#1
یکی مغفری خسروی بر سرش
✦
خوی آلوده ببر بیان در برش
“With a royal helmet upon his head, his tiger-skin armor drenched in sweat,”
#2
به ارژنگ سالار بنهاد روی
✦
چو آمد بر لشکر نامجوی
“The renowned champion advanced toward the camp of Arzhang, the demon chieftain.”
#3
یکی نعره زد در میان گروه
✦
تو گفتی بدرید دریا و کوه
“He let out a mighty shout among the host, as though the mountains and seas were torn asunder.”
#4
برون آمد از خیمه ارژنگ دیو
✦
چو آمد به گوش اندرش آن غریو
“Arzhang Div emerged from his tent when that terrifying roar reached his ears.”
#5
چو رستم بدیدش برانگیخت اسپ
✦
بیامد بر وی چو آذر گشسپ
“When Rostam saw him, he spurred his steed, charging at him like the sacred fire of Adar Gushasp.”
#6
سر و گوش بگرفت و یالش دلیر
✦
سر از تن بکندش به کردار شیر
“He seized his head, ears, and mane bravely, ripping his head from his body like a lion.”
#7
پر از خون سر دیو کنده ز تن
✦
بینداخت ز آنسو که بود انجمن
“Tearing off the demon's blood-soaked head, he cast it into the midst of the assembled horde.”
#8
چو دیوان بدیدند گوپال اوی
✦
بدریدشان دل ز چنگال اوی
“When the demons beheld his mace, their hearts were torn with terror at his grasp.”
#9
نکردند یاد بر و بوم و رست
✦
پدر بر پسر بر همی راه جست
“They gave no thought to home or land; father fled over son in utter panic.”
#10
برآهیخت شمشیر کین پیلتن
✦
بپردخت یکباره زان انجمن
“The elephant-bodied hero drew his sword of vengeance and swept that assembly clean at once.”
#11
چو برگشت پیروز گیتی‌فروز
✦
بیامد دمان تا به کوه اسپروز
“When he returned victorious and world-illuminating, he hurried back to Mount Esparuz.”
#12
ز اولاد بگشاد خم کمند
✦
نشستند زیر درختی بلند
“He untied the bonds from Avlad, and they sat down together beneath a tall tree.”
#13
تهمتن ز اولاد پرسید راه
✦
به شهری کجا بود کاووس شاه
“Tahamtan asked Avlad the way to the city where King Kay Kavus was imprisoned.”
#14
چو بشنید ازو تیز بنهاد روی
✦
پیاده دوان پیش او راهجوی
“When Avlad heard him, he set out swiftly, running on foot ahead of him to guide the path.”
#15
چو آمد به شهر اندرون تاجبخش
✦
خروشی برآورد چون رعد رخش
“As the crown-bestower reached the city, Rakhsh let out a roar like thunder.”
#16
به ایرانیان گفت پس شهریار
✦
که بر ما سرآمد بد روزگار
“The monarch then said to the Iranians, 'Our ill fortune has come to an end!'”
#17
خروشیدن رخشم آمد به گوش
✦
روان و دلم تازه شد زان خروش
“'The roar of my Rakhsh has reached my ears; my soul and heart are made fresh by that cry!'”
#18
به گاه قباد این خروشش نکرد
✦
کجا کرد با شاه ترکان نبرد
“'He has not roared like this since the time of Qobad, when he fought the King of the Turks.'”
#19
بیامد هم اندر زمان پیش اوی
✦
یل دانش‌افروز پرخاشجوی
“At that moment, the wise and warlike hero came forward before him.”
#20
به نزدیک کاووس شد پیلتن
✦
همه سرفرازان شدند انجمن
“The elephant-bodied hero went before Kavus, and all the nobles gathered around.”
#21
غریوید بسیار و بردش نماز
✦
بپرسیدش از رنجهای دراز
“He wept bitterly and paid homage, asking about their long sufferings.”
#22
گرفتش به آغوش کاووس شاه
✦
ز زالش بپرسید و از رنج راه
“King Kavus took him into his embrace, inquiring of Zal and the hardships of the road.”
#23
بدو گفت پنهان ازین جادوان
✦
همی رخش را کرد باید روان
“He whispered secretly to him: 'You must spur Rakhsh forward away from these sorcerers,'”
#24
چو آید به دیو سپید آگهی
✦
کز ارژنگ شد روی گیتی تهی
“'Before word reaches the White Demon that the face of the earth is freed of Arzhang,'”
#25
که نزدیک کاووس شد پیلتن
✦
همه نره دیوان شوند انجمن
“'And that the elephant-bodied hero has reached Kavus, lest all the male demons assemble.'”
#26
همه رنجهای تو بی‌بر شود
✦
ز دیوان جهان پر ز لشکر شود
“'Lest all your labors come to naught, and the world be filled with a demonic army.'”
#27
تو اکنون ره خانهٔ دیو گیر
✦
به رنج اندرآور تن و تیغ و تیر
“'Now make your way toward the home of the demon; put your body, blade, and arrow to the toil.'”
#28
مگر یار باشدت یزدان پاک
✦
سر جادوان اندر آری به خاک
“'May pure God be your helper, so that you bring the chief of sorcerers down to the dust.'”
#29
گذر کرد باید بر هفت کوه
✦
ز دیوان به هر جای کرده گروه
“'You must cross over seven mountains, where bands of demons are stationed everywhere.'”
#30
یکی غار پیش آیدت هولناک
✦
چنان چون شنیدم پر از بیم و باک
“'A fearful cave will lie ahead of you, so dread-filled as I have heard.'”
#31
گذارت بران نره دیوان جنگ
✦
همه رزم را ساخته چون پلنگ
“'Your path lies through those warlike male demons, all arrayed for battle like panthers.'”
#32
به غار اندرون گاه دیو سپید
✦
کزویند لشکر به بیم و امید
“'In that cave is the lair of the White Demon, upon whom their army rests its fear and hope.'”
#33
توانی مگر کردن او را تباه
✦
که اویست سالار و پشت سپاه
“'Perhaps you can destroy him, for he is the chief and pillar of their host.'”
#34
سپه را ز غم چشمها تیره شد
✦
مرا چشم در تیرگی خیره شد
“'The eyes of our army have been darkened with grief; my own vision has been blinded by the dark.'”
#35
پزشکان به درمانش کردند امید
✦
به خون دل و مغز دیو سپید
“'The physicians gave hope for cure through the heart's blood and brain of the White Demon.'”
#36
چنین گفت فرزانه مردی پزشک
✦
که چون خون او را بسان سرشک
“Thus spoke a wise physician: 'When his blood, like teardrops,'”
#37
چکانی سه قطره به چشم اندرون
✦
شود تیرگی پاک با خون برون
“'Is dropped three drops into the eye, the darkness will be completely banished with the blood.'”
#38
گو پیلتن جنگ را ساز کرد
✦
ازان جایگه رفتن آغاز کرد
“The elephant-bodied champion prepared for battle and began his departure from that place.”
#39
به ایرانیان گفت بیدار بید
✦
که من کردم آهنگ دیو سپید
“He said to the Iranians: 'Be vigilant, for I have set out against the White Demon!'”
#40
یکی پیل جنگی و چاره‌گرست
✦
فراوان به گرداندرش لشکرست
“'He is a war-elephant and full of wiles, with a vast army surrounding him.'”
#41
گر ایدونک پشت من آرد به خم
✦
شما دیر مانید خوار و دژم
“'If perchance my back is bent in defeat, you will remain in misery and sorrow for long.'”
#42
وگر یار باشد خداوند هور
✦
دهد مر مرا اختر نیک زور
“'But if the Lord of the Sun be my helper, He will grant my star mighty power,'”
#43
همان بوم و بر باز یابید و تخت
✦
به بار آید آن خسروانی درخت
“'And you shall regain this land and the royal throne; that princely tree shall bear fruit once more.'”