✦

دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی یزدگرد بزه‌گر

❖

60 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۶ - بازگشت بهرام به استخر، گلایهٔ پنهان از پدر و پند منذر به شکیبایی

پدر آرزو کرد بهرام را

✦

چه بهرام خورشید خودکام را

به منذر چنین گفت بهرام شیر

✦

که هرچند مانیم نزد تو دیر

همان آرزوی پدر خیزدم

✦

چو ایمن شوم در برانگیزدم

برآرست منذر چو بایست کار

✦

ز شهر یمن هدیهٔ شهریار

ز اسپان تازی به زرین ستام

✦

ز چیزی که پرمایه بردند نام

ز برد یمانی و تیغ یمن

✦

دگر هرچ معدنش بد در عدن

چو نعمان که با شاه همراه بود

✦

به نزدیک او افسر ماه بود

چنین تا به شهر صطخر آمدند

✦

که از شاه‌زاده به فخر آمدند

ازان پس چو آگاهی آمد به شاه

✦

ز فرزند و نعمان تازی به راه

#10

بیامد هم‌انگاه نزد پدر

✦

چو دیدش پدر را برآورد سر

#11

به پیش کیی تخت او سرفراز

✦

بیامد شتابان و بردش نماز

#12

چو بهرام را دید بیدار شاه

✦

بدان فر و آن شاخ و آن گردگاه

#13

شگفتی فروماند از کار اوی

✦

ز بالا و فرهنگ و دیدار اوی

#14

فراوان بپرسید و بنواختش

✦

به نزدیک خود جایگه ساختش

#15

به برزن درون جای نعمان گزید

✦

یکی کاخ بهرام را چون سزید

#16

فرستاد نزدیک او بندگان

✦

چو اندر خور او پرستندگان

#17

شب و روز بهرام پیش پدر

✦

همی از پرستش نخارید سر

#18

چو یک ماه نعمان ببد نزد شاه

✦

همی خواست تا بازگردد به راه

#19

بشب کس فرستاد و او را بخواند

✦

برابرش بر تخت شاهی نشاند

#20

بدو گفت منذر بسی رنج دید

✦

که آزاده بهرام را پرورید

#21

بدین کار پاداش نزد منست

✦

بهار شما اورمزد منست

#22

پسندیدم این رای و فرهنگ اوی

✦

که سوی خرد بینم آهنگ اوی

#23

تو چون دیر ماندی بدین بارگاه

✦

پدر چشم دارد همانا به راه

#24

ز دینار گنجیش پنجه هزار

✦

بدادند با جامهٔ شهریار

#25

ز آخر به سیمین و زرین لگام

✦

ده اسپ گرانمایه بردند نام

#26

ز گستردنیهای زیبنده نیز

✦

ز رنگ و ز بوی و ز هرگونه چیز

#27

ز گنج جهاندار ایران ببرد

✦

یکایک به نعمان منذر سپرد

#28

به شادی در بخشش اندر گشاد

✦

بر اندازه یارانش را هدیه داد

#29

به منذر یکی نامه بنوشت شاه

✦

چنانچون بود در خور پیشگاه

#30

به آزادی از کار فرزند اوی

✦

که شاه یمن گشت پیوند اوی

#31

به پاداش این کار یازم همی

✦

به چونین پسر سرفرازم همی

#32

یکی نامه بنوشت بهرام گور

✦

که کار من ایدر تباهست و شور

#33

نه این بود چشم امیدم به شاه

✦

که زین سان کند سوی کهتر نگاه

#34

نه فرزندم ایدر نه چون چاکری

✦

نه چون کهتری شاددل بر دری

#35

به نعمان بگفت آنچ بودش نهان

✦

ز بد راه و آیین شاه جهان

#36

چو نعمان برفت از در شهریار

✦

بیامد بر منذر نامدار

#37

بدو نامهٔ شاه گیتی بداد

✦

ببوسید منذر به سر بر نهاد

#38

وزان هدیه‌ها شادمانی نمود

✦

بران آفرین آفرین برفزود

#39

وزان پس فرستاده اندر نهفت

✦

ز بهرام چندی به منذر بگفت

#40

پس آن نامه برخواند پیشش دبیر

✦

رخ نامور گشت همچون زریر

#41

هم‌اندر زمان زود پاسخ نوشت

✦

سخنهای با مغز و فرخ نوشت

#42

چنین گفت کای مهتر نامور

✦

نگر سر نپیچی ز راه پدر

#43

به نیک و بد شاه خرسند باش

✦

پرستنده باش و خردمند باش

#44

بدیها به صبر از مهان بگذرد

✦

سر مرد باید که دارد خرد

#45

سپهر روان را چنین است رای

✦

تو با رای او هیچ مفزای پای

#46

دلی را پر از مهر دارد سپهر

✦

دلی پر ز کین و پر آژنگ چهر

#47

جهاندار گیتی چنین آفرید

✦

چنان کو چماند بباید چمید

#48

ازین پس ترا هرچ آید به کار

✦

ز دینار وز گوهر شاهوار

#49

فرستم نگر دل نداری به رنج

✦

نیرزد پراگنده رنج تو گنج

#50

ز دینار گنجی کنون ده هزار

✦

فرستادم اینک ز بهر نثار

#51

پرستار کو رهنمای تو بود

✦

به پرده درون دلگشای تو بود

#52

فرستادم اینک به نزدیک تو

✦

که روشن کند جان تاریک تو

#53

هرانگه که دینار بردی به کار

✦

گرانی مکن هیچ بر شهریار

#54

که دیگر فرستمت بسیار نیز

✦

وزین پادشاهی ز هرگونه چیز

#55

پرستنده باش و ستاینده باش

✦

به کار پرستش فزاینده باش

#56

تو آن خوی بد را ز شاه جهان

✦

جدا کرد نتوانی اندر نهان

#57

فرستاد زان تازیان ده سوار

✦

سخن‌گوی و بینادل و دوستدار

#58

رسیدند نزدیک بهرامشاه

✦

ابا بدره و برده و نیک‌خواه

#59

خردمند بهرام زان شاد شد

✦

همه دردها بر دلش باد شد

#60

وزان پس بدان پند شاه عرب

✦

پرستش بدی کار او روز و شب

پادشاهی یزدگرد بزه‌گر

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما