✦

دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان کاموس کشانی

❖

61 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۹ - شب نبرد طوس و گیو با هومان، رسیدن یاران تا سپیده‌دم و نامه خواستن رستم از کیخسرو

خود و گیو و گودرز و چندی سران

✦

نهادند بر یال گرزگران

بسوی سپهدار پیران شدند

✦

چو آتش بقلب سپه بر زدند

چو دریای خون شد همه رزمگاه

✦

خروشی برآمد بلند از سپاه

درفش سپهبد بدو نیم شد

✦

دل رزمجویان پر از بیم شد

چو بشنید هومان خروش سپاه

✦

نشست از بر تازی اسپی سیاه

بیامد ز لشکر بسی کشته دید

✦

بسی بیهش از رزم برگشته دید

فرو ریخت از دیده خون بر برش

✦

یکی بانگ زد تند بر لشکرش

چنین گفت کایدر طلایه نبود

✦

شما را ز کین ایچ مایه نبود

بهر یک ازیشان ز ما سیصدست

✦

به آوردگه خواب و خفتن بدست

#10

هلا تیغ و گوپالها برکشید

✦

سپرهای چینی بسر در کشید

#11

ز هر سو بریشان بگیرید راه

✦

کنون کز بره بر کشد تیغ ماه

#12

رهایی نباید که یابند هیچ

✦

بدین سان چه باید درنگ و بسیچ

#13

برآمد خروشیدن کرنای

✦

بهر سو برفتند گردان ز جای

#14

گرفتندشان یکسر اندر میان

✦

سواران ایران چو شیر ژیان

#15

چنان آتش افروخت از ترگ و تیغ

✦

که گفتی همی گرز بارد ز میغ

#16

شب تار و شمشیر و گرد سپاه

✦

ستاره نه پیدا نه تابنده ماه

#17

ز جوشن تو گفتی ببار اندرند

✦

ز تاری بدریای قار اندرند

#18

بلشکر چنین گفت هومان که بس

✦

ازین مهتران مفگنید ایچ کس

#19

همه پیش من دستگیر آورید

✦

نباید که خسته بتیر آورید

#20

چنین گفت لشکر ببانگ بلند

✦

که اکنون به بیچارگی دست بند

#21

دهید ار بگرز و بژوپین دهید

✦

سران را ز خون تاج بر سر نهید

#22

چنین گفت با گیو و رهام طوس

✦

که شد جان ما بی‌گمان بر فسوس

#23

مگر کردگار سپهر بلند

✦

رهاند تن و جان ما زین گزند

#24

اگر نه بچنگ عقاب اندریم

✦

وگر زیر دریای آب اندریم

#25

یکی حمله بردند هر سه به هم

✦

چو برخیزد از جای شیر دژم

#26

ندیدند کس یال اسپ و عنان

✦

ز تنگی بچشم اندر آمد سنان

#27

چنین گفت هومان به آواز تیز

✦

که نه جای جنگست و راه گریز

#28

برانگیخت از جایتان بخت بد

✦

که تا بر تن بدکنش بد رسد

#29

سه جنگ آور و خوار مایه سپاه

✦

بماندند یکسر بدین رزمگاه

#30

فراوان ز رستم گرفتند یاد

✦

کجا داد در جنگ هر جای داد

#31

ز شیدوش، وز بیژن گستهم

✦

بسی یاد کردند بر بیش و کم

#32

که باری کسی را ز ایران سپاه

✦

بدی یارمان اندرین رزمگاه

#33

نه ایدر به پیکار و جنگ آمدیم

✦

که خیره بکام نهنگ آمدیم

#34

دریغ آن در و گاه شاه جهان

✦

که گیرند ما را کنون ناگهان

#35

تهمتن به زاولستانست و زال

✦

شود کار ایران کنون تال و مال

#36

همی آمد آوای گوپال و کوس

✦

بلشکر همی دیر شد گیو و طوس

#37

چنین گفت شیدوش و گستهم شیر

✦

که شد کار پیکار سالار دیر

#38

به بیژن گرازه همی گفت باز

✦

که شد کار سالار لشکر دراز

#39

هوا قیر گون و زمین آبنوس

✦

همی آمد از دشت آوای کوس

#40

برفتند گردان بر آوای اوی

✦

ز خون بود بر دشت هر جای جوی

#41

ز گردان نیو و ز نیروی چنگ

✦

تو گفتی برآمد ز دریا نهنگ

#42

بدانست هومان که آمد سوار

✦

همه گرزور بود و شمشیردار

#43

چو دانست کامد ورا یار طوس

✦

همی برخروشید برسان کوس

#44

سبک شد عنان و گران شد رکیب

✦

بلندی که دانست باز از نشیب

#45

یکی رزم کردند تا چاک روز

✦

چو پیدا شد از چرخ گیتی فروز

#46

سپه بازگشتند یکسر ز جنگ

✦

کشیدند لشکر سوی کوه تنگ

#47

بگردان چنین گفت سالار طوس

✦

که از گردش مهر تا زخم کوس

#48

سواری چنین کز شما دیده‌ام

✦

ز کنداوران هیچ نشنیده‌ام

#49

یکی نامه باید که زی شه کنیم

✦

ز کارش همه جمله آگه کنیم

#50

چو نامه بنزدیک خسرو رسد

✦

بدلش اندرون آتشی نو رسد

#51

بیاری بیاید گو پیلتن

✦

ز شیران یکی نامدار انجمن

#52

بپیروزی از رزم گردیم باز

✦

بدیدار کیخسرو آید نیاز

#53

سخن هرچ رفت آشکار و نهان

✦

بگویم بپیروز شاه جهان

#54

بخوبی و خشنودی شهریار

✦

بباشد بکام شما روزگار

#55

چنانچون که گفتند برساختند

✦

نوندی بنزدیک شه تاختند

#56

دو لشکر بخیمه فرود آمدند

✦

ز پیکار یکباره دم برزدند

#57

طلایه برون آمد از هر دو روی

✦

بدشت از دلیران پرخاشجوی

#58

چو هومان رسید اندران رزمگاه

✦

ز کشته ندید ایچ بر دشت راه

#59

به پیران چنین گفت کامروز گرد

✦

نه بر آرزو گشت گاه نبرد

#60

چو آسوده گردند گردان ما

✦

ستوده سواران و مردان ما

#61

یکی رزم سازم که خورشید و ماه

✦

ندیدست هرگز چنان رزمگاه

داستان کاموس کشانی

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما