🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

❖
52 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۴ - داستان بابک و آزمایش شاه در دیوان عرض
انوشیروان کسری، شهریار دادگر ایران، دیوان عرض و سامان‌دهی به جیره و تجهیزات سپاه را به موبدی دانادل و استوار به نام بابک سپرد. بابک بر فراز جایگاهی بلند فرشی شاهوار گسترد و بارگاه سانِ نظامی را برپا ساخت. جارچیان در سراسر لشکرگاه خروش برآوردند که هر جنگجویی که از شهریار جیره‌ و درم می‌خواهد، باید با کلاه‌خود آهنین، زره، گرز و سلاح کامل بر اسب نشسته‌ و در برابر دیوان حاضر شود.

چون سپاهیان گرد آمدند و هوا از گرد سم اسبان تیره گشت، بابک صفوف لشکر را نگریست اما درفش شاهی و فرّ کسری را در میان آنان ندید. او که دادگری را بی‌ملاحظه و قانون را یکسان می‌دانست، بی‌آنکه به کسی درمی بپردازد فرمان داد تا همگان بازگردند. روز دوم نیز همین ماجرا تکرار شد و بابک باز هم به دلیل غیبت شاه، سپاهیان را پس فرستاد. روز سوم خروش برآمد که در دیوان عرض هیچ شرم و ملاحظه‌ای در کار نیست و حتی دارنده تاج و تخت نیز اگر حقوقی از دیوان می‌خواهد باید چون دیگر رزمندگان حاضر گردد.

چون این سخن به گوش کسری نوشین‌روان رسید، از استواری موبد خردمند خویش بخندید و او را ستود. شاه کلاه‌خود رومی و زره بر تن کرد، گرز گاوسار و تیر و کمان و کمند برداشت و سوار بر اسب به سوی دیوان عرض تاخت. او در برابر بابک عنان گرداند و هنرمندی خویش را در سوارکاری و چرخاندن گرز و کمند چون آذرگشسبِ سوزان به رخ کشید. بابک با دیدن آمادگی رزمی و تواضع شاه در برابر قانون، جهان‌آفرین را سپاس گفت و حقوقی معادل ارشدترین پهلوانان همراه با یک درم افزون‌تر به شاه اختصاص داد. سپس بابک به پیشگاه شاه آمد و عذر خواست، اما کسری او را در آغوش کشید و سپاس گفت که راستی و دادگری را فدای نام شاه نکرده است.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: