🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان دوازده رخ

❖
15 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲۲ - نبرد گیو با گروی زره: فروکوفتن، دست‌بستن و بردن او زنده به پیش خسرو
پس از پیروزی‌های پهلوانان ایران، نوبت به پنجمین رزمگاه داستان دوازده رخ رسید. گروی زره، آن بدنهاد کینه‌توز که به بریدن سر سیاوشِ پاک‌دامن دست آلوده بود، چون دیوی سرکش به میدان آمد و در برابر گیو، فرزند گودرز کشواد جای گرفت. هر دو سوار نیو و کینه‌جو، نیزه‌ها را برداشته و چنان بر یکدیگر تاختند که گویی زهر مرگ در جام خون می‌چکاندند. پیکار چنان سهمگین و ضربات چنان خردکننده بود که سنان و تیغهٔ نیزه‌ها از هول و فشار نبرد از چنگ سواران جدا گشت و شکست.

چون نیزه‌ها کارگر نیفتاد، آن دو تهمتن کمان‌های خدنگ به دست گرفتند و همچون پلنگان تیزچنگال بر یکدیگر یورش بردند. اما در دل گیو نیو، هدفی بزرگ‌تر از کشتن دشمن می‌جوشید؛ او می‌خواست گروی زره را زنده بر خاک افکند، در بند کشد و به عنوان هدیه‌ای نو و گرانبها از خونخواهی سیاوش، نزد کی‌خسرو برد.

گیو با هیبتی چون کوه آتشین حمله برد و سهم و نهیبش چنان زمین را لرزاند که کمان از دست گروی زره فروافتاد. پهلوان تورانی شتابان دست به سوی تیغ برد، اما گیو به او مهلت نداد؛ گرز گران خویش را برافراشت و چنان سنگین بر سر و کلاه‌خود گروی فرود آورد که خون از تارک سرش جاری شد و بر چهره‌اش چکید. سپس گیو خم شد، کمرگاه دشمن خسته را بگرفت و او را با فشاری پولادین بر دربر کشید. گروی بی‌توش و توان از زین بر زمین افتاد و بی‌هوش گشت.

گیو، مانند پلنگی شکاری، زابک از باره خویش فرود آمد و دو دست گروی را از پشت، چون سنگی سخت بست. آن‌گاه بر زین نشست و دشمن کینه‌توز را پیاده در پیش اسب خویش دوانید تا به یاران و سپاه ایران رسید. گیو درفش خویش را بر فراز تپه برافراشت و با نعره‌ای کوه‌افکن، پیروزی شاه ایران‌زمین، کی‌خسرو، را به همگان مژده داد و غریو آفرین بر دادگر و پهلوانان در آسمان پیچید.
#1
و دیگر گروی زره دیو نیو
✦
برون رفت با پور گودرز گیو
#2
به نیزه فراوان برآویختند
✦
همی زهر با خون برآمیختند
#3
سناندار نیزه ز چنگ سوار
✦
فرو ریخت از هول آن کارزار
#4
کمان برگرفتند و تیر خدنگ
✦
یک اندر دگر تاخته چون پلنگ
#5
همی زنده بایست مر گیو را
✦
کز اسب اندر آرد گو نیو را
#6
چنان بسته در پیش خسرو برد
✦
ز ترکان یکی هدیهٔ نو برد
#7
چو گیو اندر آمد گروی از نهیب
✦
کمان شد ز دستش به سوی نشیب
#8
سوی تیغ برد آن زمان دست خویش
✦
دمان گیو نیو اندر آمد به پیش
#9
عمودی بزد بر سر و ترگ اوی
✦
که خون اندر آمد ز تارک به روی
#10
همیدون ز زین دست بگذاردش
✦
گرفتش به بر سخت و بفشاردش
#11
که بر پشت زین مرد بی‌توش گشت
✦
ز اسب اندر افتاد و بیهوش گشت
#12
فرود آمد از باره جنگی پلنگ
✦
دو دست از پس پشت بستش چو سنگ
#13
نشست از بر زین و او را به پیش
✦
دوانید و شد تا بر یار خویش
#14
به بالا برآمد درفشی به دست
✦
به نعره همی کوه را کرد پست
#15
به پیروزی شاه ایران زمین
✦
همی خواند بر پهلوان آفرین

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: