بخش ۱۱ - خواستگاری اهرن از دختر کهتر قیصر، شرط اژدهای سقیلا و چاره‌جویی از میرین و هیشوی

#1

ز میرین یکی بود کهتر به سال

✦

ز گردان رومی برآورده یال

#2

گوی بر منش نام او اهرنا

✦

ز تخم بزرگان رویین تنا

#3

فرستاد نزدیک قیصر پیام

✦

که دانی که ما را نژادست و نام

#4

ز میرین به هر گوهری بگذرم

✦

به تیغ و به گنج درم برترم

#5

به من ده کنون دختر کهترت

✦

به من تازه کن لشکر و افسرت

#6

چنین داد پاسخ که پیمان من

✦

شنیدی مگر با جهانبان من

#7

که داماد نگزیند این دخترم

✦

ز راه نیاکان خود نگذرم

#8

چو میرین یکی کار بایدت کرد

✦

ازان پس تو باشی ورا هم نبرد

#9

به کوه سقیلا یکی اژدهاست

✦

که کشور همه پاک ازو در بلاست

#10

اگر کم کنی اژدها را ز روم

✦

سپارم ترا دختر و گنج و بوم

#11

که همتای آن گرگ شیراوژنست

✦

دمش زهر و او دام آهرمنست

#12

چنین داد پاسخ که فرمان کنم

✦

بدین آرزو جان گروگان کنم

#13

ز نزدیک قیصر بیامد برون

✦

دلش زان سخن کفته جان پر زخون

#14

به یاران چنین گفت کان زخم گرگ

✦

نبد جز به شمشیر مردی سترگ

#15

ز میرین کی آید چنین کارکرد

✦

نداند همی قیصر از مرد مرد

#16

شوم زو بپرسم بگوید مگر

✦

سخن با من از بی‌پی چاره‌گر

#17

بشد تا به ایوان میرین چوگرد

✦

پرستنده‌ای رفت و آواز کرد

#18

نشستنگهی داشت میرین که ماه

✦

به گردون ندارد چنان جایگاه

#19

جهانجوی با گبر کنداوری

✦

یکی افسری بر سرش قیصری

#20

پرستنده گفت اهرن پیلتن

✦

بیامد به در با یکی انجمن

#21

نشستنگهی ساخت شایسته‌تر

✦

برفت آنک بودند بایسته‌تر

#22

به ایوان میرین نماندند کس

✦

دو مهتر نشستند بر تخت بس

#23

چو میرین بدیدش به بر درگرفت

✦

بپرسیدن مهتر اندر گرفت

#24

بدو گفت اهرن که با من بگوی

✦

ز هرچت بپرسم بهانه مجوی

#25

مرا آرزو دختر قیصرست

✦

کجا روم را سربسر افسرست

#26

بگفتیم و پاسخ چنین داد باز

✦

که در کوه با اژدها رزم ساز

#27

اگر بازگویی تو آن کار گرگ

✦

بوی مر مرا رهنمای بزرگ

#28

چو بشنید میرین ز اهرن سخن

✦

بپژمرد و اندیشه افگند بن

#29

که گر کار آن نامدار جهان

✦

به اهرن بگویم نماند نهان

#30

سرمایهٔ مردمی راستیست

✦

ز تاری و کژی بباید گریست

#31

بگویم مگر کان نبرده سوار

✦

نهد اژدها را سر اندر کنار

#32

چو اهرن بود مر مرا یار و پشت

✦

ندارد مگر باد دشمن به مشت

#33

برآریم گرد از سر آن سوار

✦

نهان ماند این کار یک روزگار

#34

به اهرن چنین گفت کز کار گرگ

✦

بگویم چو سوگند یابم بزرگ

#35

که این کار هرگز به روز و به شب

✦

نگویی نداری گشاده دو لب

#36

بخورد اهرن آن سخت سوگند اوی

✦

بپذرفت سرتاسر آن بند اوی

#37

چو قرطاس را جامهٔ خامه کرد

✦

به هیشوی میرین یکی نامه کرد

#38

که اهرن که دارد ز قیصر نژاد

✦

جهانجوی با گنج و با تخت و داد

#39

بخواهد ز قیصر همی دختری

✦

که ماندست از دختران کهتری

#40

همی اژدها دام اهرن کند

✦

بکوشد کزان بدنشان تن کند

#41

بیامد به نزدیک من چاره‌جوی

✦

گذشته سخنها گشادم بدوی

#42

ازان گرگ و آن رزم دیده‌سوار

✦

بگفتم همه هرچ آمد به کار

#43

چنان هم که کار مرا کرد خوب

✦

کند بی‌گمان کار این مرد خوب

#44

دو تن را بدین مرز مهتر کند

✦

چو خورشید را بر سر افسر کند

#45

بیامد دوان اهرن چاره‌جوی

✦

به نزدیک هیشوی بنهاد روی

#46

چو اهرن به نزدیک دریا رسید

✦

جهانجوی هیشوی پیشین دوید

#47

ازو بستد آن نامهٔ دلپسند

✦

برو آفرین کرد و بگشاد بند

#48

بدو گفت هیشوی کای راد مرد

✦

بیاید کنون او به کردار گرد

#49

یکی نامداری غریب و جوان

✦

فدی کرد بر پیش میرین روان

#50

کنون چون کند رزم نر اژدها

✦

به چاره نیابد مگر زو رها

#51

مرا گفتن و کار بر دست اوست

✦

سخن گفتن نیک هرجا نکوست

#52

تو امشب بدین میزبان رای کن

✦

بنه شمع و دریا دل‌آرای کن

#53

که فردا بیاید گو نامجوی

✦

بگویم بدو هرچ گویی بگوی

#54

به شمع آب دریا بیاراستند

✦

خورشها بخوردند و می خواستند

#55

چنین تا سپیده ز یاقوت زرد

✦

بزد شید بر شیشهٔ لاژورد

#56

پدید آمد از دشت گرد سوار

✦

ز دورش بدید اهرن نامدار

#57

چو تنگ اندر آمد پیاده دوان

✦

پذیره شدش مرد روشن روان

#58

فرود آمد از باره جنگی سوار

✦

می و خوردنی خواست از نامدار

#59

یکی تیز بگشاد هیشوی لب

✦

که شادان بدی نامور روز و شب

#60

نگه کن بدین مرد قیصر نژاد

✦

که گردون گردان بدو گشت شاد

#61

هم از تخمهٔ قیصرانست نیز

✦

همش فر و نام و همش گنج و چیز

#62

به دامادی قیصر آمدش رای

✦

همی خواهد اندر سخن رهنمای

#63

چنو نیست مر قیصران را همال

✦

جوانیست با فر و با برز و یال

#64

ازو خواست یک‌بار و پاسخ شنید

✦

کنون چارهٔ دیگر آمد پدید

#65

همی گویدش اژدهاگیر باش

✦

گر از خویشی قیصر آژیر باش

#66

به پیش گرانمایگان روز و شب

✦

بجز نام میرین نراند به لب

#67

هرانکس که باشند زیبای بخت

✦

بخواهد که ماند بدو تاج و تخت

#68

یکی برز کوهست از ایدر نه دور

✦

همه جای خوردن گه کام و سور

#69

یکی اژدها بر سر تیغ کوه

✦

شده مردم روم زو در ستوه

#70

همی ز آسمان کرگس اندر کشد

✦

ز دریا نهنگ دژم برکشد

#71

همی دود زهرش بسوزد زمین

✦

نخواند برین مرز و بوم آفرین

#72

گر آن کشته آید به دست تو بر

✦

شگفتی شوی در جهان سربسر

#73

ازو یاورت پاک یزدان بود

✦

به کام تو خورشید گردان بود

#74

بدین زور و بالا و این دستبرد

✦

ندانیم همتای تو هیچ گرد

#75

بدو گفت رو خنجری کن دراز

✦

ازو دسته بالاش چون پنج باز

#76

ز هر سوش برسان دندان مار

✦

سنانی برو بسته برسان خار

#77

همی آب داده به زهر و به خون

✦

به تیزی چو الماس و رنگ آب‌گون

#78

به فرمان یزدان پیروزبخت

✦

نگون اندر آویزمش بر درخت

پادشاهی لهراسپ

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما