✦

دوره پهلوانی (کیانیان)

رزم کاووس با شاه هاماوران

❖

46 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۸ - پرواز کاووس به آسمان با عقاب‌ها و سقوط او

چنان بد که ابلیس روزی پگاه

✦

یکی انجمن کرد پنهان ز شاه

به دیوان چنین گفت کامروز کار

✦

به رنج و به سختیست با شهریار

یکی دیو باید کنون نغزدست

✦

که داند ز هرگونه رای و نشست

شود جان کاووس بیره کند

✦

به دیوان برین رنج کوته کند

بگرداندش سر ز یزدان پاک

✦

فشاند بر آن فر زیباش خاک

شنیدند و بر دل گرفتند یاد

✦

کس از بیم کاووس پاسخ نداد

یکی دیو دژخیم بر پای خاست

✦

چنین گفت کاین چربدستی مراست

غلامی بیاراست از خویشتن

✦

سخن‌گوی و شایستهٔ انجمن

همی بود تا یک زمان شهریار

✦

ز پهلو برون شد ز بهر شکار

#10

بیامد بر او زمین بوس داد

✦

یکی دستهٔ گل به کاووس داد

#11

چنین گفت کاین فر زیبای تو

✦

همی چرخ‌گردان سزد جای تو

#12

به کام تو شد روی گیتی همه

✦

شبانی و گردنکشان چون رمه

#13

یکی کار ماندست کاندر جهان

✦

نشان تو هرگز نگردد نهان

#14

چه دارد همی آفتاب از تو راز

✦

که چون گردد اندر نشیب و فراز

#15

چگونست ماه و شب و روز چیست

✦

برین گردش چرخ سالار کیست

#16

دل شاه ازان دیو بی‌راه شد

✦

روانش ز اندیشه کوتاه شد

#17

گمانش چنان شد که گردان سپهر

✦

به گیتی مراو را نمودست چهر

#18

ندانست کاین چرخ را مایه نیست

✦

ستاره فراوان و ایزد یکیست

#19

همه زیر فرمانش بیچاره‌اند

✦

که با سوزش و جنگ و پتیاره‌اند

#20

جهان آفرین بی‌نیازست ازین

✦

ز بهر تو باید سپهر و زمین

#21

پراندیشه شد جان آن پادشا

✦

که تا چون شود بی پر اندر هوا

#22

ز دانندگان بس بپرسید شاه

✦

کزین خاک چندست تا چرخ ماه

#23

ستاره شمر گفت و خسرو شنید

✦

یکی کژ و ناخوب چاره گزید

#24

بفرمود پس تا به هنگام خواب

✦

برفتند سوی نشیم عقاب

#25

ازان بچه بسیار برداشتند

✦

به هر خانه‌ای بر دو بگذاشتند

#26

همی پرورانیدشان سال و ماه

✦

به مرغ و به گوشت بره چندگاه

#27

چو نیرو گرفتند هر یک چو شیر

✦

بدان سان که غرم آوریدند زیر

#28

ز عود قماری یکی تخت کرد

✦

سر درزها را به زر سخت کرد

#29

به پهلوش بر نیزهای دراز

✦

ببست و بران‌گونه بر کرد ساز

#30

بیاویخت از نیزه ران بره

✦

ببست اندر اندیشه دل یکسره

#31

ازن پس عقاب دلاور چهار

✦

بیاورد و بر تخت بست استوار

#32

نشست از بر تخت کاووس شاه

✦

که اهریمنش برده بد دل ز راه

#33

چو شد گرسنه تیز پران عقاب

✦

سوی گوشت کردند هر یک شتاب

#34

ز روی زمین تخت برداشتند

✦

ز هامون به ابر اندر افراشتند

#35

بدان حد که شان بود نیرو به جای

✦

سوی گوشت کردند آهنگ و رای

#36

شنیدم که کاووس شد بر فلک

✦

همی رفت تا بر رسد بر ملک

#37

دگر گفت ازان رفت بر آسمان

✦

که تا جنگ سازد به تیر و کمان

#38

ز هر گونه‌ای هست آواز این

✦

نداند به جز پر خرد راز این

#39

پریدند بسیار و ماندند باز

✦

چنین باشد آنکس که گیردش آز

#40

چو با مرغ پرنده نیرو نماند

✦

غمی گشت پرهاب خوی درنشاند

#41

نگونسار گشتند ز ابر سیاه

✦

کشان بر زمین از هوا تخت شاه

#42

سوی بیشهٔ شیرچین آمدند

✦

به آمل بروی زمین آمدند

#43

نکردش تباه از شگفتی جهان

✦

همی بودنی داشت اندر نهان

#44

سیاووش زو خواست کاید پدید

✦

ببایست لختی چمید و چرید

#45

به جای بزرگی و تخت نشست

✦

پشیمانی و درد بودش به دست

#46

بمانده به بیشه درون زار و خوار

✦

نیایش همی کرد با کردگار

رزم کاووس با شاه هاماوران

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما