#1
بیاراست لشکر سپهدار طوس
✦
بپیلان جنگی و مردان و کوس
“Commander Tus arrayed his army with war-elephants, battle-hardened men, and great kettledrums.”
#2
پیاده سوی کوه شد با بنه
✦
سپهدار گودرز بر میمنه
“The foot soldiers and baggage moved toward the mountain, while Commander Goudarz took charge of the right wing.”
#3
رده برکشیده همه یکسره
✦
چو رهام گودرز بر میسره
“The ranks were drawn up all together, as Rohham, son of Goudarz, held the left wing.”
#4
ز نالیدن کوس با کرنای
✦
همی آسمان اندر آمد ز جای
“From the lamentation of the war drums and trumpets, the very sky seemed to shatter and shift.”
#5
دل چرخ گردان بدو چاک شد
✦
همه کام خورشید پرخاک شد
“The heart of the turning sky was torn asunder, and the sun's palate was filled with choking dust.”
#6
چنان شد که کس روی هامون ندید
✦
ز بس گرد کز رزمگه بردمید
“Such grew the gloom that none could see the plain, so heavy was the dust rising from the field.”
#7
ببارید الماس از تیره میغ
✦
همی آتش افروخت از گرز و تیغ
“Diamond-hard steel rained from the dark clouds, and sparks of fire burst from heavy maces and swords.”
#8
سنانهای رخشان و تیغ سران
✦
درفش از بر و زیر گرز گران
“Shining spearheads and broadswords of noble chiefs flashed, with banners fluttering above and heavy maces striking below.”
#9
هوا گفتی از گرز و از آهنست
✦
زمین یکسر از نعل در جوشنست
“You would say the air was made of maces and iron, and the earth was entirely coated in war-horses' mail.”
#10
چو دریای خون شد همه دشت و راغ
✦
جهان چون شب و تیغها چون چراغ
“The plain and hills turned into a sea of blood; the world grew dark as night, and flashing blades burned like lamps.”
#11
ز بس نالهٔ کوس با کرنای
✦
همی کس ندانست سر را ز پای
“Amidst the continuous blare of drums and horns, no one could tell head from foot.”
#12
سپهبد به گودرز گفت آن زمان
✦
که تاریک شد گردش آسمان
“The commander turned to Goudarz at that moment, as the revolving sky grew dark and ominous.”
#13
مرا گفته بود این ستاره‌شناس
✦
که امروز تا شب گذشته سه پاس
“"An astrologer once told me that on this day, until three watches after nightfall..."”
#14
ز شمشیر گردان چو ابر سیاه
✦
همی خون فشاند به آوردگاه
“"From the swords of warriors like a dark cloud, blood shall rain upon the field of battle."”
#15
سرانجام ترسم که پیروزگر
✦
نباشد مگر دشمن کینه ور
“"In the end, I fear that victory may belong to none other than our vengeful enemy."”
#16
چو شیدوش و رهام و گستهم و گیو
✦
زره‌دار خراد و برزین نیو
“Yet Sheydoush, Rohham, Gostaham, and Giv, alongside armored Khorrad and brave Barzin...”
#17
ز صف در میان سپاه آمدند
✦
جگر خسته و کینه‌خواه آمدند
“Stepped forward from the ranks into the center of the battle, hearts wounded and seeking vengeance.”
#18
بابر اندر آمد ز هر سو غریو
✦
بسان شب تار و انبوه دیو
“Roars ascended to the clouds from every side, like a pitch-black night swarming with demons.”
#19
وزان روی هومان بکردار کوه
✦
بیاورد لشکر همه همگروه
“And on the other side, Houman, like a mighty mountain, brought his army together in full force.”
#20
وزان پس گزیدند مردان مرد
✦
که بردشت سازند جای نبرد
“Then they selected brave men among men to fight single duels upon the open plain.”
#21
گرازه سر گیوگان با نهل
✦
دو گرد گرانمایهٔ شیردل
“Gorazeh, chief of warriors, paired off, two precious lion-hearted champions...”
#22
چو رهام گودرز و فرشیدورد
✦
چو شیدوش و لهاک شد هم نبرد
“As Rohham son of Goudarz faced Ferashidvard, and Sheydoush confronted Lahhak in direct combat...”
#23
ابا بیژن گیو کلباد را
✦
که بر هم زدی آتش و باد را
“Bizhan son of Giv stood against Kolbad, who could scatter fire and wind together...”
#24
ابا شطرخ نامور گیو را
✦
دو گرد گرانمایهٔ نیو را
“And Shatrokh, the renowned warrior, faced Giv—two noble and brave champions matching strength...”
#25
چو گودرز و پیران و هومان و طوس
✦
نبد هیچ پیدا درنگ و فسوس
“While Goudarz, Piran, Houman, and Tus fought with such fury that there was no room for delay or mock.”
#26
چنین گفت هومان که امروز کار
✦
نباید که چون دی بود کارزار
“Houman declared: "Today's battle must not end like yesterday's ordeal!"”
#27
همه جان شیرین بکف برنهید
✦
چو من برخروشم دمید و دهید
“"Place your sweet lives in your palms! When I roar out, charge forward and push hard!"”
#28
تهی کرد باید ازیشان زمین
✦
نباید که آیند زین پس بکین
“"We must purge the earth of them completely, so they may never return to seek revenge!"”
#29
بپیش اندر آمد سپهدار طوس
✦
پیاده بیاورد و پیلان و کوس
“Commander Tus stepped to the front, bringing up the foot soldiers, elephants, and war drums.”
#30
صفی برکشیدند پیش سوار
✦
سپردار و ژوپین‌ور و نیزه‌دار
“They drew up a tight rank in front of the cavalry—shield-bearers, javelin-throwers, and pikemen.”
#31
مجنبید گفت ایچ از جای خویش
✦
سپر با سنان اندرارید پیش
“Tus commanded: "Move not a single step from your post! Thrust shields and spears forward!"”
#32
ببینیم تا این نبرده سران
✦
چگونه گزارند گرز گران
“"Let us see how these warrior leaders wield their heavy maces in combat!"”