🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی اشکانیان

❖
15 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۴ - حملهٔ نیمه‌شب اردشیر بر کردان خفته، کشتار و تاراج و بازگشت به اصطخر
چو خورشید به زردی گرایید، اردشیر بابکان سپاه دلاور خویش را به حرکت درآورد و بنه‌وبارِ سنگین و غیرضروری را بر جای نهاد. چون نیمه‌شب تاریک فرا رسید و سایه بر جهان افکند، شاهنشاه به اردوگاه گردآمدهٔ کردان نزدیک شد. او دشت را یکسره پر از خفتگانی یافت که غافل از تقدیر خویش آرمیده بودند و دل لشکرشان آشفته و بی‌خبر بود. اردشیر تیغ از غلاف برکشید و لگام تکاور خویش را رها ساخت. شمشیرهای ایرانیان بر سر دشمنان خفته فرود آمد و دشت از سرها و دست‌های افتاده پوشیده گشت، چنان که گیاهان صحرا از خون سرخرنگ رنگین شدند. شمار بی‌شماری از سرکشان به اسیری درآمدند و گردن‌کشی و نابخردی آنان خوار گردید. اردشیر سرزمین‌های آنان را به تاراج به سپاهیان داد و بدره‌های زر میان سربازان بخشید. امنیت و داد چنان در پادشاهی او استوار شد که اگر پیرمردی طشتی پر از زر بر سر می‌نهاد و در صحرا می‌گشت، از دادگری شاه و بخت بلند او هیچ‌کس را یارای چشم‌داشت بر مال او نبود. با این همه، اردشیر به این نبرد بر خفتگان فخر نفروخت و سرافراز به شهر اصطخر بازآمد. او فرمان داد تا اسبان را پرورش دهند و سلاح جنگجویان را بی‌عیب سازند تا سپاه آماده نبردهای بزرگ آینده گردد.
#1
چو خورشید شد زرد لشکر براند
✦
کسی را که نابردنی بد بماند
#2
چو شب نیم بگذشت و تاریک شد
✦
جهاندار با کرد نزدیک شد
#3
همه دشت زیشان پر از خفته دید
✦
یکایک دل لشکر آشفته دید
#4
چو آمد سپهبد به بالین کرد
✦
عنان بارهٔ تیزتگ را سپرد
#5
برآهخت شمشیر و اندرنهاد
✦
گیا را ز خون بر سر افسر نهاد
#6
همه دشت زیشان سر و دست شد
✦
ز انبوه کشته زمین گست شد
#7
بی‌اندازه زیشان گرفتار شد
✦
سترگی و نابخردی خوار شد
#8
همه بومهاشان به تاراج داد
✦
سپه را همه بدره و تاج داد
#9
چنان شد که دینار بر سر به تشت
✦
اگر پیر مردی ببردی به دشت
#10
به دینار او کس نکردی نگاه
✦
ز نیک‌اختر و بخت وز داد شاه
#11
ز مردی نکردی بدان جنگ فخر
✦
گرازان بیامد به شهر صطخر
#12
بفرمود کاسپان به نیرو کنید
✦
سلیح سواران بی‌آهو کنید
#13
چو آسوده گردید یکسر به بزم
✦
که زود آید اندیشهٔ روز رزم
#14
دلیران به خوردن نهادند سر
✦
چو آسوده شد کردگاه و کمر
#15
پراندیشهٔ رزم شد اردشیر
✦
چو این داستان بشنوی یادگیر

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: