در آن سوی شهر گنگ، افراسیاب روز و شب آرام نداشت. او بزرگان، کاردانان و پرشورترين مشاوران توران را گرد آورد و گفت: «چون دشمن به بالای سر ما رسیده، چگونه می‌توان در دژ گنگ آسوده خفت؟» سالاران توران یک‌صدا پاسخ دادند که راهی جز پیکار نیست و زبونی بر سپاهی چنین عظیم شایسته نمی‌باشد. پس تمام شب به آماده‌سازی لشکر گذشت. با نخستین بانگ خروس، صدای طبل‌های جنگی از درگاه افراسیاب برخاست و سپاهی چنان انبوه به دشت درآمد که راه بر پشه و مور تنگ شد. سه روز و سه شب لشکریان از پی هم روان بودند تا خط نبرد به هفت فرسنگ رسید.
روزششم دو سپاه در برابر هم صف بستند. در قلب لشکر توران، افراسیاب همراه با دلاوران و بخردان جای گرفت و جهن بر میمنه گماشته شد. در سوی دیگر، کیخسرو چون کوهی استوار در مرکز سپاه ایران ایستاد؛ گودرز، طوس، منوشان، گرگین، رهام، هجیر، شیدوش، فریبرز و منوچهر در جناحین و گیو گودرز در پشت سپاه پاسداری می‌کردند. نبردی چنان خونین آغاز شد که زمین از سم اسبان گویی کان آهن شد و آب دریاها از خون کشتگان به رنگ لعل درآمد. گرد و غبار ابر سیاه بر آسمان کشید و ناله خارا از بانگ تبرزین‌ها برآمد. از کثرت کشتگان و سرها و دست‌های بریده، زمین جای پا نداشت و خردمندان دو سپاه بیمناک شدند که اگر این کارزار ساعتی دیگر پاید، احادی از سواران بر جای نخواهد ماند.
چون کیخسرو تنگنای نبرد را دید، از پشت سپاه به یک سو شد، چهره بر خاک نهاد و با اشک و زاری به درگاه پروردگار دادگر نالید که: «ای دارنده جهان! اگر من ستمکار نیستم، پیروزی را بر من ارزانی دار و دست ستمگر را کوتاه کن.» همان دم ستم ایزدی پدیدار گشت؛ باد سختی برآمد، شاخه‌های درختان را شکست و مشت‌های خاک و گرد بر چشم و روی تورانیان افکند. افراسیاب با شمشیر آخته می‌کوشید گریختگان را بازگرداند و سر از تنشان جدا می‌کرد، اما طوفان الهی و تاریکی شب، دشت را فروگرفت و نبرد پایان یافت. ایرانیان به سوگ کشتگان خود نشستند، پیکرها را شستند و دخمه‌ها ساختند.
در تاریکی شب، گستهم با شبیخونی ناگهانی سرداران توران را غافلگیر کرد و به جز قراخان اکثر آنان را از دم تیغ گذراند. سپیده‌دم رستم نیز فرا رسید، تیر بر کمان نهاد و قراخان را زخمی ساخت و لشکر توران را در هم کوبید. افراسیاب چون از نابودی طلایه‌دارانش و پیشروی رستم آگاه شد، دانست که تاب ایستادگی ندارد. پس شبانه خیمه‌ها و بنه را رها کرد و مانند آتش به سوی دژ افسانه‌ای «بهشت گنگ» گریخت. کیخسرو پیک رستم را هشدار داد تا هوشیار باشد و سپس خود به تعقیب تورانیان پرداخت.
افراسیاب به دژ شارستان گنگ پناه برد؛ کهنسال‌دژی استوار و بهشتی‌گون به درازای هشت و پهنای چهار فرسنگ، پر از چشمه‌سارها، ایوان‌های زرین و باغ‌های بی‌خار که فرسنگ‌ها دورتر از باره‌اش پیدا بود. افراسیاب بر برج و باروی دژ، منجنیق‌ها، عراده‌ها و تیرهای چرخ نصب کرد، جاثلیق و مهندسان رومی را بر کار گماشت، نیزه‌ها را به چنگال‌های فولادین مجهز ساخت و لشکریانش را با درم، دینار و برگستوان غرق بخشش کرد. سپس نامه‌ای تضرع‌آمیز و پر از آفرین به فغفور چین نوشت و از او طلب سپاه و یاری نمود. آن‌گاه در ایوان‌های بهشت گنگ، با نوازندگان و خنیاگران به بزم نشست و شراب خواست تا غم شکست و رنج فردا را در جام می فراموش کند.