چون گشتاسپ‌شاه آگاه گشت که فرزند دلاورش، اسفندیار، پیروزمندانه از فتح جهان و گسترش دین کهن بازگشته و کلاه کیانی بر سر نهاده، اندیشه‌ای اهریمنی از تهمت‌های گرزُم بر دلش سایه افکند. شاه دستور داد تا موبدان، بزرگان و سپهبدان کشور گردهم آیند و دفترهای زند و اوستا را به مجلس آورند. موبدان بر کرسی‌های والای خویش نشستند و آن‌گاه اسفندیار، خسرو تیغ‌زن و پهلوان نامدار، با دست‌های بر سینه نهاده و آزرم‌آگین همچون بنده‌ای فرمان‌بردار به پیشگاه پدر درآمد.
گشتاسپ‌شاه رو به موبدان و بزرگان انجمن کرد و سخنی پُرکنایه و خشم‌آلود بر زبان آورد. او گفت که هر گاه پدر رنج پرورش فرزند را بر جان خرد، او را به دایه سپارد، تاج زرین بر سرش نهد، آیین نبرد و سواری آموزد و او را به مقام پهلوانی بی‌همتا رساند، چون فرزند نیرومند و بلندبالا گردد و پدر به پیری رسد، آن پورِ ناسپاس جهان را از وجود پدر تهی شمارد و او را شایسته تخت شاهی نداند؛ پدر را تنها نامی از تخت ماند و فرزند، لشکر و درفش و تاج و نگین را طلب کند و حتی کین بر پدر کشد تا او را از میان بردارد. گشتاسپ آن‌گاه از پیران خردمند پرسید که با چنین فرزندی چه باید کرد؟
بزرگان و برگزیدگان با شگفت پاسخ دادند که چنین گناهی نابخشودنی و خامیِ ناپسندی است که فرزندی در زمان زنده بودن پدر، چشم بر تخت شهریاری دوزد. گشتاسپ گفت: «اینک این پسر همان است که خيال جاودانه ساختن جایگاه خویش و نشستن بر جای من دارد! اما چنان پاداشی به او دهم که پندِ همگان گردد؛ او را به بند گران خواهم کشید، آن‌چنان که تا کنون هیچ‌کس را بدان‌گونه نبسته‌اند.»
اسفندیار پاک‌نهاد چون این سخنان سهمگین را شنید، پیش آمد و گفت: «ای شهریار آزاده‌خوی! کی مرا آرزوی مرگ پدر در سر بوده است؟ در تمام زندگانی خویش گناهی در برابر تو نشناخته‌ام. به جان تو سوگند که اگر اندیشه‌ای بد بر دل گذرانده‌ام، سر از تنم جدا کن! اما تو شاهی و فرمان، فرمانِ توست؛ تن من در دست توست و بند و زندان از آنِ تو. اگر خواهی ببند و اگر خواهی بکش، که دل من پاک و هوشم آرام است.»
اما دل گشتاسپ از کینه و گمانِ بد نرم نشد. آهنگران را به مجلس خواندند و غل و زنجیرهای گران آهنین فراز آوردند. هیچ‌یک از بزرگان مجلس از بیم شاه یارای شفاعت و درخواستی نداشت. آهنگران سر و دست و پای اسفندیار را به غل و بند بستند، چنان محکم و دردناک که اشک از دیدگان هر بیننده‌ای فروریخت. چون زنجیر گران بر گردن شاهزاده افکندند، گشتاسپ فرمان داد پیلی نر و بادپا همچون مرغ پرنده بیاورند. اسفندیار را بر پشت پیل بستند و در حالی که چشمانش پر از اشک و رخسارش زرد از غم بود، او را از پیشگاه پدر بیرون بردند.
سپاهیان و اسپهبدان، اسفندیارِ گران‌مایه را به سوی کوهساری صعب‌العبور و دژ گنبدان بردند. در آن دژ بلند، چهار ستون عظیم آهنین افراشتند که سر در آسمان و بن در اعماق زمین داشت. پهلوان رویین‌تن را سخت بر آن ستون‌های آهنین ببستند، بختش تیره شد و از تخت شهریاری بر خاک افتاد. گشتاسپ پاسدارانی سخت‌گیر بر او گماشت تا در آن تنگنای سوزناک، تنها با داغ و درد بزید و زمان تا زمان زار بگرید.