بخش ۱۲ - نامهٔ تهدیدآمیز کاووس به شاه مازندران و فرستادن فرهاد
#1
یکی نامه‌ای بر حریر سپید
✦
بدو اندرون چند بیم و امید
#2
دبیری خردمند بنوشت خوب
✦
پدید آورید اندرو زشت و خوب
#3
نخست آفرین کرد بر دادگر
✦
کزو دید پیدا به گیتی هنر
#4
خرد داد و گردان سپهر آفرید
✦
درشتی و تندی و مهر آفرید
#5
به نیک و به بد دادمان دستگاه
✦
خداوند گردنده خورشید و ماه
#6
اگر دادگر باشی و پاک دین
✦
ز هر کس نیابی به جز آفرین
#7
وگر بدنشان باشی و بدکنش
✦
ز چرخ بلند آیدت سرزنش
#8
جهاندار اگر دادگر باشدی
✦
ز فرمان او کی گذر باشدی
#9
سزای تو دیدی که یزدان چه کرد
✦
ز دیو و ز جادو برآورد گرد
#10
کنون گر شوی آگه از روزگار
✦
روان و خرد بادت آموزگار
#11
همانجا بمان تاج مازندران
✦
بدین بارگاه آی چون کهتران
#12
که با چنگ رستم ندارید تاو
✦
بده زود بر کام ما باژ و ساو
#13
وگر گاه مازندران بایدت
✦
مگر زین نشان راه بگشایدت
#14
وگرنه چو ارژنگ و دیو سپید
✦
دلت کرد باید ز جان ناامید
#15
بخواند آن زمان شاه فرهاد را
✦
گرایندهٔ تیغ پولاد را
#16
گزین بزرگان آن شهر بود
✦
ز بی‌کاری و رنج بی‌بهر بود
#17
بدو گفت کاین نامهٔ پندمند
✦
ببر سوی آن دیو جسته ز بند
#18
چو از شاه بشنید فرهاد گرد
✦
زمین را ببوسید و نامه ببرد
#19
به شهری کجا سست پایان بدند
✦
سواران پولادخایان بدند
#20
هم آنکس که بودند پا از دوال
✦
لقبشان چنین بود بسیار سال
#21
بدان شهر بد شاه مازندران
✦
هم آنجا دلیران و کندآوران
#22
چو بشنید کز نزد کاووس شاه
✦
فرستاده‌ای باهش آمد ز راه
#23
پذیره شدن را سپاه گران
✦
دلیران و شیران مازندران
#24
ز لشکر یکایک همه برگزید
✦
ازیشان هنر خواست کاید پدید
#25
چنین گفت کامروز فرزانگی
✦
جدا کرد نتوان ز دیوانگی
#26
همه راه و رسم پلنگ آورید
✦
سر هوشمندان به چنگ آورید
#27
پذیره شدندش پر از چین به روی
✦
سخنشان نرفت ایچ بر آرزوی
#28
یکی دست بگرفت و بفشاردش
✦
پی و استخوانها بیازاردش
#29
نگشت ایچ فرهاد را روی زرد
✦
نیامد برو رنج بسیار و درد
#30
ببردند فرهاد را نزد شاه
✦
ز کاووس پرسید و ز رنج راه
#31
پس آن نامه بنهاد پیش دبیر
✦
می و مشک انداخته پر حریر
#32
چو آگه شد از رستم و کار دیو
✦
پر از خون شدش دیده دل پرغریو
#33
به دل گفت پنهان شود آفتاب
✦
شب آید بود گاه آرام و خواب
#34
ز رستم نخواهد جهان آرمید
✦
نخواهد شدن نام او ناپدید
#35
غمی گشت از ارژنگ و دیو سپید
✦
که شد کشته پولاد غندی و بید
#36
چو آن نامهٔ شاه یکسر بخواند
✦
دو دیده به خون دل اندر نشاند
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.