بخش ۵ - سخن دقیقی: نامهٔ تهدیدآمیز ارجاسپ به گشتاسپ و فراخواندن او به ترک دین زرتشت
#1
برین ایستادند ترکان چین
✦
دو تن نیز کردند زیشان گزین
#2
یکی نام او بیدرفش بزرگ
✦
گوی پیر و جادو ستنبه سترگ
#3
دگر جادوی نام او نام خواست
✦
که هرگز دلش جز تباهی نخواست
#4
یکی نامه بنوشت خوب و هژیر
✦
سوی نامور خسرو و دین پذیر
#5
نوشتش به نام خدای جهان
✦
شناسندهٔ آشکار و نهان
#6
نوشتم یکی نامه‌ای شهریار
✦
چنانچون بد اندر خور روزگار
#7
سوی گرد گشتاسپ شاه زمین
✦
سزاوار گاه کیان بافرین
#8
گزین و مهین پور لهراسپ شاه
✦
خداوند جیش و نگهدار گاه
#9
ز ارجاسپ سالار گردان چین
✦
سوار جهان‌دیده گرد زمین
#10
نوشت اندران نامهٔ خسروی
✦
نکو آفرینی خط یبغوی
#11
که ای نامور شهریار جهان
✦
فروزندهٔ تاج شاهنشهان
#12
سرت سبز باد و تن و جان درست
✦
مبادت کیانی کمرگاه سست
#13
شنیدم که راهی گرفتی تباه
✦
مرا روز روشن بکردی سیاه
#14
بیامد یکی پیر مهتر فریب
✦
ترا دل پر از بیم کرد و نهیب
#15
سخن گفتش از دوزخ و از بهشت
✦
به دلت اندرون هیچ شادی نهشت
#16
تو او را پذیرفتی و دینش را
✦
بیاراستی راه و آیینش را
#17
برافگندی آیین شاهان خویش
✦
بزرگان گیتی که بودند پیش
#18
رها کردی آن پهلوی کیش را
✦
چرا ننگریدی پس و پیش را
#19
تو فرزند آنی که فرخنده شاه
✦
بدو داد تاج از میان سپاه
#20
ورا برگزید از گزینان خویش
✦
ز جمشیدیان مر ترا داشت پیش
#21
بران سان که کیخسرو کینه‌جوی
✦
ترا بیش بود از کیان آبروی
#22
بزرگی و شاهی و فرخندگی
✦
توانایی و فر و زیبندگی
#23
درفشان و پیلان آراسته
✦
بسی لشکر و گنج و بس خواسته
#24
همی بودت ای مهتر شهریار
✦
همه مهتران مر ترا دوستدار
#25
همی تافتی بر جهان یکسره
✦
چو اردیبهشت آفتاب از بره
#26
زگیتی ترا برگزیده خدای
✦
مهانت همه پیش بوده به پای
#27
نکردی خدای جهان را سپاس
✦
نبودی بدین ره ورا حق شناس
#28
ازان پس که ایزد ترا شاه کرد
✦
یکی پیر جادوت بی راه کرد
#29
چو آگاهی تو سوی من رسید
✦
به روز سپیدم ستاره بدید
#30
نوشتم یکی نامهٔ دوست وار
✦
که هم دوست بودیم و هم نیک یار
#31
چو نامه بخوانی سر و تن بشوی
✦
فریبنده را نیز منمای روی
#32
مران بند را از میان باز کن
✦
به شادی می روشن آغاز کن
#33
گرایدونک بپذیری از من تو پند
✦
ز ترکان ترا نیز ناید گزند
#34
زمین کشانی و ترکان چین
✦
ترا باشد این همچو ایران زمین
#35
به تو بخشم این بی‌کران گنجها
✦
که آورده‌ام گرد با رنجها
#36
نکورنگ اسپان با سیم و زر
✦
به استامها در نشانده گهر
#37
غلامان فرستمت با خواسته
✦
نگاران با جعد آراسته
#38
و ایدونک نپذیری این پند من
✦
ببینی گران آهنین بند من
#39
بیایم پس نامه تا چندگاه
✦
کنم کشورت را سراسر تباه
#40
سپاهی بیارم ز ترکان چین
✦
که بنگاهشان بر نتابد زمین
#41
بینبارم این رود جیحون به مشک
✦
به مشک آب دریا کنم پاک خشک
#42
بسوزم نگاریده کاخ ترا
✦
ز بن برکنم بیخ و شاخ ترا
#43
زمین را سراسر بسوزم همه
✦
کتفتان به ناوک بدوزم همه
#44
ز ایرانیان هرچ مردست پیر
✦
کشان بنده کردن نباشد هژیر
#45
ازیشان نیابی فزونی بها
✦
کنمشان همه سر ز گردن جدا
#46
زن و کودکانشان بیارم ز پیش
✦
کنمشان همه بندهٔ شهر خویش
#47
زمینشان همه پاک ویران کنم
✦
درختانش از بیخ و بن برکنم
#48
بگفتم همه گفتنی سر بسر
✦
تو ژرف اندرین پند نامه نگر
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.