#1
چوآمد به بهرام زین آگهی
✦
که تازه شد آن فر شاهنشهی
“When news reached Bahram that the royal glory of the King of Kings had been renewed,”
#2
همانگه ز لشکر یکی نامجوی
✦
نگه کرد با دانش و آب روی
“Straightway from among his army, a seeker of renown looked forth with wisdom and honor,”
#3
کجا نام او بود داناپناه
✦
که بهرام را او بدی نیک خواه
“Whose name was Danapanah, a loyal well-wisher unto Bahram.”
#4
دبیر سرافراز را پیش خواند
✦
سخنهای بایسته چندی براند
“He called his exalted scribe before him and spoke many necessary words.”
#5
بفرمود تا نامه‌های بزرگ
✦
نویسد بران مهتران سترگ
“He commanded him to write noble letters to those great and mighty lords,”
#6
بگستهم و گردوی و بندوی گرد
✦
که از مهتران نام گردی ببرد
“To Gostahm, Gordoy, and the valiant Bandoy, who led the renowned heroes,”
#7
چو شاپور و چون اندیان سوار
✦
هرآنکس که بود از یلان نامدار
“As well as Shapur and Andiyan the knight, and whoever among the warriors was famous.”
#8
سرنامه گفت از جهان آفرین
✦
همی‌خواهم اندر نهان آفرین
“The heading of the letter read: 'In the name of the Creator of the World, I send praise in secret.”
#9
چوبیدار گردید یکسر ز خواب
✦
نگیرید بر بد ازین سان شتاب
“Now that you have awakened from sleep, do not hasten toward evil in this manner.”
#10
که تا درجهان تخم ساسانیان
✦
پدید آمد اندر کنار و میان
“For ever since the seed of the Sasanians appeared throughout the realm,”
#11
ازیشان نرفتست جز بتری
✦
بگرد جهان گشتن و داوری
“Naught has come from them save evil, wandering across the world, and strife.”
#12
نخست از سر بابکان اردشیر
✦
که اندر جهان تازه شد داروگیر
“First from Ardashir son of Babak, through whom warfare and conflict were renewed in the world;”
#13
زمانه ز شمشیر او تیره گشت
✦
سر نامداران همه خیره گشت
“The times grew dark beneath his sword, and the heads of all the grandees were stunned.”
#14
نخستین سخن گویم از اردوان
✦
ازان نامداران روشن روان
“First I speak of Ardavan, among those famous men of enlightened soul.”
#15
شنیدی که بر نامور سوفزای
✦
چه آمد ز پیروز ناپاک رای
“Have you heard what befell the illustrious Sufray at the hands of Peroz of evil counsel?”
#16
رها کردن ازبند پای قباد
✦
وزان مهتران دادن او را بباد
“Sufray freed Qobad's feet from bonds, yet Peroz gave those grandees to the wind!”
#17
قباد بد اندیش نیرو گرفت
✦
هنرها بشست از دل آهو گرفت
“Qobad the evil-minded gathered strength; he washed away virtues and embraced flaws.”
#18
چنان نامور نیک دل را بکشت
✦
برو شد دل نامداران درشت
“He slew such a noble and kind-hearted man, and the hearts of all grandees grew harsh against him.”
#19
کسی کو نشاید به پیوند خویش
✦
هوا بر گزیند ز فرزند خویش
“He who is unfit toward his own kin, and prefers passion over his own offspring,”
#20
به بیگانگان هم نشاید بنیز
✦
نجوید کسی عاج از چوب شیز
“Is likewise unfit for strangers; no one seeks ivory from the shiz wood.”
#21
بساسانیان تا ندارید امید
✦
مجویید یاقوت از سرخ بید
“So long as you hope in the Sasanians, do not seek rubies from a red willow tree!”
#22
چواین نامه آرند نزد شما
✦
که فرخنده باد اورمزد شما
“When this letter is brought to you, may your Ormazd be auspicious!”
#23
به نزدیک من جایتان روشنست
✦
برو آستی هم ز پیراهنست
“Beside me your place shall be bright and honored; my loyalty to you is closer than a shirt.”
#24
بیک جای مان بود آرام و خواب
✦
اگر تیره بد گر بلند آفتاب
“We shared one place of rest and sleep, whether under dark skies or bright sunshine.”
#25
چو آیید یکسر به نزدیک من
✦
شود روشن این جان تاریک من
“When you all come together unto me, this dark soul of mine shall become illumined.”
#26
نیندیشم از روم وز شاهشان
✦
بپای اندر آرم سر و گاهشان
“I care not for Rome nor for their King; I shall trample their throne and majesty underfoot.'”
#27
نهادند برنامه‌ها مهر اوی
✦
بیامد فرستاده راه جوی
“They placed seals upon the letters, and the path-seeking messenger departed.”
#28
بکردار بازارگانان برفت
✦
بدرگاه خسرو خرامید تفت
“He traveled in the guise of a merchant, hastening swiftly to Khosrow's court.”
#29
یکی کاروانی ز هرگونه چیز
✦
ابا نامه‌ها هدیه‌ها داشت نیز
“A caravan laden with all kinds of goods, carrying gifts along with the secret letters.”
#30
بدید آن بزرگی و چندان سپاه
✦
که گفتی مگر بر زمین نیست راه
“When he saw that grandeur and vast army, you would say there was no path left upon the earth.”
#31
به دل گفت با این چنین شهریار
✦
نخواهد ز بهرام یل زینهار
“He said in his heart: 'Against such a monarch, Bahram the warrior shall find no quarter!”
#32
یکی مرد بی‌دشمنم پارسی
✦
همان بار دارم شتروار سی
“I am a Persian man without enemies, carrying thirty camel-loads of burden.”
#33
چراخویشتن کرد باید هلاک
✦
بلندی پدیدار گشت ازمغاک
“Why should I ruin myself when high fortune has appeared out of the abyss?”
#34
شوم نامه نزدیک خسروبرم
✦
به نزدیک او هدیهٔ نوبرم
“I shall take the letters straight to Khosrow and offer him these fresh gifts.'”
#35
باندیشه آمد به نزدیک شاه
✦
ابا هدیه و نامه ونیک خواه
“With this thought he approached the King, bringing gifts, letters, and well-wishing.”
#36
درم برد و با نامه‌ها هدیه برد
✦
سخنهاش برشاه گیتی شمرد
“He brought money and gifts along with the letters, and recounted his words to the King of the world.”
#37
جهاندار چون نامه‌ها را بخواند
✦
مر او را بکرسی زرین نشاند
“When the World-Lord read the letters, he seated the envoy upon a golden throne,”
#38
بدو گفت کای مرد بسیاردان
✦
تو بهرام را نزد من خوار دان
“And said to him: 'O man of vast knowledge! Know that Bahram is contemptible in my eyes.”
#39
کنون ز آنچ کردی رسیدی بکام
✦
فزون‌تر مجو اندرین کار نام
“Now through what you have done, you have achieved your desire; seek no further renown in this matter.'”
#40
بفرمود تا نزد او شد دبیر
✦
مران پاسخ نامه را ناگزیر
“He commanded his scribe to come before him to write an inevitable answer to the letter.”
#41
نوشت اندران نامه‌های دراز
✦
که ای مهتر گرد گردن فراز
“He wrote in those long missives: 'O exalted and valiant champion,”
#42
همه نامه‌های تو برخواندیم
✦
فرستاده را پیش بنشاندیم
“We have read all your letters and seated your messenger before us.”
#43
به گفتار بیکار با خسرویم
✦
به دل با تو همچون بهار نویم
“In empty talk we are with Khosrow, but in our hearts we are with you like a fresh spring!”
#44
چولشکر بیاری بدین مرز وبوم
✦
که اندیشد از گرز مردان روم
“When you bring your army to this land and realm, who shall fear the maces of the Roman men?”
#45
همه پاک شمشیرها برکشیم
✦
به جنگ اندورن رومیان را کشیم
“We shall all draw pure swords and slay the Romans in battle!”
#46
چو خسرو ببیند سپاه تو را
✦
همان مردی و پایگاه تو را
“When Khosrow beholds the greatness of your host, along with your courage and exalted station,”
#47
دلش زود بیکار ولرزان شود
✦
زپیشت چو روبه گریزان شود
“His heart will quickly falter and tremble in dread, and he shall flee before you like a fox.”
#48
بدان نامه‌ها مهر بنهاد شاه
✦
ببرد ان پسندیدهٔ نیک خواه
“The King set his royal seal upon those letters, and that approved and loyal messenger bore them away.”
#49
بدو گفت شاه ای خردمند مرد
✦
برش گنج یابی ازین کارکرد
“The King said to him, 'O wise envoy! From Bahram you shall receive rich treasures for this service.'”
#50
مرو را گهر داد و دینار داد
✦
گرانمایه یاقوت بسیار داد
“He bestowed upon him jewels and gold dinars, and granted him a vast store of precious rubies.”
#51
بدو گفت کاین نزد چوبینه بر
✦
شنیده سخنها برو بر شمر
“He said to him: 'Take this unto Choubineh, and recount to him all the words you have heard.'”