بخش ۶ - جادوی برف و سرمای بازور به فرمان پیران، کشتن جادوگر به دست رهام و شکست خونین ایرانیان

#1

ز ترکان یکی بود بازور نام

✦

بافسوس بهر جای گسترده کام

#2

بیاموخته کژی و جادوی

✦

بدانسته چینی و هم پهلوی

#3

چنین گفت پیران بافسون پژوه

✦

کز ایدر برو تا سر تیغ کوه

#4

یکی برف و سرما و باد دمان

✦

بریشان بیاور هم اندر زمان

#5

هوا تیره‌گون بود از تیر ماه

✦

همی گشت بر کوه ابر سیاه

#6

چو بازور در کوه شد در زمان

✦

برآمد یکی برف و باد دمان

#7

همه دست آن نیزه‌داران ز کار

✦

فروماند از برف در کارزار

#8

ازان رستخیز و دم زمهریر

✦

خروش یلان بود و باران تیر

#9

بفرمود پیران که یکسر سپاه

✦

یکی حمله سازید زین رزمگاه

#10

چو بر نیزه بر دستهاشان فسرد

✦

نیاراست بنمود کس دست برد

#11

وزان پس برآورد هومان غریو

✦

یکی حمله آورد برسان دیو

#12

بکشتند چندان ز ایران سپاه

✦

که دریای خون گشت آوردگاه

#13

در و دشت گشته پر از برف و خون

✦

سواران ایران فتاده نگون

#14

ز کشته نبد جای رفتن بجنگ

✦

ز برف و ز افگنده شد جای تنگ

#15

سیه گشت در دشت شمشیر و دست

✦

بروی اندر افتاده برسان مست

#16

نبد جای گردش دران رزمگاه

✦

شده دست لشکر ز سرما تباه

#17

سپهدار و گردنکشان آن زمان

✦

گرفتند زاری سوی آسمان

#18

که ای برتر از دانش و هوش و رای

✦

نه در جای و بر جای و نه زیر جای

#19

همه بندهٔ پرگناه توایم

✦

به بیچارگی دادخواه توایم

#20

ز افسون و از جادوی برتری

✦

جهاندار و بر داوران داوری

#21

تو باشی به بیچارگی دستگیر

✦

تواناتر از آتش و زمهریر

#22

ازین برف و سرما تو فریادرس

✦

نداریم فریادرس جز تو کس

#23

بیامد یکی مرد دانش پژوه

✦

برهام بنمود آن تیغ کوه

#24

کجا جای بازور نستوه بود

✦

بر افسون و تنبل بران کوه بود

#25

بجنبید رهام زان رزمگاه

✦

برون تاخت اسپ از میان سپاه

#26

زره دامنش را بزد بر کمر

✦

پیاده برآمد بران کوه سر

#27

چو جادو بدیدش بیامد بجنگ

✦

عمودی ز پولاد چینی بچنگ

#28

چو رهام نزدیک جادو رسید

✦

سبک تیغ تیز از میان برکشید

#29

بیفگند دستش بشمشیر تیز

✦

یکی باد برخاست چون رستخیز

#30

ز روی هوا ابر تیره ببرد

✦

فرود آمد از کوه رهام گرد

#31

یکی دست با زور جادو بدست

✦

بهامون شد و بارگی برنشست

#32

هوا گشت زان سان که از پیش بود

✦

فروزنده خورشید را رخ نمود

#33

پدر را بگفت آنچ جادو چه کرد

✦

چه آورد بر ما بروز نبرد

#34

بدیدند ازان پس دلیران شاه

✦

چو دریای خون گشته آوردگاه

#35

همه دشت کشته ز ایرانیان

✦

تن بی‌سران سر بی‌تنان

#36

چنین گفت گودرز آنگه بطوس

✦

که نه پیل ماند و نه آوای کوس

#37

همه یکسره تیغها برکشیم

✦

براریم جوش ار کشند ار کشیم

#38

همانا که ما را سر آمد زمان

✦

نه روز نبردست و تیر و کمان

#39

بدو گفت طوس ای جهاندیده مرد

✦

هوا گشت پاک و بشد باد سرد

#40

چرا سر همی داد باید بباد

✦

چو فریادرس فره و زور داد

#41

مکن پیشدستی تو در جنگ ما

✦

کنند این دلیران خود اهنگ ما

#42

بپیش زمانه پذیره مشو

✦

بنزدیک بدخواه خیره مشو

#43

تو در قلب با کاویانی درفش

✦

همی دار در چنگ تیغ بنفش

#44

سوی میمنه گیو و بیژن بهم

✦

نگهبانش بر میسره گستهم

#45

چو رهام و شیدوش بر پیش صف

✦

گرازه بکین برلب آورده کف

#46

شوم برکشم گرز کین از میان

✦

کنم تن فدی پیش ایرانیان

#47

ازین رزمگه برنگردانم اسپ

✦

مگر خاک جایم بود چون زرسپ

#48

اگر من شوم کشته زین رزمگاه

✦

تو برکش سوی شاه ایران سپاه

#49

مرا مرگ نامی‌تر از سرزنش

✦

بهر جای بیغارهٔ بدکنش

#50

چنین است گیتی پرآزار و درد

✦

ازو تا توان گرد بیشی مگرد

#51

فزونیش یک روز بگزایدت

✦

ببودن زمانی نیفزایدت

#52

دگر باره بر شد دم کرنای

✦

خروشیدن زنگ و هندی درای

#53

ز بانگ سواران پرخاشخر

✦

درخشیدن تیغ و زخم تبر

#54

ز پیکان و از گرز و ژوپین و تیر

✦

زمین شد بکردار دریای قیر

#55

همه دشت بی‌تن سر و یال بود

✦

همه گوش پر زخم گوپال بود

#56

چو شد رزم ترکان برین گونه سخت

✦

ندیدند ایرانیان روی بخت

#57

همی تیره شد روی اختر درشت

✦

دلیران بدشمن نمودند پشت

#58

چو طوس و چو گودرز و گیو دلیر

✦

چو شیدوش و بیژن چو رهام شیر

#59

همه برنهادند جان را بکف

✦

همه رزم جستند بر پیش صف

#60

هرآنکس که با طوس در جنگ بود

✦

همه نامدار و کنارنگ بود

#61

بپیش اندرون خون همی ریختند

✦

یلان از پس پشت بگریختند

#62

یکی موبدی طوس یل را بخواند

✦

پس پشت تو گفت جنگی نماند

#63

نباید کت اندر میان آورند

✦

بجان سپهبد زیان آورند

#64

به گیو دلیر آن زمان طوس گفت

✦

که با مغز لشکر خرد نیست جفت

#65

که ما را بدین گونه بگذاشتند

✦

چنین روی از جنگ برگاشتند

#66

برو بازگردان سپه را ز راه

✦

ز بیغارهٔ دشمن و شرم شاه

#67

بشد گیو و لشکر همه بازگشت

✦

پر از کشته دیدند هامون و دشت

#68

سپهبد چنین گفت با مهتران

✦

که اینست پیکار جنگ‌آوران

#69

کنون چون رخ روز شد تیره‌گون

✦

همه روی کشور چو دریای خون

#70

یکی جای آرام باید گزید

✦

اگر تیره شب خود توان آرمید

#71

مگر کشته یابد بجای مغاک

✦

یکی بستر از ریگ و چادر ز خاک

#72

همه بازگشتند یکسر ز جنگ

✦

ز خویشان روان خسته و سر ز ننگ

#73

سر از کوه برزد همانگاه ماه

✦

چو بر تخت پیروزه، پیروز شاه

#74

سپهدار پیران سپه را بخواند

✦

همی گفت زیشان فراوان نماند

#75

بدانگه که دریای یاقوت زرد

✦

زند موج بر کشور لاژورد

#76

کسی را که زنده‌ست بیجان کنیم

✦

بریشان دل شاه پیچان کنیم

#77

برفتند با شادمانی زجای

✦

نشستند بر پیش پرده‌سرای

#78

همه شب ز آوای چنگ و رباب

✦

سپه را نیامد بران دشت خواب

#79

وزین روی لشکر همه مستمند

✦

پدر بر پسر سوگوار و نژند

#80

همه دشت پر کشته و خسته بود

✦

بخون بزرگان زمین شسته بود

#81

چپ و راست آوردگه دست و پای

✦

نهادن ندانست کس پا بجای

#82

همه شب همی خسته برداشتند

✦

چو بیگانه بد خوار بگذاشتند

#83

بر خسته آتش همی سوختند

✦

گسسته ببستند و بردوختند

#84

فراوان ز گودرزیان خسته بود

✦

بسی کشته بود و بسی بسته بود

#85

چو بشنید گودرز برزد خروش

✦

زمین آمد از بانگ اسپان بجوش

#86

همه مهتران جامه کردند چاک

✦

بسربر پراگند گودرز خاک

#87

همی گفت کاندر جهان کس ندید

✦

به پیران سر این بد که بر من رسید

#88

چرا بایدم زنده با پیر سر

✦

بخاک اندر افگنده چندین پسر

#89

ازان روزگاری کجا زاده‌ام

✦

ز خفتان میان هیچ نگشاده‌ام

#90

بفرجام چندین پسر ز انجمن

✦

ببینم چنین کشته در پیش من

#91

جدا گشته از من چو بهرام پور

✦

چنان نامور شیر خودکام پور

#92

ز گودرز چون آگهی شد بطوس

✦

مژه کرد پر خون و رخ سندروس

#93

خروشی براورد آنگه بزار

✦

فراوان ببارید خون در کنار

#94

همی گفت اگر نوذر پاک‌تن

✦

نکشتی بن و بیخ من بر چمن

#95

نبودی مرا رنج و تیمار و درد

✦

غم کشته و گرم دشت نبرد

#96

که تا من کمر بر میان بسته‌ام

✦

بدل خسته‌ام گر بجان رسته‌ام

#97

هم‌اکنون تن کشتگان را بخاک

✦

بپوشید جایی که باشد مغاک

#98

سران بریده سوی تن برید

✦

بنه سوی کوه هماون برید

#99

برانیم لشکر همه همگروه

✦

سراپرده و خیمه بر سوی کوه

#100

هیونی فرستیم نزدیک شاه

✦

دلش برفروزد فرستد سپاه

#101

بدین من سواری فرستاده‌ام

✦

ورا پیش ازین آگهی داده‌ام

#102

مگر رستم زال را با سپاه

✦

سوی ما فرستد بدین رزمگاه

#103

وگرنه ز ما نامداری دلیر

✦

نماند به آوردگه بر چو شیر

داستان کاموس کشانی

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما