

که اندیشهٔ دل بدان گونه بود

#42

میان سپه دید سهراب را

✦

چو می لعل کرده به خون آب را

#43

غمی گشت رستم چو او را بدید

✦

خروشی چو شیر ژیان برکشید

#44

بدو گفت کای ترک خونخواره مرد

✦

از ایران سپه جنگ با تو که کرد

#45

چرا دست یازی به سوی همه

✦

چو گرگ آمدی در میان رمه

#46

بدو گفت سهراب توران سپاه

✦

ازین رزم بودند بر بی‌گناه

#47

تو آهنگ کردی بدیشان نخست

✦

کسی با تو پیگار و کینه نجست

#48

بدو گفت رستم که شد تیره‌روز

✦

چه پیدا کند تیغ گیتی فروز

#49

برین دشت هم دار و هم منبرست

✦

که روشن جهان زیر تیغ‌اندرست

#50

گر ایدون که شمشیر با بوی شیر

✦

چنین آشنا شد تو هرگز ممیر

#51

بگردیم شبگیر با تیغ کین

✦

برو تا چه خواهد جهان آفرین

سهراب

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما