بخش ۱۱ - آگاهی بهرام گور از مرگ پدر و سوگند سپاه، یاری منذر و تاختن به ایرانِ بی‌شاه
#1
پس آگاهی آمد به بهرام گور
✦
که از چرخ شد تخت را آب شور
#2
پدرت آن سرافراز شاهان بمرد
✦
به مرد و همه نام شاهی ببرد
#3
یکی مرد بر گاه بنشاندند
✦
به شاهی همی خسروش خواندند
#4
بخوردند سوگند یکسر سپاه
✦
کزان تخمه هرگز نخواهیم شاه
#5
که بهرام فرزند او همچو اوست
✦
از آب پدر یافت او مغز و پوست
#6
چو بشنید بهرام رخ را بکند
✦
ز مرگ پدر شد دلش مستمند
#7
برآمد دو هفته ز شهر یمن
✦
خروشیدن کودک و مرد و زن
#8
چو یک ماه بنشست با سوک شاه
✦
سر ماه نو را بیاراست گاه
#9
برفتند نعمان و منذر بهم
✦
همه تازیان یمن بیش و کم
#10
همه زار و با شاه گریان شدند
✦
ابی آتش از درد بریان شدند
#11
زبان برگشادند زان پس ز بند
✦
که ای پرهنر شهریار بلند
#12
همه در جهان خاک را آمدیم
✦
نه جویای تریاک را آمدیم
#13
بمیرد کسی کو ز مادر بزاد
✦
زهش چون ستم بینم و مرگ داد
#14
به منذر چنین گفت بهرام گور
✦
که اکنون چو شد روز ما تار و تور
#15
ازین تخمه گر نام شاهنشهی
✦
گسسته شود بگسلد فرهی
#16
ز دشت سواران برآرند خاک
✦
شود جای بر تازیان بر مغاک
#17
پراندیشه باشید و یاری کنید
✦
به مرگ پدر سوگواری کنید
#18
ز بهرام بشنید منذر سخن
✦
به مردی یکی پاسخ افگند بن
#19
چنین گفت کاین روزگار منست
✦
برین دشت روز شکار منست
#20
تو بر تخت بنشین و نظاره باش
✦
همه ساله با تاج و با یاره باش
#21
همه نامداران برین هم‌سخن
✦
که نعمان و منذر فگندند بن
#22
ز پیش جهانجوی برخاستند
✦
همه تاختن را بیاراستند
#23
بفرمود منذر به نعمان که رو
✦
یکی لشکری ساز شیران نو
#24
ز شیبان و از قیسیان ده هزار
✦
فرازآر گرد از در کارزار
#25
من ایرانیان را نمایم که شاه
✦
کدامست با تاج و گنج و سپاه
#26
بیاورد نعمان سپاهی گران
✦
همه تیغ‌داران و نیزه‌وران
#27
بفرمود تا تاختنها برند
✦
همه روی کشور به پی بسپرند
#28
ره شورستان تا در طیسفون
✦
زمین خیره شد زیر نعل اندرون
#29
زن و کودک و مرد بردند اسیر
✦
کس آن رنجها را نبد دستگیر
#30
پر از غارت و سوختن شد جهان
✦
چو بیکار شد تخت شاهنشهان
#31
پس آگاهی آمد به روم و به چین
✦
به ترک و به هند و به مکران زمین
#32
که شد تخت ایران ز خسرو تهی
✦
کسی نیست زیبای شاهنشهی
#33
همه تاختن را بیاراستند
✦
به بیدادی از جای برخاستند
#34
چو از تخم شاهنشهان کس نبود
✦
که یارست تخت کیی را بسود
#35
به ایران همی هرکسی دست آخت
✦
به شاهنشهی تیز گردن فراخت
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.