✦

دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان خاقان چین

❖

58 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۶ - رزم رستم با شنگل، گریختن شنگل و درهم شکستن لشکر چین و سقلاب

بغرید شنگل ز پیش سپاه

✦

منم گفت گرداوژن رزم‌خواه

بگویید کان مرد سگزی کجاست

✦

یکی کرد خواهم برو نیزه راست

چو آواز شنگل برستم رسید

✦

ز لشکر نگه کرد و او را بدید

بدو گفت هان آمدم رزمخواه

✦

نگر تا نگیری بلشکر پناه

چنین گفت رستم که از کردگار

✦

نجستم جزین آرزوی آشکار

که بیگانه‌ای زان بزرگ انجمن

✦

دلیری کند رزم جوید ز من

نه سقلاب ماند ازیشان نه هند

✦

نه شمشیر هندی نه چینی پرند

پی و بیخ ایشان نمانم بجای

✦

نمانم بترکان سر و دست و پای

بر شنگل آمد به آواز گفت

✦

که ای بدنژاد فرومایه جفت

#10

مرا نام رستم کند زال زر

✦

تو سگزی چرا خوانی ای بدگهر

#11

نگه کن که سگزی کنون مرگ تست

✦

کفن بی‌گمان جوشن و ترگ تست

#12

همی گشت با او به آوردگاه

✦

میان دو صف برکشیده سپاه

#13

یکی نیزه زد برگرفتش ز زین

✦

نگونسار کرد و بزد بر زمین

#14

برو بر گذر کرد و او را نخست

✦

بشمشیر برد آنگهی شیر دست

#15

برفتند زان روی کنداوران

✦

بزهر آب داده پرندآوران

#16

چو شنگل گریزان شد از پیلتن

✦

پراگنده گشتند زان انجمن

#17

دو بهره ازیشان بشمشیر کشت

✦

دلیران توران نمودند پشت

#18

بجان شنگل از دست رستم بجست

✦

زره بود و جوشن تنش را نخست

#19

چنین گفت شنگل که این مرد نیست

✦

کس او را بگیتی هم آورد نیست

#20

یکی ژنده پیلست بر پشت کوه

✦

مگر رزم سازند یکسر گروه

#21

بتنها کسی رزم با اژدها

✦

نجوید چو جوید نیابد رها

#22

بدو گفت خاقان ترا بامداد

✦

دگر بود رای و دگر بود یاد

#23

سپه را بفرمود تا همگروه

✦

برانند یکسر بکردار کوه

#24

سرافراز را در میان آورند

✦

تنومند را جان زیان آورند

#25

بشمشیر برد آن زمان شیر دست

✦

چپ لشکر چینیان برشکست

#26

هر آنگه که خنجر برانداختی

✦

همه ره تن بی سر انداختی

#27

نه با جنگ او کوه را پای بود

✦

نه با خشم او پیل را جای بود

#28

بدان سان گرفتند گرد اندرش

✦

که خورشید تاریک شد از برش

#29

چنان نیزه و خنجر و گُرز و تیر

✦

که شد ساخته بر یل شیرگیر

#30

گمان برد کاندر نیستان شدست

✦

ز خون روی کشور میستان شدست

#31

بیک زخم ده نیزه کردی قلم

✦

خروشان و جوشان و دشمن دژم

#32

دلیران ایران پس پشت اوی

✦

بکینه دل آگنده و جنگ جوی

#33

ز بس نیزه و گُرز و گوپال و تیغ

✦

تو گفتی همی ژاله بارد ز میغ

#34

ز کشته همه دشت آوردگاه

✦

تن و پشت و سر بود و ترگ و کلاه

#35

ز چینی و شگنی و از هندوی

✦

ز سقلاب و هری و از پهلوی

#36

سپه بود چون خاک در پای کوه

✦

ز یک مرد سگزی شده همگروه

#37

که با او بجنگ اندرون پای نیست

✦

چنو در جهان لشکر آرای نیست

#38

کسی کو کند زین سخن داستان

✦

نباشد خردمند همداستان

#39

که پرخاشخر نامور صد هزار

✦

بسنده نبودند با یک سوار

#40

ازین کین بد آمد بافراسیاب

✦

ز رستم کجا یابد آرام و خواب

#41

چنین گفت رستم بایرانیان

✦

کزین جنگ دشمن کند جان زیان

#42

هم‌اکنون ز پیلان و از خواسته

✦

همان تخت و آن تاج آراسته

#43

ستانم ز چینی بایران دهم

✦

بدان شادمان روز فرخ نهم

#44

نباشد جز ایرانیان شاد کس

✦

پی رخش و ایزد مرا یار بس

#45

یکی را ز شگنان و سقلاب و چین

✦

نمانم که پی برنهد بر زمین

#46

که امروز پیروزی روز ماست

✦

بلند آسمان لشکر افروز ماست

#47

گر ایدونک نیرو دهد دادگر

✦

پدید آورد رخش رخشان هنر

#48

برین دشت من گورستانی کنم

✦

برومند را شارستانی کنم

#49

یکی از شما سوی لشکر شوید

✦

بکوشید و با باد همبر شوید

#50

بکوبید چون من بجنبم ز جای

✦

شما برفرازید سنج و درای

#51

زمین را سراسر کنید آبنوس

✦

بگرد سواران و آوای کوس

#52

بکوبید گوپال و گُرز گران

✦

چو پولاد را پتک آهنگران

#53

از انبوه ایشان مدارید باک

✦

ز دریا بابر اندر آرید خاک

#54

همه دیده بر مغفر من نهید

✦

چو من بر خروشم دمید و دهید

#55

بدرید صفهای سقلاب و چین

✦

نباید که بیند هوا را زمین

#56

وزان جایگه رفت چون پیل مست

✦

یکی گُرزهٔ گاوپیکر به دست

#57

خروشان سوی میمنه راه جست

✦

ز لشکر سوی کندر آمد نخست

#58

همه میمنه پاک بر هم درید

✦

بسی ترگ و سر بد که تن را ندید

داستان خاقان چین

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما