بخش ۳ - سخن دقیقی: پذیرش دین زرتشت توسط گشتاسپ، کاشتن سرو کاشمر و بنیان آتشکده‌ها
#1
چو یک چند سالان برآمد برین
✦
درختی پدید آمد اندر زمین
#2
در ایوان گشتاسپ بر سوی کاخ
✦
درختی گشن بود بسیار شاخ
#3
همه برگ وی پند و بارش خرد
✦
کسی کو خرد پرورد کی مرد
#4
خجسته پی و نام او زردهشت
✦
که آهرمن بدکنش را بکشت
#5
به شاه کیان گفت پیغمبرم
✦
سوی تو خرد رهنمون آورم
#6
جهان آفرین گفت بپذیر دین
✦
نگه کن برین آسمان و زمین
#7
که بی‌خاک و آبش برآورده‌ام
✦
نگه کن بدو تاش چون کرده‌ام
#8
نگر تا تواند چنین کرد کس
✦
مگر من که هستم جهاندار و بس
#9
گر ایدونک دانی که من کردم این
✦
مرا خواند باید جهان‌آفرین
#10
ز گوینده بپذیر به دین اوی
✦
بیاموز ازو راه و آیین اوی
#11
نگر تا چه گوید بران کار کن
✦
خرد برگزین این جهان خوار کن
#12
بیاموز آیین و دین بهی
✦
که بی‌دین ناخوب باشد مهی
#13
چو بشنید ازو شاه به دین به
✦
پذیرفت ازو راه و آیین به
#14
نبرده برادرش فرخ زریر
✦
کجا ژنده پیل آوریدی به زیر
#15
ز شاهان شه پیر گشته به بلخ
✦
جهان بر دل ریش او گشته تلخ
#16
شده زار و بیمار و بی‌هوش و توش
✦
به نزدیک او زهر مانند نوش
#17
سران و بزرگان و هر مهتران
✦
پزشکان دانا و ناموران
#18
بر آن جادوی چارها ساختند
✦
نه سود آمد از هرچ انداختند
#19
پس این زردهشت پیمبرش گفت
✦
کزو دین ایزد نشاید نهفت
#20
که چون دین پذیرد ز روز نخست
✦
شود رسته از درد و گردد درست
#21
شهنشاه و زین پس زریر سوار
✦
همه دین پذیرنده از شهریار
#22
همه سوی شاه زمین آمدند
✦
ببستند کشتی به دین آمدند
#23
پدید آمد آن فره ایزدی
✦
برفت از دل بد سگالان بدی
#24
پر از نور مینو ببد دخمه‌ها
✦
وز آلودگی پاک شد تخمه‌ها
#25
پس آزاده گشتاسپ برشد به گاه
✦
فرستاد هرسو به کشور سپاه
#26
پراگنده اندر جهان موبدان
✦
نهاد از بر آذران گنبدان
#27
نخست آذر مهربرزین نهاد
✦
به کشمر نگر تا چه آیین نهاد
#28
یکی سرو آزاده بود از بهشت
✦
به پیش در آذر آن را بکشت
#29
نبشتی بر زاد سرو سهی
✦
که پذرفت گشتاسپ دین بهی
#30
گوا کرد مر سرو آزاد را
✦
چنین گستراند خرد داد را
#31
چو چندی برآمد برین سالیان
✦
مران سرو استبر گشتش میان
#32
چنان گشت آزاد سرو بلند
✦
که برگرد او برنگشتی کمند
#33
چو بسیار برگشت و بسیار شاخ
✦
بکرد از بر او یکی خوب کاخ
#34
چهل رش به بالا و پهنا چهل
✦
نکرد از بنه اندرو آب و گل
#35
دو ایوان برآورد از زر پاک
✦
زمینش ز سیم و ز عنبرش خاک
#36
برو بر نگارید جمشید را
✦
پرستنده مر ماه و خورشید را
#37
فریدونش را نیز با گاوسار
✦
بفرمود کردن برانجا نگار
#38
همه مهتران را بر آن‌جا نگاشت
✦
نگر تا چنان کامگاری که داشت
#39
چو نیکو شد آن نامور کاخ زر
✦
به دیوارها بر نشانده گهر
#40
به گردش یکی باره کرد آهنین
✦
نشست اندرو کرد شاه زمین
#41
فرستاد هرسو به کشور پیام
✦
که چون سرو کشمر به گیتی کدام
#42
ز مینو فرستاد زی من خدای
✦
مرا گفت زینجا به مینو گرای
#43
کنون هرک این پند من بشنوید
✦
پیاده سوی سرو کشمر روید
#44
بگیرید پند ار دهد زردهشت
✦
به سوی بت چین بدارید پشت
#45
به برز و فر شاه ایرانیان
✦
ببندید کشتی همه بر میان
#46
در آیین پیشینیان منگرید
✦
برین سایهٔ سروبن بگذرید
#47
سوی گنبد آذر آرید روی
✦
به فرمان پیغمبر راست‌گوی
#48
پراگنده فرمانش اندر جهان
✦
سوی نامداران و سوی مهان
#49
همه نامداران به فرمان اوی
✦
سوی سرو کشمر نهادند روی
#50
پرستشکده گشت زان سان که پشت
✦
ببست اندرو دیو را زردهشت
#51
بهشتیش خوان ار ندانی همی
✦
چرا سرو کشمرش خوانی همی
#52
چراکش نخوانی نهال بهشت
✦
که شاه کیانش به کشمر بکشت
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.