بخش ۱۰ - خان ششم رستم: کشتن ارژنگ دیو و رسیدن به کاووس و آگاهی از درمان چشمها
#1
یکی مغفری خسروی بر سرش
✦
خوی آلوده ببر بیان در برش
#2
به ارژنگ سالار بنهاد روی
✦
چو آمد بر لشکر نامجوی
#3
یکی نعره زد در میان گروه
✦
تو گفتی بدرید دریا و کوه
#4
برون آمد از خیمه ارژنگ دیو
✦
چو آمد به گوش اندرش آن غریو
#5
چو رستم بدیدش برانگیخت اسپ
✦
بیامد بر وی چو آذر گشسپ
#6
سر و گوش بگرفت و یالش دلیر
✦
سر از تن بکندش به کردار شیر
#7
پر از خون سر دیو کنده ز تن
✦
بینداخت ز آنسو که بود انجمن
#8
چو دیوان بدیدند گوپال اوی
✦
بدریدشان دل ز چنگال اوی
#9
نکردند یاد بر و بوم و رست
✦
پدر بر پسر بر همی راه جست
#10
برآهیخت شمشیر کین پیلتن
✦
بپردخت یکباره زان انجمن
#11
چو برگشت پیروز گیتی‌فروز
✦
بیامد دمان تا به کوه اسپروز
#12
ز اولاد بگشاد خم کمند
✦
نشستند زیر درختی بلند
#13
تهمتن ز اولاد پرسید راه
✦
به شهری کجا بود کاووس شاه
#14
چو بشنید ازو تیز بنهاد روی
✦
پیاده دوان پیش او راهجوی
#15
چو آمد به شهر اندرون تاجبخش
✦
خروشی برآورد چون رعد رخش
#16
به ایرانیان گفت پس شهریار
✦
که بر ما سرآمد بد روزگار
#17
خروشیدن رخشم آمد به گوش
✦
روان و دلم تازه شد زان خروش
#18
به گاه قباد این خروشش نکرد
✦
کجا کرد با شاه ترکان نبرد
#19
بیامد هم اندر زمان پیش اوی
✦
یل دانش‌افروز پرخاشجوی
#20
به نزدیک کاووس شد پیلتن
✦
همه سرفرازان شدند انجمن
#21
غریوید بسیار و بردش نماز
✦
بپرسیدش از رنجهای دراز
#22
گرفتش به آغوش کاووس شاه
✦
ز زالش بپرسید و از رنج راه
#23
بدو گفت پنهان ازین جادوان
✦
همی رخش را کرد باید روان
#24
چو آید به دیو سپید آگهی
✦
کز ارژنگ شد روی گیتی تهی
#25
که نزدیک کاووس شد پیلتن
✦
همه نره دیوان شوند انجمن
#26
همه رنجهای تو بی‌بر شود
✦
ز دیوان جهان پر ز لشکر شود
#27
تو اکنون ره خانهٔ دیو گیر
✦
به رنج اندرآور تن و تیغ و تیر
#28
مگر یار باشدت یزدان پاک
✦
سر جادوان اندر آری به خاک
#29
گذر کرد باید بر هفت کوه
✦
ز دیوان به هر جای کرده گروه
#30
یکی غار پیش آیدت هولناک
✦
چنان چون شنیدم پر از بیم و باک
#31
گذارت بران نره دیوان جنگ
✦
همه رزم را ساخته چون پلنگ
#32
به غار اندرون گاه دیو سپید
✦
کزویند لشکر به بیم و امید
#33
توانی مگر کردن او را تباه
✦
که اویست سالار و پشت سپاه
#34
سپه را ز غم چشمها تیره شد
✦
مرا چشم در تیرگی خیره شد
#35
پزشکان به درمانش کردند امید
✦
به خون دل و مغز دیو سپید
#36
چنین گفت فرزانه مردی پزشک
✦
که چون خون او را بسان سرشک
#37
چکانی سه قطره به چشم اندرون
✦
شود تیرگی پاک با خون برون
#38
گو پیلتن جنگ را ساز کرد
✦
ازان جایگه رفتن آغاز کرد
#39
به ایرانیان گفت بیدار بید
✦
که من کردم آهنگ دیو سپید
#40
یکی پیل جنگی و چاره‌گرست
✦
فراوان به گرداندرش لشکرست
#41
گر ایدونک پشت من آرد به خم
✦
شما دیر مانید خوار و دژم
#42
وگر یار باشد خداوند هور
✦
دهد مر مرا اختر نیک زور
#43
همان بوم و بر باز یابید و تخت
✦
به بار آید آن خسروانی درخت
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.