🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره اساطیری (پیشدادیان)

منوچهر

❖
76 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲۱ - پاسخ زال به معماهای موبدان، هنرنمایی در میدان و دریافت خلعت از منوچهر
چون موبدان خردمند معماهای رازآمیز خویش را در حضور منوچهر شاه پایان بردند، زال زر زمانی اندیشناک گردید، سپس سینه برآورد، یال برافراشت و زبان به پاسخ‌های فروزان گشود. او راز دوازده درخت سی‌شاخه را گشود که همان دوازده ماه سال با سی روز خویشند، و دو بارهٔ سپید و سیاه را دو زمانِ روز و شب خواند که تند و پیوسته در پی یکدیگر می‌تازند و عمر آدمی را می‌شمارند. آن سی سوار که گاه یکی کم می‌شوند اما شمارشان همان سی است، کاستی و فزونی ماه در آسمانند. دو سروِ نشیمن‌گاهِ مرغِ خورشید، اشاره به بروج کیهانی دارند که جهان میان روشنی و تیرگی، و بیم و امید در گردش است. شارستان استوار بر فراز کوهسار، سرای جاودان آخرت است و خارستانِ پر از رنج و ناز، همین دنیای سپنجی و ناپایدار؛ و سرانجام، مردِ دارندهٔ داسِ تیز، زمانه و مرگ است که پیر و جوان، و خرد و بزرگ را یکسان درمی‌درود و لابهٔ هیچ‌کس را نمی‌شنود.

منوچهر شاه و همهٔ بزرگان و موبدان از این هوش سرشار و حکمت بی‌پایان به شگفت درآمدند و غریو شادمانی و تحسین برآوردند. بزمگاهی باشکوه چون شب چهارده برافراشته شد و جام‌های می گردان گردید. بامدادان، زال کمر به خدمت بسته چون شیری ژیان به پیشگاه شهریار آمد تا رخصت بازگشت به نزد پدرش سام و دیدار رودابه را دریافت کند. منوچهر شاه که شیفتهٔ دلاوری و دانایی او شده بود، از او خواست تا یک روز دیگر بماند و در میدان گردان، هنر پهلوانی خویش را به نمایش گذارد. زال در میدان رزم با کمانی گران و تیری خدنگ در حال تاخت، تنه‌سخت درختی دیرینه را شکافت، ژوپین‌های سنگین را چون پرِ کاه به پرواز درآورد و با یک دست، گردی نامدار را از پشت زین برداشت و بر خاک افکند، چنان‌که ناله و شگفتی از پهلوانان برخاست و همگان سام نریمان را بر داشتن چنین فرزند بی‌همتایی ثنا گفتند. شاه جهان خلعت‌هایی بی‌مانند از تاج و تخت زرین، طوق و کمر و گنج‌های گران‌بها به زال بخشید و او را با کامروایی روانه ساخت.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: