بخش ۱۲ - سخن دقیقی: آغاز نبرد بزرگ و کشته شدن اردشیر و شیدسپ و هرمزد
#1
چو اندر گذشت آن شب و بود روز
✦
بتابید خورشید گیهان فروز
#2
به زین بر نشستند هر دو سپاه
✦
همی دید زان کوه گشتاسپ شاه
#3
چو از کوه دید آن شه بافرین
✦
کجا برنشستند گردان به زین
#4
سیه رنگ بهزاد را پیش خواست
✦
تو گفتی که بیستونست راست
#5
برو بر فگندند برگستوان
✦
برو بر نشست آن شه خسروان
#6
چو هر دو برابر فرود آمدند
✦
ابر پیل بر نای رویین زدند
#7
یکی رزمگاهی بیاراستند
✦
یلان هم نبردان همی خواستند
#8
بکردند یک تیرباران نخست
✦
بسان تگرگ بهاران درست
#9
بشد آفتاب از جهان ناپدید
✦
چه داند کسی کان شگفتی ندید
#10
بپوشیده شد چشمهٔ آفتاب
✦
ز پیکانهاشان درفشان چو آب
#11
تو گفتی جهان ابر دارد همی
✦
وزان ابر الماس بارد همی
#12
وزان گرزداران و نیزه‌وران
✦
همی تاختند آن برین این بران
#13
هوازی جهان بود شبگون شده
✦
زمین سربسر پاک گلگون شده
#14
بیامد نخست آن سوار هژیر
✦
پس شهریار جهان اردشیر
#15
به آوردگه رفت نیزه به دست
✦
تو گفتی مگر طوس اسپهبدست
#16
برین سان همی گشت پیش سپاه
✦
نبود آگه از بخش خورشید و ماه
#17
بیامد یکی ناوکش بر میان
✦
گذارنده شد بر سلیح کیان
#18
ز بور اندر افتاد خسرو نگون
✦
تن پاکش آلوده شد پر ز خون
#19
دریغ آن نکو روی همرنگ ماه
✦
که بازش ندید آن خردمند شاه
#20
بیامد بر شاه شیر اورمزد
✦
کجا زو گرفتی شهنشاه پزد
#21
ز پیش اندر آمد به دشت اندرا
✦
به زهر آب داده یکی خنجرا
#22
خروشی برآورد برسان شیر
✦
که آورد خواهد ژیان گور زیر
#23
ابر کین آن شاهزاده سوار
✦
بکشت از سواران دشمن هزار
#24
به هنگامهٔ بازگشتن ز جنگ
✦
که روی زمین گشته بد لاله رنگ
#25
بیامد یکی تیرش اندر قفا
✦
شد آن خسرو شاهزاده فنا
#26
بیامد پسش باز شیدسپ شاه
✦
که مانندهٔ شاه بد همچو ماه
#27
یکی دیزه‌ای بر نشسته چو نیل
✦
به تگ همچو آهو به تن همچو پیل
#28
به آوردگه گشت و نیزه بگاشت
✦
چو لختی بگردید نیزه بداشت
#29
کدامست گفتا کهرم سترگ
✦
کجا پیکرش پیکر پیر گرگ
#30
بیامد یکی دیو گفتا منم
✦
که با گرسنه شیر دندان زنم
#31
به نیزه بگشتند هر دو چو باد
✦
بزد ترک را نیزهٔ شاهزاد
#32
ز باره در آورد و ببرید سر
✦
به خاک اندر افگنده زرین کمر
#33
همی گشت بر پیش گردان چین
✦
بسان یکی کوه بر پشت زین
#34
همانا چنو نیز دیده ندید
✦
ز خوبی کجا بود چشمش رسید
#35
یکی ترک تیری برو برگماشت
✦
ز پشتش سر تیر بیرون گذاشت
#36
دریغ آن شه پروریده به ناز
✦
بشد روی او باب نادیده باز
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.