✦

دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان کاموس کشانی

❖

65 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۱۰ - خبر پیروزی پیران و گریز ایرانیان به هماون، خواهش کیخسرو از رستم و تاختن تهمتن به یاری طوس

ازان پس چو آمد به‌خسرو خبر

✦

که پیران شد از رزم پیروزگر

سپهبد به‌کوه هماون کشید

✦

ز لشکر بسی گرد شد ناپدید

در کاخ گودرز کشوادگان

✦

تهی شد ز گردان و آزادگان

ستاره بر ایشان بنالد همی

✦

به‌بالینشان خون بپالد همی

ازیشان جهان پر ز خاک است و خون

✦

بلند اختر طوس گشته نگون

بفرمود تا رستم پیلتن

✦

خرامد به‌درگاه با انجمن

برفتند ز ایران همه بخردان

✦

جهاندیده و نامور موبدان

سر نامداران زبان برگشاد

✦

ز پیکار لشکر بسی کرد یاد

به رستم چنین گفت کای سرفراز

✦

بترسم که این دولت دیریاز

#10

همی برگراید به‌سوی نشیب

✦

دلم شد ز کردار او پرنهیب

#11

توی پروارنندهٔ تاج و تخت

✦

فروغ از تو گیرد جهاندار بخت

#12

دل چرخ در نوک شمشیر تست

✦

سپهر و زمان و زمین زیر تست

#13

تو کندی دل و مغز دیو سپید

✦

زمانه به مهر تو دارد امید

#14

زمین گرد رخش ترا چاکر‌ست

✦

زمان بر تو چون مهربان مادر‌ست

#15

ز تیغ تو خورشید بریان شود

✦

ز گرز تو ناهید گریان شود

#16

ز نیروی پیکان کلک تو شیر

✦

به‌روز بلا گردد از جنگ سیر

#17

تو تا برنهادی به‌مردی کلاه

✦

نکرد ایچ دشمن به ایران نگاه

#18

کنون گیو و گودرز و طوس و سران

✦

فراوان ازین مرز کنداوران

#19

همه دل پر از خون و دیده پرآب

✦

گریزان ز ترکان افراسیاب

#20

فراوان ز گودرزیان کشته مرد

✦

شده خاک بستر به دشت نبرد

#21

هرانکس کزیشان به جان رسته‌اند

✦

به کوه هماون همه خسته‌اند

#22

همه سر نهاده سوی آسمان

✦

سوی کردگار مکان و زمان

#23

که ایدر بیاید گو پیلتن

✦

به نیروی یزدان و فرمان من

#24

شب تیره کاین نامه بر خواندم

✦

بسی از جگر خون برافشاندم

#25

نگفتم سه روز این سخن را به کس

✦

مگر پیش دادار فریاد‌رس

#26

کنون کار ز اندازه اندر گذشت

✦

دلم زین سخن پر ز تیمار گشت

#27

امید سپاه و سپهبد به تست

✦

که روشن‌روان بادی و تن درست

#28

سرت سبز باد و دلت شادمان

✦

تن زال دور از بد‌ِ بدگمان

#29

ز من هرچ باید فزونی بخواه

✦

ز اسپ و سلیح و ز گنج و سپاه

#30

برو با دلی شاد و رایی درست

✦

نشاید گرفت این چنین کار سست

#31

به پاسخ چنین گفت رستم به شاه

✦

که بی تو مبادا نگین و کلاه

#32

که با فر و برزی و با‌رای و داد

✦

ندارد چو تو شاه گردون به‌یاد

#33

شنیده‌ست خسرو که تا کیقباد

✦

کلاه بزرگی بسر بر نهاد

#34

به‌ایران به‌کین من کمر بسته‌ام

✦

به آرام یک روز ننشسته‌ام

#35

بیابان و تاریکی و دیو و شیر

✦

چه جادو چه از اژدهای دلیر

#36

همان رزم توران و مازندران

✦

شب تیره و گرزهای گران

#37

هم از تشنگی هم ز راه دراز

✦

گزیدن در رنج بر جای ناز

#38

چنین درد و سختی بسی دیده‌ام

✦

که روزی ز شادی نپرسیده‌ام

#39

تو شاه نو آیین و من چون رهی

✦

میان بسته‌ام چون تو فرمان دهی

#40

شوم با سپاهی کمر بر میان

✦

بگردانم این بد ز ایرانیان

#41

ازان کشتگان شاه بی‌درد باد

✦

رخ بدسگالان او زرد باد

#42

ز گودرزیان خود جگر خسته‌ام

✦

کمر بر میان سوگ را بسته‌ام

#43

چو بشنید کیخسرو آواز اوی

✦

به رخ برنهاد از دو دیده دو جوی

#44

بدو گفت بی‌تو نخواهم زمان

✦

نه اورنگ و تاج و نه گرز و کمان

#45

فلک زیر خم کمند تو باد

✦

سر تاجداران به بند تو باد

#46

ز دینار و گنج و ز تاج و گهر

✦

کلاه و کمان و کمند و کمر

#47

بیاورد گنجور خسرو کلید

✦

سر بدره‌های درم بردرید

#48

همه شاه ایران به رستم سپرد

✦

چنین گفت کای نامبردار گرد

#49

جهان گنج و گنجور شمشیر تست

✦

سر سروران جهان زیر تست

#50

تو با گرزداران زاولستان

✦

دلیران و شیران کابلستان

#51

همی‌رو به کردار باد دمان

✦

مجوی و مفرمای جستن زمان

#52

ز گردان شمشیر‌زن سی‌هزار

✦

ز لشکر گزین از در کارزار

#53

فریبرز کاوس را ده سپاه

✦

که او پیش‌رو باشد و کینه‌خواه

#54

تهمتن زمین را ببوسید و گفت

✦

که با من عنان و رکیب‌ست جفت

#55

سران را سر اندر شتاب آوریم

✦

مبادا که آرام و خواب آوریم

#56

سپه را درم دادن آغاز کرد

✦

به دشت آمد و رزم را ساز کرد

#57

فریبرز را گفت برکش پگاه

✦

سپاه اندر آور به پیش سپاه

#58

نباید که روز و شبان بغنوی

✦

مگر نزد طوس سپهبد شوی

#59

بگویی که در جنگ تندی مکن

✦

فریب زمان جوی و کندی مکن

#60

من اینک به کردار باد دمان

✦

بیایم نجویم بره بر زمان

#61

چو گرگین میلاد کار آزمای

✦

سپه را زند بر بد و نیک رای

#62

چو خورشید تابنده بنمود چهر

✦

بسان بتی با دلی پر ز مهر

#63

بر آمد خروشیدن کرنای

✦

تهمتن بیاورد لشکر ز جای

#64

پر اندیشه جان جهاندار شاه

✦

دو فرسنگ با او بیامد به‌راه

#65

دو منزل همی‌کرد رستم یکی

✦

نیاسود روز و شبان اندکی

داستان کاموس کشانی

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما