🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان خاقان چین

❖
101 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۳ - گفتگوی هومانِ ناشناس با رستم، طلب خون سیاوش و آگاهی پیران و خاقان از هویت او
هومان دلاور تورانی چون شتاب و شکوه‌مندی پهلوان ناپیدا را در میدان دید، شتابان چون باد به خیمه‌گاه خویش درآمد؛ ترگ، جوشن، سپر، درفش و اسب خود را دگرگون ساخت تا شناسا نگردد. آن‌گاه به سوی رستم تاخت و در برابر یال و کوپال چون کوه او بازایستاد. هومان زبان به ستایش گشود و گفت: «ای رزم‌آور کمندافکن! به یزدان سوگند که هرگز پادشاهی و تاج را بدین گونه خوار ندیده‌ام و رزم‌جویی چون تو در میان این سپاه بزرگ نیافته‌ام؛ تو چنان دلیری که از دل شیر ژیان گرد برمی‌آوری. نام و نژاد و تبار خویش را بر من آشکار کن که مرا با مردان جنگاور و پلنگ‌نهاد مهر و پیوندی دیرین است.» رستم در پاسخ آن پهلوان ناشناس با صلابت سر برآورد و گفت: «چرا با چرب‌زبانی و نرمی سخن می‌گویی و نام خویش را پنهان می‌داری؟ اگر آشتی می‌جویی و در پی فرو نشاندن کینه‌های دیرین هستی، بنگر که چه کسی خون پاک سیاوش معصوم و بزرگان گودرزی را بر خاک ریخت و آتش جنگ را برافروخت! اگر اموال و اسبان غارت‌شده ایران را بازگردانید و گنه‌کارانی چون گرسیوژ و گروی زره و آنان را که دل افراسیاب را از کینه سیاه کردند و نیز خودسران دودمان ویسه را تسلیم کنید، من دست از کین‌خواهی می‌کشم و دل کی‌خسرو را از رنج می‌شویم. اما اگر راهی جز این برگزینید، کین کهن را تازه خواهم ساخت که من خوکرده نبردهای سنگین تورانم و سر سرکشان را به خاک می‌کشانم.» هومان از شنیدن پاسخی چنین سهمگین و استوار بر خود لرزید و دریافت که این جهان‌پهلوان کین‌خواه کل دودمان ویسه است. او نام خویش را پنهان داشت و خود را «کوه گوش» فرزند «بوسپاس» معرفی کرد و وعده داد که این سخنان را به گوش پیران و خاقان چین برساند. رستم با اندوه از پیران یاد کرد که تنها او برای سیاوش جگرخسته بود و خواستار دیدار وی شد. هومان شتابان و رنگ‌پریده به نزد پیران ویسه بازآمد و با بانگی هراسان بانگ برداشت که: «این پهلوان کسی جز رستم زابلی نیست! نه پلنگ بر خشک و نه نهنگ در دریا تاب نبرد با او را دارد!» پیران چون اسم رستم را شنید، اشک از دیدگانش روان شد و به نزد خاقان چین شتافت و او را از فاجعه‌ای که بر سر سپاه آمده آگاه ساخت. خاقان چین با شنیدن این خبر، پیران را پند داد که با سخن نرم به نزد رستم رود و در صورت لزوم با پیشکش هدیه‌ها راه آشتی پیش گیرد، یا آنکه تمامی سپاهیان را برای نبردی مرگبار در برابر پهلوان زابلستان بسیج کند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: