🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود

❖
43 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲۵ - سخن دقیقی: سفر گشتاسپ به زابلستان و آماده‌سازی دوبارهٔ ارجاسپ برای حمله
پس از چندی، گشتاسپ‌شاه رخت سفر بربست و روی سوی زابلستان نهاد تا آیین نوین و آموزه‌های مقدس زند و اوستا را در آن مرزوبوم رواج دهد و موبدان و بزرگان آن دیار را گواه بر کیش خویش گرداند. چون شهریار به خاک نیمروز رسید، رستم دلاور، آن سوار جهاندیده و همتای سام نریمان، به همراه پدر کهنسالش زال زر و سران و بزرگان سیستان به پیشواز شاه شتافتند. آنان با شادمانی فراوان شاه را به زاول آوردند و بندگی نهادند. رستم و زال آموزه‌های زند را فراگرفتند، کشتی به میان بستند و آتشکده‌ها برافروختند. گشتاسپ دو سال کامل در آن سامان خوش گذراند و در بزم‌های پیاپی با پور زال هم‌پیاله گشت.

اما در غیاب شاه، غوغایی خاموش قلمرو را فراگرفت. خبرِ به بند کشیده شدن اسفندیارِ بی‌گناه به گوش شهریاران و سران ولایات رسید. گشتاسپ که فرزند پهلوان خود را در آهن و زنجیر گرفتار کرده و خود راهی زابلستان شده بود، نارضایتیِ نوکیشان و سرپیچی حاکمان را برانگیخت. بسیاری از بزرگان پیمان خویش شکستند و بهمن، فرزند اسفندیار، همراه با دیگر شاهزادگان کیانی و نبرده‌سواران، اندوهگین از رزم دست کشیدند و به سوی دژ گنبدان شتافتند تا اسفندیار را در تنهایی زندان دلداری دهند.

در این میان، جاسوسان خبر به ارجاسپ، سالار چین و توران فرستادند که گشتاسپ از روی گمان‌پنداری بر اسفندیار خشم گرفته، او را به بند گران افکنده و خود به زابلستان رفته است. در بلخ جز لهراسپِ سالخورده و هفتصد موبد آتش‌پرست و پاسبانان کاخ همای، هیچ سپاهی بر جای نمانده است. ارجاسپ بزرگان چگل را گرد آورد و گفت که زمان کین‌خواهی فرارسیده؛ چراکه ایران بی‌سپاه گشته و گوهر پادشاهی‌اش در بند است. او برای اطمینان از سلامت اخبار، جادوگری راهشناس و نهان‌پژوه به نام ستوه را روانه بلخ کرد. ستوه پنهانی به بلخ درآمد، غیبت گشتاسپ و بی‌دفاعی شهر را به چشم دید و شتابان خبر به خاقان آورد. ارجاسپ شادمان از پایان روزگار اندوه، بزرگان را فرمان داد تا تمام سپاهیان پراکنده را از کوه و بیابان گرد آورند و تیغ‌ها را برای هجومی ستهم بر پیکر ایران تیز کنند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: