#1
چو بهرام و خسرو به هامون شدند
✦
بر شیر با دل پر از خون شدند
“When Bahram and Khosrow went out into the open plain, their hearts bled as they approached the fierce lions.”
#2
چو خسرو بدید آن دو شیر ژیان
✦
نهاده یکی افسر اندر میان
“When Khosrow beheld those two ferocious lions, with the royal crown placed between them,”
#3
بدان موبدان گفت تاج از نخست
✦
مر آن را سزاتر که شاهی بجست
“He spoke to the mobads: 'The crown rightfully belongs to him who sought the kingdom in the first place.”
#4
و دیگر که من پیرم و او جوان
✦
به چنگال شیر ژیان ناتوان
“And furthermore, I am old while he is young; I am powerless against the talons of a fierce lion.'”
#5
بران بد که او پیش‌دستی کند
✦
به برنایی و تن‌درستی کند
“'It is proper for him to take the lead, benefiting from his youth and healthy vigor.'”
#6
بدو گفت بهرام کاری رواست
✦
نهانی نداریم گفتار راست
“Bahram said to him: 'This is a fit proposal; we have no secret speech, only truth.'”
#7
یکی گُرزه گاوسر برگرفت
✦
جهانی بدو مانده اندر شگفت
“He lifted up a bull-headed mace, while the entire world looked on in wonder.”
#8
بدو گفت موبد که ای پادشا
✦
خردمند و بادانش و پارسا
“The Mobad said to him: 'O righteous, wise, and learned Prince,'”
#9
همی جنگ شیران که فرمایدت
✦
جز از تاج شاهی چه افزایدت
“'Who bids thee fight lions? What does it add to thee beyond the royal crown?'”
#10
تو جان از پی پادشاهی مده
✦
خورش بی‌بهانه به ماهی مده
“'Do not surrender thy life for royalty, nor feed thyself unneeded to the leviathan of death.'”
#11
همه بی‌گناهیم و این کار تست
✦
جهان را همه دل به بازار تست
“'We are all guiltless, yet this task is thine; the entire world has set its heart upon thy cause.'”
#12
بدو گفت بهرام کای دین‌پژوه
✦
تو زین بی‌گناهی و دیگر گروه
“Bahram answered him: 'O seeker of the faith, thou and this rest of the clergy are blameless.'”
#13
هم‌آورد این نره شیران منم
✦
خریدار جنگ دلیران منم
“'I alone am the match for these male lions; I am the seeker of valiant combat.'”
#14
بدو گفت موبد به یزدان پناه
✦
چو رفتی دلت را بشوی از گناه
“The Mobad said to him: 'Take refuge in God! As thou goest, wash thy heart clean of sin.'”
#15
چنان کرد کو گفت بهرامشاه
✦
دلش پاک شد توبه کرد از گناه
“King Bahram did as he was advised; his heart became pure and he repented of his sins.”
#16
همی رفت با گُرزهٔ گاوروی
✦
چو دیدند شیران پرخاشجوی
“He advanced bearing the bull-headed mace; when the fierce lions caught sight of him,”
#17
یکی زود زنجیر بگسست و بند
✦
بیامد بر شهریار بلند
“One of them swiftly snapped its bonds and chains and charged toward the noble monarch.”
#18
بزد بر سرش گُرز بهرام گُرد
✦
ز چشمش همی روشنایی ببرد
“Bahram the hero struck its head with his heavy mace, snatching the sight right out of its eyes.”
#19
بر دیگر آمد بزد بر سرش
✦
فرو ریخت از دیده خون از برش
“He turned to the other lion and smote its head, causing blood to pour from its eyes down its chest.”
#20
جهاندار بنشست بر تخت عاج
✦
به سر بر نهاد آن دلفروز تاج
“The sovereign sat upon the ivory throne and placed that heart-delighting crown upon his head.”
#21
به یزدان پناهید کو بد پناه
✦
نمایندهٔ راه گم کرده راه
“He sought refuge in God, who is the true protector and the shower of the path to those who have lost their way.”
#22
بشد خسرو و برد پیشش نماز
✦
چنین گفت کای شاه گردن‌فراز
“Khosrow came forward, bowed in reverence, and said: 'O exalted King,'”
#23
نشست تو بر گاه فرخنده باد
✦
یلان جهان پیش تو بنده باد
“'May thy sitting upon this throne be blessed, and may all the world's champions be thy servants!'”
#24
تو شاهی و ما بندگان توایم
✦
به خوبی فزایندگان توایم
“'Thou art the King and we are thy subjects, ever striving to increase thy good fortune.'”
#25
بزرگان برو گوهر افشاندند
✦
بران تاج نو آفرین خواندند
“The nobles scattered jewels upon him and uttered blessings upon that new crown.”
#26
ز گیتی برآمد سراسر خروش
✦
در آذر بد این جشن روز سروش
“A roar of joy arose from the world; this celebration took place on the Day of Surosh in the month of Azar.”
#27
برآمد یکی ابر و شد تیره‌ماه
✦
همی تیر بارید ز ابر سیاه
“A dark cloud gathered and obscured the moon, pouring down arrows of rain and snow from its dark depths.”
#28
نه دریا پدید و نه دشت و نه راغ
✦
نبینم همی در هوا پر زاغ
“Neither sea nor plain nor meadow could be seen, nor could I spot even a crow's wing in the air.”
#29
حواصل فشاند هوا هر زمان
✦
چه سازد همی زین بلند آسمان
“The air continually sheds heavy flakes like pelican feathers; what is this high sky planning?”
#30
نماندم نمکسود و هیزم نه جو
✦
نه چیزی پدیدست تا جودرو
“I have no cured meat left, nor firewood, nor barley; nothing is visible anywhere to harvest.”
#31
بدین تیرگی روز و بیم خراج
✦
زمین گشته از برف چون کوه عاج
“In these dark days and with the dread of taxes, the earth has turned as white as an ivory mountain with snow.”
#32
همه کارها را سراندر نشیب
✦
مگر دست گیرد حسین قتیب
“All matters are going downhill, unless Hossein Qoteyb lends a helping hand.”
#33
کنون داستانی بگویم شگفت
✦
کزان برتر اندازه نتوان گرفت
“Now I shall tell a wondrous tale, unparalleled in its glory and magnitude.”