بخش ۱۹ - سخن دقیقی: پیروزی اسفندیار، بخشیدن اسیران و سوگ گشتاسپ بر زریر
#1
چو ترکان بدیدند کارجاسپ رفت
✦
همی آید از هر سوی تیغ تفت
#2
همه سرکشانشان پیاده شدند
✦
به پیش گو اسفندیار آمدند
#3
کمانچای چاچی بینداختند
✦
قبای نبردی برون آختند
#4
به زاریش گفتند گر شهریار
✦
دهد بندگان را به جان زینهار
#5
بدین اندر آییم و خواهش کنیم
✦
همه آذران را نیایش کنیم
#6
ازیشان چو بشنید اسفندیار
✦
به جان و به تن دادشان زینهار
#7
بران لشگر گشن آواز داد
✦
گو نامبردار فرخ‌نژاد
#8
که این نامداران ایرانیان
✦
بگردید زین لشکر چینیان
#9
کنون کاین سپاه عدو گشت پست
✦
ازین سهم و کشتن بدارید دست
#10
که بس زاروارند و بیچاره‌وار
✦
دهید این سگان را به جان زینهار
#11
بدارید دست از گرفتن کنون
✦
مبندید کس را مریزید خون
#12
متازید و این کشتگان مسپرید
✦
بگردید و این خستگان بشمرید
#13
مگیریدشان بهر جان زریر
✦
بر اسپان جنگی مپایید دیر
#14
چو لشکر شنیدند آواز اوی
✦
شدند از بر خستگان بارزوی
#15
به لشکرگه خود فرود آمدند
✦
به پیروز گشتن تبیره زدند
#16
همه شب نخفتند زان خرمی
✦
که پیروزی بودشان رستمی
#17
چو اندر شکست آن شب تیره‌گون
✦
به دشت و بیابان فرو خورد خون
#18
کی نامور با سران سپاه
✦
بیامد به دیدار آن رزمگاه
#19
همی گرد آن کشتگان بر بگشت
✦
کرا دید بگریست و اندر گذشت
#20
برادرش را دید کشته به زار
✦
به آوردگاهی برافگنده خوار
#21
چو او را چنان زار و کشته بدید
✦
همه جامهٔ خسروی بردرید
#22
فرود آمد از شولک خوب رنگ
✦
به ریش خود اندر زده هر دو چنگ
#23
همی گفت کی شاه گردان بلخ
✦
همه زندگانی ما کرده تلخ
#24
دریغا سوارا شها خسروا
✦
نبرده دلیرا گزیده گوا
#25
ستون منا پردهٔ کشورا
✦
چراغ جهان افسر لشکرا
#26
فرود آمد و برگرفتش ز خاک
✦
به دست خودش روی بسترد پاک
#27
به تابوت زرینش اندر نهاد
✦
تو گفتی زریر از بنه خود نزاد
#28
کیان زادگان و جوانان خویش
✦
به تابوتها در نهادند پیش
#29
بفرمود تا کشتگان بشمرند
✦
کسی را که خسته‌ست بیرون برند
#30
بگردید بر گرد آن رزمگاه
✦
به کوه و بیابان و بر دشت و راه
#31
از ایرانیان کشته بد سی‌هزار
✦
ازان هفتصد سرکش و نامدار
#32
هزار و چل از نامور خسته بود
✦
که از پای پیلان به در جسته بود
#33
وزان دیگران کشته بد صد هزار
✦
هزار و صد و شست و سه نامدار
#34
ز خسته بدی سه هزار و دویست
✦
برین جای بر تا توانی مه ایست
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.