بخش ۸ - رسیدن پیران به کوه هماون، ستیزه با طوس، بستن راه علف و رای شبخون ایرانیان
#1
فرستاده نزدیک پیران رسید
✦
بجوشید چون گفت هومان شنید
#2
بیامد شب تیره هنگام خواب
✦
همی راند لشکر بکردار آب
#3
چو خورشید زان چادر قیرگون
✦
غمی شد بدرید و آمد برون
#4
سپهبد بکوه هماون رسید
✦
ز گرد سپه کوه شد ناپدید
#5
بهومان چنین گفت کز رزمگاه
✦
مجنب و مجنبان از ایدر سپاه
#6
شوم تا سپهدار ایرانیان
✦
چه دارد بپا اختر کاویان
#7
بکوه هماون که دادش نوید
✦
بدین بودن اکنون چه دارد امید
#8
بیامد بنزدیک ایران سپاه
✦
سری پر ز کینه دلی پرگناه
#9
خروشید کای نامبردار طوس
✦
خداوند پیلان و گوپال و کوس
#10
کنون ماهیان اندر آمد به پنج
✦
که تا تو همی رزم جویی برنج
#11
ز گودرزیان آن کجا مهترند
✦
بدان رزمگاهت همه بی‌سرند
#12
تو چون غرم رفتستی اندر کمر
✦
پر از داوری دل پر از کینه سر
#13
گریزان و لشکر پس اندر دمان
✦
بدام اندر آیی همی بی‌گمان
#14
چنین داد پاسخ سرافراز طوس
✦
که من بر دروغ تو دارم فسوس
#15
پی کین تو افگندی اندر جهان
✦
ز بهر سیاوش میان مهان
#16
برین گونه تا چند گویی دروغ
✦
دروغت بر ما نگیرد فروغ
#17
علف تنگ بود اندران رزمگاه
✦
ازان بر هماون کشیدم سپاه
#18
کنون آگهی شد بشاه جهان
✦
بیاید زمان تا زمان ناگهان
#19
بزرگان لشکر شدند انجمن
✦
چو دستان و چون رستم پیلتن
#20
چو جنبیدن شاه کردم درست
✦
نمانم بتوران بر و بوم و رست
#21
کنون کامدی کار مردان ببین
✦
نه گاه فریبست و روز کمین
#22
چو بشنید پیران ز هر سو سپاه
✦
فرستاد و بگرفت بر کوه راه
#23
بهر سو ز توران بیامد گروه
✦
سپاه انجمن کرد بر گرد کوه
#24
بریشان چو راه علف تنگ شد
✦
سپهبد سوی چارهٔ جنگ شد
#25
چنین گفت هومان بپیران گرد
✦
که ما را پی کوه باید سپرد
#26
یکی جنگ سازیم کایرانیان
✦
نبندند ازین پس بکینه میان
#27
بدو گفت پیران که بر ماست باد
✦
نکردست با باد کس رزم یاد
#28
ز جنگ پیاده بپیچید سر
✦
شود تیره دیدار پرخاشخر
#29
چو راه علف تنگ شد بر سپاه
✦
کسی کوه خارا ندارد نگاه
#30
همه لشکر آید بزنهار ما
✦
ازین پس نجویند پیکار ما
#31
بریشان کنون جای بخشایش است
✦
نه هنگام پیکار و آرایش است
#32
رسید این سگالش بگودرز و طوس
✦
سر سرکشان خیره گشت از فسوس
#33
چنین گفت با طوس گودرز پیر
✦
که ما را کنون جنگ شد ناگزیر
#34
سه روز ار بود خوردنی بیش نیست
✦
ز یکسو گشاده رهی پیش نیست
#35
نه خورد و نه چیز و نه بار و بنه
✦
چنین چند باشد سپه گرسنه
#36
کنون چون شود روی خورشید زرد
✦
پدید آید آن چادر لاژورد
#37
بباید گزیدن سواران مرد
✦
ز بالا شدن سوی دشت نبرد
#38
بسان شبیخون یکی رزم سخت
✦
بسازیم تا چون بود یار بخت
#39
اگر یک بیک تن بکشتن دهیم
✦
وگر تاج گردنکشان برنهیم
#40
چنین است فرجام آوردگاه
✦
یکی خاک یابد یکی تاج و گاه
#41
ز گودرز بشنید طوس این سخن
✦
سرش گشت پردرد و کین کهن
#42
ز یک سوی لشکر به بیژن سپرد
✦
دگر سو بشیدوش و خراد گرد
#43
درفش خجسته بگستهم داد
✦
بسی پند و اندرزها کرد یاد
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.