در بامداد روز سوم، بهرام گور همراه با سپاهیان و کارگزاران خویش به سوی دشت نخچیر راند. در سمت چپ شاه، هرمز کدخدا و در سمت راست او، موبد پاک‌رای و پرهنر، روزبه، قرار داشتند و در طول راه از سرگذشت شهریاران پیشین همچون جمشید و فریدون سخن می‌گفتند. بازها و شاهین‌ها بر فراز سر و سگ‌ها و یوزها پیشاپیش سپاه در حرکت بودند، اما با گذشت روز و رسیدن آفتاب به میانه آسمان، هیچ صیدی به چنگ نیامد و شاه با دلی تنگ از شکارگاه بازگشت.
در راه بازگشت، به دهکده‌ای سرسبز و آباد رسیدند که پر از مردم، خانه‌ها و چارپایان بود. مردم ده به نظاره سپاه شاه بر سر راه آمدند، اما هیچ یک بانگ درود و آفرین بر برنداشتند. این خاموشی، آتش خشم را در دل بهرام افروخت. شاه رو به موبد روزبه کرد و فرمان داد که این آبشخور خرم باید به کنام دد و دام بدل گردد و آب جویبارانش چون قیر تیره‌گون شود. موبد خردمند، که نخواست دست به ستم دراز کند و در عین حال نمی‌توانست فرمان شاه را سرپیچی نماید، تدبیری اندیشید. او به دهکده رفت و به مردم گفت: «شهنشاه از شما خشنود است و برای پاداش، همه شما—از زن و کودک و مزدور و کدخدا—را شهریار و مهتر این دیار ساخته است؛ از این پس هیچ‌کس نباید از دیگری فرمان برد!»
اهالی ده ابتدا از این برابری و مهتری شادمان شدند، اما چندی نگذشت که بی‌خرودی و غرور بر برنایان چیره گشت. جوانان سر مهتران را بریدند، هرج‌ومرج و خون‌ریزی برپا شد و مردم از بیم جان گریختند. مزارع خشکید، جوی‌ها بی‌آب گشتند و دهکده آباد به ویرانه‌ای خاموش بدل گردید.
چون یک سال گذشت و بهار دگربار فرا رسید، شاه بهرام بار دیگر از همان مسیر گذر کرد. با دیدن آن دیار ویران و خشکیده، دل شاه فشرد شد و ترس از پروردگار بر جانش افتاد. پس به روزبه گفت: «دریغ از این آبادی که چنین ویران گشت! از گنج شاهی بردار و آن را دگربار آباد کن.» روزبه به ویرانه بازگشت و پیری کهنسال و افتاده یافت. از او پرسید: «چه کسی این جای خرم را بدین روز افکند؟» پیر نالید که موبدی بی‌خرد آمد و همه را مهتر خواند و آشوب برپا ساخت. روزبه که نیت واقعی‌اش برآوردن حکمت بود، پیر را تنها کدخدا و مهتر دهکده گردانید و از گنج شاهی درم، چارپایان و دانه‌ها به او سپرد تا هر کارگری را بگمارد و بی‌کاران را تنبیه کند.
پیر کهنسال همت گماشت، اهالی گریخته بازگشتند، جوی‌ها روان شد و درختان بارور گشتند. پس از سه سال، دهکده به بهشتی بی‌نظیر بدل شد. هنگامی که بهرام گور بار دیگر به آن سامان آمد و کاخ‌های برافراشته و گله‌های فراوان را دید، از موبد پرسید چگونه چنین شگفتی پدید آمد؟ روزبه راز کار را گشود و گفت: «روزی که فرمان ویرانی دادی، از پروردگار ترسیدم. دانستم که اگر یک سامان دو کدخدا داشته باشد، ویران می‌شود؛ پس با یک سخن و دادن مهتری به همه، شهر را به دست خودشان ویران کردم. و چون فرمان آبادی دادی، سرپرستی را به یک پیر خردمند سپردم تا راستی پدید آید.» بهرام گور بر هوش و حکمت روزبه آفرین گفت، جامه‌ای خسروی به او پوشاند و بدره‌ای از دینارهای زرین به او پاداش داد.