منوچهر

چون خبرِ نیتِ شاهِ ایران و سپهسالار سام برای یورش به کابل و فروکوفتن دودمانِ مهراب به زالِ زر رسید، آتشی خروشان در جانِ پهلوانِ سپیدموی زبانه کشید. زال، خشمگین و پراندوه، کابلستان را پشت سر نهاد و شتابان رو به سوی اردوگاهِ پدر آورد. هنگامی که آگاهی به سامِ نریمان رسید که فرزندش زرّین‌کلاه از راه می‌رسد، دلاورانِ سپاه برافراشته‌شدنِ درفشِ فرخندهٔ فریدون را فرمان دادند، کوسِ استقبال کوفتند و با پیلانی آراسته به دیباهای سرخ و زرد و بنفش به پیشبازِ وی شتافتند.

چون زال، پدرِ نامدار خویش را دید، از اسب فرود آمد و بر خاک افتاد. بزرگان و سالارانِ دو سپاه نیز پیاده شدند. زال زمین را بوسه داد و پس از پاسخ به دلجوییِ پدر، بر بارهٔ تازی نشست و در میانِ پهلوانانی که او را به نرمی و پوزش‌خواهی از پدر فرامی‌خواندند، به سرایِ سام درآمد. آن‌گاه در برابر پدر ایستاد، سر بر آستان نهاد و با دیدگانی پر اشک و سینه درهم‌شکسته لبان به دادخواهی گشود. او سام را به یاد آورد که چگونه در نوزادی او را به سبب سپیدیِ موی در کوهسارِ سارسرِ البرز رها ساخت و به آتشِ بی‌پناهی سپرد، در حالی که پروردگارِ جهان او را در پناهِ سیمرغ پرورید؛ سپس از وفاداری خویش به فرمان‌های پدر در کابل و پیمانی که سام بسته بود سخن گفت و فریاد برآورد که اگر قرار است کابلستان ویران گردد، نخست باید سرِ زال زیرِ تیغ رود.

سامِ نریمان که سخنانِ راستین و پردردِ فرزند را شنید، سر فرود آورد و به ناراستی و بیدادِ گذشتهٔ خویش در حقِ زال معترف گشت. سپهبد، زالِ دژم را دلارامی داد و قول داد که تا پای جان چاره‌جویِ کار او باشد. پس دستور داد دبیران حاضران شوند تا نامه‌ای شایسته و فخیم به درگاهِ منوچهرشاه بنویسد؛ نامه‌ای که با ستایشِ دادارِ جهان‌آفرین و تجلیل از فرّ و شکوهِ کیانیِ منوچهر آغاز می‌گشت و در ادامه، رزم‌نامه‌های حماسیِ سام—از جمله نبردِ سهمگینش با اژدهای کشف‌رود که جهان را به تنگ آورده بود—را یادآوری می‌کرد تا شاه بداند که این پیلتنِ پیر اکنون تمامِ کهنسالی و پهلوانیِ خویش را در وجودِ زال می‌بیند و از شهریار می‌خواهد آرزویِ جانِ فرزندش را برآورد.