#1
خود و شاه بهرام با رای‌زن
✦
نشستند و گفتند بی‌انجمن
“Bahram himself sat in private council with his wise advisor Mondhir, conferring without any crowd present.”
#2
سخنشان بران راست شد کز یمن
✦
به ایران خرامند با انجمن
“Their deliberation settled upon a single plan: to march from Yemen to Iran with a formidable gathering.”
#3
گزین کرد از تازیان سی هزار
✦
همه نیزه‌داران خنجرگزار
“Mondhir selected thirty thousand elite Arab warriors, all skilled with spear and dagger.”
#4
به دینارشان یکسر آباد کرد
✦
سر نامداران پر از باد کرد
“He enriched them all with gold coins, filling the minds of those noble warriors with pride and zeal.”
#5
چو آگاهی این به ایران رسید
✦
جوانوی نزد دلیران رسید
“When news of this march reached Iran, Javanuy arrived among the champions of the realm.”
#6
بزرگان ازان کار غمگین شدند
✦
بر آذر پاک برزین شدند
“The nobles grew sorrowful at these tidings and gathered at the sacred Fire of Azar Burzin.”
#7
ز یزدان همی خواستند آنک رزم
✦
مگر باز گردد به شادی و بزم
“They prayed to the Almighty Yazdan that war might turn instead into joy and feasting.”
#8
چو منذر به نزدیک جهرم رسید
✦
برآن دشت بی‌آب لشکر کشید
“When Mondhir drew near Jahrom, he encamped his army upon that waterless plain.”
#9
سراپرده زد راد بهرامشاه
✦
به گرد اندر آمد ز هر سو سپاه
“The noble King Bahram pitched his royal pavilion, while the host encircled him from every side.”
#10
به منذر چنین گفت کای رای‌زن
✦
به جهرم رسیدی ز شهر یمن
“He said to Mondhir, "O counselor, now you have arrived in Jahrom from the land of Yemen.”
#11
کنون جنگ سازیم گر گفت‌وگوی
✦
چو لشکر به روی اندر آورد روی
“Shall we now prepare for war or for discussion, as the armies come face to face?"”
#12
بدو گفت منذر مهان را بخوان
✦
چو آیند پیشت بیارای خوان
“Mondhir replied to him, "Summon the Iranian nobles, and when they come before you, lay out a royal feast.”
#13
سخن گوی و بشنو ازیشان سخن
✦
کسی تیز گردد تو تیزی مکن
“Speak with them and hear their words; if someone becomes harsh or hot-tempered, do not respond with anger.”
#14
بخوانیم تا چیستشان در نهان
✦
کرا خواند خواهند شاه جهان
“Let us summon them to learn what lies in their hearts, and whom they intend to proclaim king of the world.”
#15
چو دانسته شد چارهٔ آن کنیم
✦
گر آسان بود کینه پنهان کنیم
“Once their intentions are known, we shall find a remedy; if it is easy, we shall conceal all hatred and make peace.”
#16
ور ایدون کجا کین و جنگ آورند
✦
بپیچند و خوی پلنگ آورند
“But if they bring forth malice and war, twisting away with the fierce demeanor of leopards,”
#17
من این دشت جهرم چو دریا کنم
✦
ز خورشید تابان ثریا کنم
“I shall make this plain of Jahrom like a sea of blood, and raise the dust to the bright sun and Pleiades!”
#18
بر آنم که بینند چهر ترا
✦
چنین برز و بالا و مهر ترا
“I am confident that when they behold your face, your towering stature, and your warmth,”
#19
خردمندی و رای و فرهنگ تو
✦
شکیبایی و دانش و سنگ تو
“Your wisdom, sound judgment, and culture, your patience, knowledge, and dignity,”
#20
نخواهند جز تو کسی تخت را
✦
کله را و زیبایی بخت را
“They will desire no one but you for the throne, the crown, and the glory of fortune.”
#21
ور ایدونک گم کرده دارند راه
✦
بخواهند بردن همی از تو گاه
“And if it should be that they have lost their way and seek to deprive you of your royal throne,”
#22
من و این سواران و شمشیر تیز
✦
برانگیزم اندر جهان رستخیز
“Then I, with these warriors and sharp swords, shall raise a resurrection in the world!”
#23
ببینی بروهای پرچین من
✦
فدای تو بادا تن و دین من
“You shall see my furrowed brows in rage; may my body and faith be sacrificed for you!”
#24
چو بینند بی‌مر سپاه مرا
✦
همان رسم و آیین و راه مرا
“When they behold my boundless army and see my customs, discipline, and way,”
#25
همین پادشاهی که میراث تست
✦
پدر بر پدر کرد شاید درست
“They will grant that this kingdom is your rightful heritage, passed down correctly from father to father.”
#26
سه دیگر که خون ریختن کار ماست
✦
همان ایزد دادگر یار ماست
“Furthermore, shedding blood in battle is our craft, and the Just God is our helper.”
#27
کسی را جز از تو نخواهند شاه
✦
که زیبای تاجی و زیبای گاه
“They shall desire no king beside you, for you alone adorn the crown and adorn the throne.”
#28
ز منذر چو شاه این سخنها شنید
✦
بخندید و شادان دلش بردمید
“When King Bahram heard these words from Mondhir, he smiled, and his heart swelled with gladness.”
#29
چو خورشید برزد سر از تیغ کوه
✦
ردان و بزرگان ایران گروه
“As the sun rose over the mountain peaks, the Iranian nobles and leaders gathered in a group.”
#30
پذیره شدن را بیاراستند
✦
یکی دانشی انجمن خواستند
“They prepared themselves to go forth in reception, convening a council of wise men.”
#31
نهادند بهرام را تخت عاج
✦
به سر بر نهاده بهاگیر تاج
“They set up an ivory throne for Bahram, and he placed a precious, priceless crown upon his head.”
#32
نشستی به آیین شاهنشهان
✦
بیاراست کو بود شاه جهان
“He took his seat according to the royal courtly tradition of ancient kings, adorning the assembly as sovereign of the world.”
#33
ز یک دست بهرام منذر نشست
✦
دگر دست نعمان و تیغی به دست
“On one side of Bahram sat Mondhir; on the other side sat Noman, holding a drawn sword in hand.”
#34
همان گرد بر گرد پرده‌سرای
✦
ستاده بزرگان تازی به پای
“All around the magnificent pavilion stood the Arab chieftains in disciplined readiness.”
#35
از ایرانیان آنک بد پاک‌رای
✦
بیامد به دهلیز پرده‌سرای
“Those among the Iranians who were noble and pure of heart arrived at the threshold of the pavilion.”
#36
بفرمود تا پرده برداشتند
✦
ز درشان به آواز بگذاشتند
“The prince ordered the curtain to be drawn back, and they were welcomed inside with respectful announcements.”
#37
به شاه جهان آفرین خواندند
✦
به مژگان همی خون برافشاندند
“They offered glorious praise to the King of the World, while weeping tears of emotion from their lashes.”
#38
رسیدند نزدیک بهرامشاه
✦
بدیدند زیبا یکی تاج و گاه
“Drawing near King Bahram, they beheld his splendid crown and royal throne.”
#39
به آواز گفتند انوشه بدی
✦
همیشه ز تو دور دست بدی
“With loud voices they proclaimed: "May you be immortal! May the hand of evil ever remain far from you!"”
#40
شهنشاه پرسید و بنواختشان
✦
به اندازه بر پایگه ساختشان
“The King of Kings greeted them warmly, favored them, and assigned to each a seat according to his rank.”