✦

دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان خاقان چین

❖

57 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۱۱ - نامهٔ پیروزی رستم به کیخسرو، آمدن فریبرز با اسیران و نیایش شاه برای جان رستم

دبیر جهاندیده را پیش خواند

✦

سخن هرچ بایست با او براند

بفرمود تا نامهٔ خسروی

✦

ز عنبر نوشتند بر پهلوی

سرنامه کرد آفرین خدای

✦

کجا هست و باشد همیشه بجای

برازندهٔ ماه و کیوان و هور

✦

نگارندهٔ فر و دیهیم و زور

سپهر و زمان و زمین آفرید

✦

روان و خرد داد و دین آفرید

وزو آفرین باد بر شهریار

✦

زمانه مبادا ازو یادگار

رسیدم بفرمان میان دو کوه

✦

سپاه دو کشور شده همگروه

همانا که شمشیرزن صد هزار

✦

ز دشمن فزون بود در کارزار

کشانی و شگنی و چینی و هند

✦

سپاهی ز چین تا بدریای سند

#10

ز کشمیر تا دامن رود شهد

✦

سراپرده و پیل دیدیم و مهد

#11

نترسیدم از دولت شهریار

✦

کزین رزمگاه اندر آید نهار

#12

چهل روز با هم همی جنگ بود

✦

تو گفتی بریشان جهان تنگ بود

#13

همه شهریاران کشور بدند

✦

به فرجام با بخت لاغر بدند

#14

میان دو کوه از بر راغ و دشت

✦

ز خون و ز کشته نشاید گذشت

#15

همانا که فرسنگ باشد چهل

✦

پراگنده از خون زمین بود گل

#16

سرانجام ازین دولت دیریاز

✦

سخن گویم این نامه گردد دراز

#17

همه شهریاران که دارند بند

✦

ز پیلان گرفتم بخم کمند

#18

سوی جنگ دارم کنون رای و روی

✦

مگر پیش گرز من آید گروی

#19

زبانها پر از آفرین تو باد

✦

سر چرخ گردان زمین تو باد

#20

چو نامه بمهر اندر آمد بداد

✦

بمهتر فریبرز خسرو نژاد

#21

ابا شاه و پیل و هیونی هزار

✦

ازان رزمگه برنهادند بار

#22

فریبرز کاوس شادان برفت

✦

بنزدیک خسرو بسیچید و تفت

#23

همی رفت با او گو پیلتن

✦

بزرگان و گردان آن انجمن

#24

به پدرود کردن گرفتش کنار

✦

ببارید آب از غم شهریار

#25

وزان جایگه سوی لشکر کشید

✦

چو جعد دو زلف شب آمد پدید

#26

نشستند با آرامش و رود و می

✦

یکی دست رود و دگر دست نی

#27

برفتند هر کس بآرام خویش

✦

گرفته ببر هر کسی کام خویش

#28

چو خورشید با رنگ دیبای زرد

✦

ستم کرد بر تودهٔ لاژورد

#29

همانگه ز دهلیز پرده‌سرای

✦

برآمد خروشیدن کرنای

#30

تهمتن میان تاختن را ببست

✦

بران بارهٔ تیزتگ برنشست

#31

بفرمود تا توشه برداشتند

✦

همی راه دشوار بگذاشتند

#32

بیابان گرفتند و راه دراز

✦

بیامد چنان لشکری رزمساز

#33

چنین گفت با طوس و گودرز و گیو

✦

که ای نامداران و گردان نیو

#34

من این بار چنگ اندر آرم بچنگ

✦

بداندیشگان را شود کار تنگ

#35

که دانست کین چاره‌گر مرد سند

✦

سپاه آرد از چین و سقلاب و هند

#36

من او را چنان مست و بیهش کنم

✦

تنش خاک گور سیاوش کنم

#37

که از هند و سقلاب و توران و چین

✦

نخوانند ازین پس برو آفرین

#38

بزد کوس وز دشت برخاست گرد

✦

هوا پر ز گرد و زمین پر ز مرد

#39

ازان نامداران پرخاشجوی

✦

بابر اندر آمد یکی گفت و گوی

#40

دو منزل برفتند زان جایگاه

✦

که از کشته بد روی گیتی سیاه

#41

یکی بیشه دیدند و آمد فرود

✦

سیه شد ز لشکر همه دشت و رود

#42

همی بود با رامش و می بدست

✦

یکی شاد و خرم یکی خفته مست

#43

فرستاده آمد ز هر کشوری

✦

ز هر نامداری و هر مهتری

#44

بسی هدیه و ساز و چندی نثار

✦

ببردند نزدیک آن نامدار

#45

چو بگذشت ازین داستان روز چند

✦

ز گردش بیاسود چرخ بلند

#46

کس آمد بر شاه ایران سپاه

✦

که آمد فریبرز کاوس شاه

#47

پذیره شدش شاه کنداوران

✦

ابا بوق و کوس و سپاهی گران

#48

فریبرز نزدیک خسرو رسید

✦

زمین را ببوسید کو را بدید

#49

نگه کرد خسرو بران بستگان

✦

هیونان و پیلان و آن خستگان

#50

عنان را بپیچید و آمد براه

✦

ز سر برگرفت آن کیانی کلاه

#51

فرود آمد و پیش یزدان بخاک

✦

بغلتید و گفت ای جهاندار پاک

#52

ستمکاره‌ای کرد بر من ستم

✦

مرا بی‌پدر کرد با درد و غم

#53

تو از درد و سختی رهانیدیم

✦

همی تاج را پرورانیدیم

#54

زمین و زمان پیش من بنده شد

✦

جهانی ز گنج من آگنده شد

#55

سپاس از تو دارم نه از انجمن

✦

یکی جان رستم تو مستان ز من

#56

بزد اسپ و زان جایگه بازگشت

✦

بران پیل وان بستگان برگذشت

#57

بسی آفرین کرد بر پهلوان

✦

که او باد شادان و روشن‌روان

داستان خاقان چین

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما