چون آگاهی به پیکار اردشیر به گوش اردوان رسید، جانش از بیم تیره شد و یاد سخن اندیشمندان افتاد که پند داده بودند راز چرخ گردان را با کوشش و تدبیر نمی‌توان دگرگون ساخت، و پیش‌بینی نکرده بود که نام‌جویی چون اردشیر برخواهد خاست. اردوان درِ گنج‌های دیرینه بگشاد، سپاهی گران از جنگاوران گیل و دیلم گرد آورد و روانه میدان نبرد شد. از سوی دیگر، اردشیر لشکری همچون بادِ خروشان به گرد آورد. دو سپاه در برابر یکدیگر صف آراستند؛ ناله کوس و شیپور و زنگ جنگیان دشت را فراگرفت و صف‌ها به اندازه دو پرتاب تیر از یکدیگر فاصله گرفتند.
چهل روز تمام، نبردی خونین و جانکاه درگرفت. خواربار و توشه کاستی گرفت، کُشتگان بر روی هم تلنبار شدند و زمین از پیکرهای افتاده همچون کوه گشت. سرانجام ابری تیره آسمان را پوشاند و بادی سهمگین و خروشان برآمد؛ کوه به ناله درآمد و دشت بلرزید. سپاه اردوان، این نشانه را خشم ایزدی و بدشگونیِ روزگار دانستند و دل از رزم برکندند و امان خواستند. اردشیر از قلب لشکر حمله آورد و چکاچاک تیغ‌ها و باران تیرها برپا گشت. در این میان، اردوان گرفتار شد؛ پهلوانی خراد‌نام دهانه اسب او را گرفت و او را اسیر و خسته به پیشگاه اردشیر آورد.
اردشیر چون خصم دیرین را زخمی و تیره‌روان دید، به دژخیم فرمان داد تا خنجر برکشد و میان اردوان را به دو نیم سازد. جلاد فرمان برد و روزگارِ اردوان به پایان رسید؛ نوبت به گردون پیر رسید تا دگرگونی خوی خویش را بنمایاند که هر کس را به اوج ستاره برکشد، سرانجام به خاک تیره فروخواهد افکند. پس از کشتن اردوان، دو تن از فرزندان او به بند افتادند و در دژ زندانی گشتند، و دو فرزند دیگرش گریزان به هندوستان پناه بردند. اردشیر غنایم بی شمارِ رزمگاه را میان سپاهیان بخشید. در این میان، بزرگی به نام سباک پیکر خونین اردوان را بشست، بر آیین شاهان کافور بر سرش نهاد و او را در دخمه‌ای والامقام به خاک سپرد.
پس از آن، سباک به نزد اردشیر آمد و پند داد که دختر اردوان را به همسری خویش درآورد تا تاج و تخت و گنجینه اشکانیان یکسره به نام او آراسته گردد. اردشیر این پند را پذیرفت و شاهزاده را به عقد خویش درآورد و دو ماه در ایوان پادشاهی ری بیاسود. سپس شاه پیروزمند رو به سوی پارس نهاد و در آن سامان، شهری پرنیان‌گون و آراسته به کاخ‌ها، باغ‌ها و چشمه‌ساران پدید آورد که دهقانان خردمند آن را «خوره اردشیر» و مرزبانان «شهر گور» نامیدند. او در کنار چشمه‌ای جوشان آتشکده‌ای شکوهمند برپا کرد که مهر و آیین جشن سده در آن تازه گشت و آب چشمه را با شکافتن کوه و ساختن صدها جویبار به آبادی شارستان و رواج کشاورزی رهنمون ساخت.