بخش ۱۷ - بازگشت رستم از توران، استقبال و بزم کیخسرو، بخشش و رفتن به زابلستان
#1
شتر یافت چندان و چندان گله
✦
که از بارگی شد سپه بی‌گله
#2
ز توران سپه برنهادند رخت
✦
سلیح گرانمایه و تاج و تخت
#3
خروش آمد و نالهٔ گاودم
✦
جرس برکشیدند و رویینه خم
#4
سوی شهر ایران نهادند روی
✦
سپاهی بران گونه با رنگ و بوی
#5
چو آگاهی آمد ز رستم بشاه
✦
خروش آمد از شهر وز بارگاه
#6
از ایران تبیره برآمد بابر
✦
که آمد خداوند گوپال و ببر
#7
یکی شادمانی بد اندر جهان
✦
خنیده میان کهان و مهان
#8
دل شاه شد چون بهشت برین
✦
همی خواند بر کردگار آفرین
#9
بفرمود تا پیل بردند پیش
✦
بجنبید کیخسرو از جای خویش
#10
جهانی به‌آیین شد آراسته
✦
می و رود و رامشگر و خواسته
#11
تبیره برآمد ز هر جای و نای
✦
چو شاه جهان اندر آمد ز جای
#12
همه روی پیل از کران تا کران
✦
پر از مشک بود و می و زعفران
#13
ز افسر سر پیلبان پرنگار
✦
ز گوش اندر آویخته گوشوار
#14
بسی زعفران و درم ریختند
✦
ز بر مشک و عنبر همی بیختند
#15
همه شهر آوای رامشگران
✦
نشسته ز هر سو کران تا کران
#16
چنان بد جهان را ز شادی و داد
✦
که گیتی روان را دوامست و شاد
#17
تهمتن چو تاج سرافراز دید
✦
جهانی سراسر پرآواز دید
#18
فرود آمد و برد پیشش نماز
✦
بپرسید خسرو ز راه دراز
#19
گرفتش بآغوش در شاه تنگ
✦
چنین تا برآمد زمانی درنگ
#20
همی آفرین خواند شاه جهان
✦
بران نامور موبد و پهلوان
#21
بفرمود تا پیلتن برنشست
✦
گرفته همه راه دستش بدست
#22
همی گفت چندین چرا ماندی
✦
که بر ما همی آتش افشاندی
#23
چو طوس و فریبرز و گودرز و گیو
✦
چو رهام و گرگین و گردان نیو
#24
ز ره سوی ایوان شاه آمدند
✦
بدان نامور بارگاه آمدند
#25
نشست از بر تخت زر شهریار
✦
بنزدیک او رستم نامدار
#26
فریبرز و گودرز و رهام و گیو
✦
نشستند با نامداران نیو
#27
سخن گفت کیخسرو از رزمگاه
✦
ازان رنج و پیگار توران سپاه
#28
بدو گفت گودرز کای شهریار
✦
سخنها درازست زین کارزار
#29
می و جام و آرام باید نخست
✦
پس آنگاه ازین کار پرسی درست
#30
نهادند خوان و بخندید شاه
✦
که ناهار بودی همانا به راه
#31
بخوان بر می آورد و رامشگران
✦
بپرسش گرفت از کران تا کران
#32
ز افراسیاب وز پولادوند
✦
ز کشتی و از تابداده کمند
#33
بدو گفت گودرز کای شهریار
✦
ز مادر نزاید چو رستم سوار
#34
اگر دیو پیش آید ار اژدها
✦
ز چنگ درازش نیابد رها
#35
هزار افرین باد بر شهریار
✦
بویژه برین شیردل نامدار
#36
بگفت آنچ کرد او بپولادوند
✦
ز کشتی و نیرنگ وز رنگ و بند
#37
ز افگندن دیو وز کشتنش
✦
همان جنگ و پیگار و کین جستنش
#38
چو افتاد بر خاک زو رفت هوش
✦
برآمد ز گردان دیوان خروش
#39
چو آمد بهوش آن سرافراز دیو
✦
برآمد بناگاه زو یک غریو
#40
همانگه درآمد باسپ و برفت
✦
همی بند جانش ز رستم بکفت
#41
چنان شاد شد زان سخن تاجور
✦
که گفتی ز ایوان برآورد سر
#42
چنین داد پاسخ که ای پهلوان
✦
توی پیر و بیدار و روشن‌روان
#43
کسی کش خرد باشد آموزگار
✦
نگه داردش گردش روزگار
#44
ازین پهلوان چشم بد دور باد
✦
همه زندگانیش در سور باد
#45
همی بود یک هفته با می بدست
✦
ازو شادمان تاج و تخت و نشست
#46
سخنهای رستم بنای و برود
✦
بگفتند بر پهلوانی سرود
#47
تهمتن بیک ماه نزدیک شاه
✦
همی بود با جام در پیشگاه
#48
ازان پس چنین گفت با شهریار
✦
که ای پرهنر نامور تاجدار
#49
جهاندار با دانش و نیک‌خوست
✦
ولیکن مرا چهر زال آرزوست
#50
در گنج بگشاد شاه جهان
✦
ز پرمایه چیزی که بودش نهان
#51
ز یاقوت وز تاج و انگشتری
✦
ز دینار وز جامهٔ ششتری
#52
پرستار با افسر و گوشوار
✦
همان جعد مویان سیمین عذار
#53
طبقهای زرین پر از مشک و عود
✦
دو نعلین زرین و زرین عمود
#54
برو بافته گوهر شاهوار
✦
چنانچون بود در خور شهریار
#55
بنزد تهمتن فرستاد شاه
✦
دو منزل همی رفت با او براه
#56
چو خسرو غمی شد ز راه دراز
✦
فرود آمد و برد رستم نماز
#57
ورا کرد پدرود و ز ایران برفت
✦
سوی زابلستان خرامید تفت
#58
سراسر جهان گشت بر شاه راست
✦
همی گشت گیتی بران سان که خواست
#59
سر آوردم این رزم کاموس نیز
✦
درازست و کم نیست زو یک پشیز
#60
گر از داستان یک سخن کم بدی
✦
روان مرا جای ماتم بدی
#61
دلم شادمان شد ز پولادوند
✦
که بفزود بر بند پولاد بند
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.