🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان دوازده رخ

❖
13 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲۹ - نبرد گرگین و اندریمان: شکستن نیزه، باریدن تیر، بریدن سر و برافراشتن درفش
نهمین نبرد از حماسه دوازده رخ با گام نهادن گرگین میلاد، پهلوان کینه‌خواه ایرانی، به میدان کارزار در برابر اندریمان، سپهسالار کارآزموده و جهاندیده تورانی آغاز گردید. این دو دلاور نبردآزما که سال‌ها در جنگ‌های گوناگون آزموده شده بودند، روی در روی هم جایگاهی شایسته رزم یافتند. نخست نیزه‌های سنگین خویش را چرخاندند و بر پیکر یکدیگر تاختند؛ چنان ضربت‌های هولناکی بر هم فرود آوردند که نیزه‌هایشان در دم شکست و کوتاه گشت. پس کمان‌های جنگی را به دست گرفتند و سپرهای نفوذناپذیر از پوست کرگدن را در برابر چهره‌های خویش داشتند. باران تیر چون تگرگ مرگبار از کمان دو سرور بر سپرهای کرگ و ترگ و زره‌های رومی یکدیگر باریدن گرفت. در میان این هنگامه شوم، گرگین تیر خدنگی شست بست و مستقیم بر کلاه‌خود اندریمان فرود آورد؛ تیر چنان با نیرو نشست که ترگ رومی او را بر سینه و پیکرش دوخت. پهلوان تورانی از شدت زخم بر زین بلرزید و پیش از آنکه به خود آید، گرگین تیر مهلک دیگری بر او زد. اندریمان نگونسار از باره خویش بر خاک افتاد و خون از دیدگانش فرو ریخت. گرگین چون گردی سبکسار از اسب فرو جست، تیغ برکشید و سر اندریمان را از تن جدا ساخت. آن‌گاه سر بریده را به فتراک زین ببست، اسب تندرو اندریمان را به غنیمت گرفت و خویش بر باره نشست. او شتابان بر فراز پشته و تپه مرتفع آمد، کمانِ زه‌کرده بر بازو داشت و این فتح نمایان را به نیروی پروردگار جهان و فرّ و بخت پیروز کی‌خسرو شاه داد، سپس درفش تابناک و دل‌افروز خویش را بر فراز تپه برافراشت تا نویدبخش پیروزی سپاه ایران بر تورانیان باشد.
#1
برون رفت گرگین نهم کینه‌خواه
✦
ابا اندریمان ز توران سپاه
#2
جهاندیده و کارکرده دو مرد
✦
برفتند و جستند جای نبرد
#3
به نیزه بگشتند و بشکست پست
✦
کمان برگرفتند هر دو به دست
#4
ببارید تیر از کمان سران
✦
به روی اندر آورده کرگ اسپران
#5
همی تیر بارید همچون تگرگ
✦
بر آن اسپر کرگ و بر ترک و ترگ
#6
یکی تیر گرگین بزد بر سرش
✦
که بردوخت با ترگ رومی برش
#7
بلرزید بر زین ز سختی سوار
✦
یکی تیر دیگر بزد نامدار
#8
هم آنگاه ترک اندر آمد نگون
✦
ز چشمش برون آمد از درد خون
#9
فرود آمد از باره گرگین چو گرد
✦
سر اندریمان ز تن دور کرد
#10
به فتراک بربست و خود برنشست
✦
نوند سوار نبرده به دست
#11
بر آن تند بالا برآمد دمان
✦
همیدون به بازو به زه بر کمان
#12
به نیروی یزدان که او بد پناه
✦
به پیروز بخت جهاندار شاه
#13
چو پیروز برگشت مرد از نبرد
✦
درفش دلفروز بر پای کرد

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: