#1
دو فرزند بودش به کردار ماه
✦
سزاوار شاهی و تخت و کلاه
“He had two sons radiant as the moon, worthy of kingship, the throne, and the crown.”
#2
یکی نام گشتاسپ و دیگر زریر
✦
که زیر آوریدی سر نره شیر
“One named Goshtasp and the other Zarir, warriors who could bring down fierce lions.”
#3
گذشته به هر دانشی از پدر
✦
ز لشکر به مردی برآورده سر
“Surpassing their father in every branch of knowledge, standing tall above the entire army in bravery.”
#4
دو شاه سرافراز و دو نیک‌پی
✦
نبیرهٔ جهاندار کاوس کی
“Two exalted princes, auspicious of step, direct descendants of the world-ruler Kay Kavus.”
#5
بدیشان بدی جان لهراسپ شاد
✦
وزیشان نکردی ز گشتاسپ یاد
“Luhrasp's soul found delight in them, yet he paid no fond mind to Goshtasp.”
#6
که گشتاسپ را سر پر از باد بود
✦
وزان کار لهراسپ ناشاد بود
“For Goshtasp's head was filled with rebellious pride, and Luhrasp was deeply troubled by this trait.”
#7
چنین تا برآمد برین روزگار
✦
پر از درد گشتاسپ از شهریار
“Thus time rolled on, with Goshtasp's heart growing increasingly bitter toward the King.”
#8
چنان بد که در پارس یک روز تخت
✦
نهادند زیر گل‌افشان درخت
“It so befell one day in Pars that the throne was set beneath a tree heavy with blossoms.”
#9
بفرمود لهراسپ تا مهتران
✦
برفتند چندی ز لشکر سران
“Luhrasp ordered the noble lords and several warlords of the host to gather.”
#10
به خوان بر یکی جام می‌خواستند
✦
دل شاه گیتی بیاراستند
“They called for a goblet of wine at the banquet, delighting the heart of the world's monarch.”
#11
چو گشتاسپ می‌خورد برپای خاست
✦
چنین گفت کای شاه با داد و راست
“As Goshtasp drank wine, he stood up and spoke: 'O righteous and just King!'”
#12
به شاهی نشست تو فرخنده باد
✦
همان جاودان نام تو زنده باد
“'May your sitting upon the throne be blessed, and may your glorious name endure forever.'”
#13
ترا داد یزدان کلاه و کمر
✦
دگر شاه کیخسرو دادگر
“'God bestowed upon you the crown and girdle, following the righteous King Kay Khosrow.'”
#14
کنون من یکی بنده‌ام بر درت
✦
پرستندهٔ اختر و افسرت
“'Now I am a humble servant at your threshold, devoted to your destiny and crown.'”
#15
ندارم کسی را ز مردان به مرد
✦
گر آیند پیشم به روز نبرد
“'I account no man among heroes as my equal if they face me on the day of battle,'”
#16
مگر رستم زال سام سوار
✦
که با او نسازد کسی کارزار
“'Save for Rostam, son of Zal and Sam the knight, with whom none can match swords.'”
#17
چو کیخسرو از تو پر اندیشه گشت
✦
ترا داد تخت و خود اندر گذشت
“'When Kay Khosrow became full of care, he passed the throne to you and departed.'”
#18
گر ایدونک هستم ز ارزانیان
✦
مرا نام بر تاج و تخت و کیان
“'If I am indeed worthy among men, write my name upon the throne, crown, and royal line.'”
#19
چنین هم که‌ام پیش تو بنده‌وار
✦
همی باشم و خوانمت شهریار
“'Otherwise, I shall remain before you as a servant and continue to call you my King.'”
#20
به گشتاسپ گفت ای پسر گوش دار
✦
که تندی نه خوب آید از شهریار
“Luhrasp said to Goshtasp: 'Listen, my son; harsh sharpness does not become a sovereign.'”
#21
چو اندرز کیخسرو آرم به یاد
✦
تو بشنو نگر سر نپیچی ز داد
“'When I recall the counsel of Kay Khosrow, hear it and beware never to turn away from justice.'”
#22
مرا گفت بیدادگر شهریار
✦
یکی خو بود پیش باغ بهار
“'He told me an unjust monarch is like a shoot before the springtime garden,'”
#23
که چون آب یابد به نیرو شود
✦
همه باغ ازو پر ز آهو شود
“'Which, when watered, gains strength and fills the entire garden with flaws.'”
#24
جوانی هنوز این بلندی مجوی
✦
سخن را بسنج و به اندازه گوی
“'You are yet young; do not seek such height. Weigh your words and speak with measure.'”
#25
چو گشتاسب بشنید شد پر ز درد
✦
بیامد ز پیش پدر گونه زرد
“When Goshtasp heard this, he was filled with pain, leaving his father's presence with a pale face.”
#26
همی گفت بیگانگان را نواز
✦
چنین باش و با زاده هرگز مساز
“He muttered: 'He favors strangers, yet never makes peace with his own flesh and blood!'”
#27
ز لشکر ورا بود سیصد سوار
✦
همه گرد و شایستهٔ کارزار
“He possessed three hundred horsemen from the host, all brave champions fit for war.”
#28
فرود آمد و کهتران را بخواند
✦
همه رازها پیش ایشان براند
“He dismounted, summoned his subordinates, and shared all his secret thoughts with them.”
#29
که امشب همه ساز رفتن کنید
✦
دل و دیده زین بارگه برکنید
“'Tonight, make all preparations to leave; sever your hearts and eyes from this court.'”
#30
یکی گفت ازیشان که راهت کجاست
✦
چو برداری آرامگاهت کجاست
“One of them asked: 'Where leads your path? When you set out, where is your destination?'”
#31
چنین داد پاسخ که در هندوان
✦
مرا شاد دارند و روشن روان
“He replied: 'Among the Indians, where they shall make me joyful and enlightened of soul.'”
#32
یکی نامه دارم من از شاه هند
✦
نوشته ز مشک سیه بر پرند
“'I hold a letter from the King of India, written with black musk upon fine silk,'”
#33
که گر زی من آیی ترا کهترم
✦
ز فرمان و رای تو برنگذرم
“'Stating: "If you come to me, I am your humble servant and will not stray from your command."'”
#34
چو شب تیره شد با سپه برنشست
✦
همی رفت جوشان و گرزی به دست
“When darkness fell, he mounted with his men, riding fervently with mace in hand.”
#35
به شبگیر لهراسپ آگاه شد
✦
غمی گشت و شادیش کوتاه شد
“At daybreak, Luhrasp learned of the flight; he grew grief-stricken and his joy turned to sorrow.”
#36
ز لشکر جهاندیدگان را بخواند
✦
همه بودنی پیش ایشان براند
“He summoned the experienced elders of the army and related all that had transpired.”
#37
ببینید گفت این که گشتاسپ کرد
✦
دلم کرد پر درد و سر پر ز گرد
“'Look at what Goshtasp has done,' he said, 'making my heart full of pain and my head filled with dust.'”
#38
بپروردمش تا برآورد یال
✦
شد اندر جهان نامور بی‌همال
“'I nurtured him until he reached manhood, becoming a renowned warrior without equal in the world.'”
#39
بدانگه که گفتم که آمد به بار
✦
ز باغ من آواره شد نامدار
“'Just when I expected him to bear fruit, that famous prince wandered away from my garden.'”
#40
برفت و بر اندیشه بر بود دیر
✦
بفرمود تا پیش او شد زریر
“He brooded long in deep thought, then ordered Zarir to be brought before him.”
#41
بدو گفت بگزین ز لشکر هزار
✦
سواران گرد از در کارزار
“He said to him: 'Select one thousand battle-proven champion horsemen from the host.'”
#42
برو تیز بر سوی هندوستان
✦
مبادا بر و بوم جادوستان
“'Ride swiftly toward Hindustan, lest he enter that realm of sorcerers.'”
#43
سوی روم گستهم نوذر برفت
✦
سوی چین گرازه گرازید تفت
“Gostahm, son of Nowzar, went toward Rum, while Gorazeh sped swiftly toward China.”