پس از شکست‌های خفت‌بار و تارومار شدن سپاه توران، افراسیاب سرگردان و هراسان به هر سو می‌گریخت. نه خوابی به چشمش می‌آمد و نه توانی در تنش مانده بود؛ همواره از بیم کین‌خواهی کیخسرو و ایرانیان در هراس بود. او در پی پناهگاهی گشت تا جان خویش را بپاید، تا آنکه در نزدیکی بردع غاری بس بلند و دشوارگذار یافت بر فراز کوهی سر به فلک کشیده—جایی که نه باز شکاری توان پرواز بر بالای آن را داشت و نه شیر و گراز را گذر بر پایه‌اش بود. افراسیاب توشه‌ای اندک برداشت و در اعماق آن غار که به «هنگ» پرآوازه بود، مسکن گزید و در تنهایی خویش بر بخت برگشته و خون‌های بیگناهان گریت.
در همان کوهسار، مردی خداترس و پرهیزگار از تبار فریدون به نام «هوم» روزگار می‌گذراند. هوم عابدی پشمینه‌پوش بود که دل از شادی‌های دنیوی گسسته و در نیایشگاهی کوهستانی، دور از مردمان، به پرستش یزدان پاک مشغول بود. شب‌هنگام، صدایی سوزناک در کوهستان پیچید؛ ناله‌ای به زبان ترکی که بر تاج و تخت ازدست‌رفته، سپاهیان نابودشده و شوکتِ خاکسترشده‌ی خویش مویه می‌کرد. هوم از نیایش فارغ شد و با خود گفت که این زاری در دل شب جز از افراسیاب نمی‌تواند بود. او تبار و فرّه ایزدی خویش را گواه گرفت، در تاریکی شب از کوه فرود آمد و درِ غار هنگ را یافت.
هوم همچون شیری ژیان به درون غار تاخت و کمندِ طاعت خویش را که به جای زنار بر کمر داشت برگرفت و بازوان شاه توران را محکم ببست. سپس او را کشان‌کشان از غار بیرون کشید. افراسیاب که خود را خوار و گرفتار دید، به زاری درآمد و هوم را به پروردگار پاک و روز شمار سوگند داد. او خود را نوه فریدون خواند و از گردش چرخ گردون و تقدیر آسمانی نالید که او را به این روز سیاه نشانده است. هوم جنایات سنگین افراسیاب—از جمله کشتن برادرش اغریرث، و شهریارانی چون نوذر و سیاوش معصوم—را به یادش آورد و تذکر داد که سرنوشت شوم او به دست کیخسرو رقم خورده است.
با این حال، چون ناله‌های سوزناک افراسیاب ادامه یافت، دلِ پرهیزگار هوم اندکی نرم شد و بند کمند کیانی را بر دست او سست کرد. افراسیاب که این سستی را احساس کرد، با جهشی ناگهانی خود را از چنگال هوم بیرون کشید، به درون آب‌های ژرفِ دریا جست و از دیده‌ها ناپدید گشت.