✦

دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی کی‌کاووس و رفتن او به مازندران

❖

59 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۱۴ - رفتن رستم به عنوان فرستاده به مازندران، نمایش قدرت و بازگشت با خبر

چو نامه به مهر اندر آورد شاه

✦

جهانجوی رستم بپیموده راه

به زین اندر افگند گرز گران

✦

چو آمد به نزدیک مازندران

به شاه آگهی شد که کاووس کی

✦

فرستادن نامه افگند پی

فرستاده‌ای چون هژبر دژم

✦

کمندی به فتراک بر شست خم

به زیر اندرون باره‌ای گامزن

✦

یکی ژنده پیلست گویی به تن

چو بشنید سالار مازندران

✦

ز گردان گزین کرد چندی سران

بفرمودشان تا چَپیره شدند

✦

هژبر ژیان را پذیره شدند

چو چشم تهمتن بدیشان رسید

✦

به ره بر درختی گشن شاخ دید

بکند و چو ژوپین به کف برگرفت

✦

بماندند لشکر همه در شگفت

#10

بینداخت چون نزد ایشان رسید

✦

سواران بسی زیر شاخ آورید

#11

یکی دست بگرفت و بفشاردش

✦

همی آزمون را بیازاردش

#12

بخندید ازو رستم پیلتن

✦

شده خیره زو چشم آن انجمن

#13

بدان خنده اندر بیفشارد چنگ

✦

ببردش رگ از دست وز روی رنگ

#14

بشد هوش از آن مرد رزم آزمای

✦

ز بالای اسب اندر آمد به پای

#15

یکی شد بر شاه مازندران

✦

بگفت آنچ دید از کران تا کران

#16

سواری که نامش کلاهور بود

✦

که مازندران زو پر از شور بود

#17

بسان پلنگ ژیان بد به خوی

✦

نکردی به جز جنگ چیز آرزوی

#18

پذیره شدن را فرا پیش خواند

✦

به مردیش بر چرخ گردان نشاند

#19

بدو گفت پیش فرستاده شو

✦

هنرها پدیدار کن نو به نو

#20

چنان کن که گردد رخش پر ز شرم

✦

به چشم اندر آرد ز شرم آب گرم

#21

بیامد کلاهور چون نره شیر

✦

به پیش جهاندار مرد دلیر

#22

بپرسید پرسیدنی چون پلنگ

✦

دژم روی زانپس بدو داد چنگ

#23

بیفشارد چنگ سرافراز پیل

✦

شد از درد دستش به کردار نیل

#24

بپیچید و اندیشه زو دورداشت

✦

به مردی ز خورشید منشور داشت

#25

بیفشارد چنگ کلاهور سخت

✦

فرو ریخت ناخن چو برگ از درخت

#26

کلاهور با دست آویخته

✦

پی و پوست و ناخن فروریخته

#27

بیاورد و بنمود و با شاه گفت

✦

که بر خویشتن درد نتوان نهفت

#28

ترا آشتی بهتر آید ز جنگ

✦

فراخی مکن بر دل خویش تنگ

#29

ترا با چنین پهلوان تاو نیست

✦

اگر رام گردد به از ساو نیست

#30

پذیریم از شهر مازندران

✦

ببخشیم بر کهتر و مهتران

#31

چنین رنج دشوار آسان کنیم

✦

به آید که جان را هراسان کنیم

#32

تهمتن بیامد هم اندر زمان

✦

بر شاه برسان شیر ژیان

#33

نگه کرد و بنشاند اندر خورش

✦

ز کاووس پرسید و از لشکرش

#34

سخن راند از راه و رنج دراز

✦

که چون راندی اندر نشیب و فراز

#35

ازان پس بدو گفت رستم توی

✦

که داری بر و بازوی پهلوی

#36

چنین داد پاسخ که من چاکرم

✦

اگر چاکری را خود اندر خورم

#37

کجا او بود من نیایم به کار

✦

که او پهلوانست و گرد و سوار

#38

بدو داد پس نامور نامه را

✦

پیام جهانجوی خودکامه را

#39

بگفت آنک شمشیر بار آورد

✦

سر سرکشان در کنار آورد

#40

چو پیغام بشنید و نامه بخواند

✦

دژم گشت و اندر شگفتی بماند

#41

به رستم چنین گفت کاین جست و جوی

✦

چه باید همی خیره این گفت‌وگوی

#42

بگویش که سالار ایران تویی

✦

اگرچه دل و چنگ شیران تویی

#43

منم شاه مازندران با سپاه

✦

بر اورنگ زرین و بر سر کلاه

#44

مرا بیهده خواندن پیش خویش

✦

نه رسم کیان بد نه آیین پیش

#45

براندیش و تخت بزرگان مجوی

✦

کزین برتری خواری آید بروی

#46

سوی گاه ایران بگردان عنان

✦

وگرنه زمانت سرآرد سنان

#47

اگر با سپه من بجنبم ز جای

✦

تو پیدا نبینی سرت را ز پای

#48

تو افتاده‌ای بی‌گمان در گمان

✦

یکی راه برگیر و بفگن کمان

#49

چو من تنگ روی اندر آرم بروی

✦

سرآید شما را همه گفت‌وگوی

#50

نگه کرد رستم به روشن روان

✦

به شاه و سپاه و رد و پهلوان

#51

نیامدش با مغز گفتار اوی

✦

سرش تیزتر شد به پیکار اوی

#52

تهمتن چو برخاست کاید به راه

✦

بفرمود تا خلعت آرند شاه

#53

نپذرفت ازو جامه و اسپ و زر

✦

که ننگ آمدش زان کلاه و کمر

#54

بیامد دژم از بر گاه اوی

✦

همه تیره دید اختر و ماه اوی

#55

برون آمد از شهر مازندران

✦

سرش گشته بد زان سخنها گران

#56

چو آمد به نزدیک شاه اندرون

✦

دل کینه‌دارش پر از جوش خون

#57

ز مازندران هرچ دید و شنید

✦

همه کرد بر شاه ایران پدید

#58

وزان پس ورا گفت مندیش هیچ

✦

دلیری کن و رزم دیوان بسیچ

#59

دلیران و گردان آن انجمن

✦

چنان دان که خوارند بر چشم من

پادشاهی کی‌کاووس و رفتن او به مازندران

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما