🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان خاقان چین

❖
40 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱ - خبر کشته شدن کاموس به خاقان چین، زاری سپاه و داوطلب شدن چنگش برای کین
خداوند روشن‌روان و بخشنده، راهنمای نیک و بد است و گردش این چرخ گردان به خواست اوست. روزگار آدمی به شتاب می‌گذرد و سرا و آرامگاهی جز این جهان فانی در انتظار اوست. آن‌گاه که داستان کهن دهقانان بازگفته می‌شود، یادآور پند و گذشت روزگار است.
در پهنه رزم، شوم‌ترین خبر به گوش خاقان چین رسید: کاموس دلاور، آن پهلوان پیلتن و بی‌همتا، بر دشت کین به خاک افتاده است. سپاهیان کشانی، شگنی و گردان بلخ در سوگی گران فرو رفتند و روزگارشان تیره و تلخ گشت. هومان با دلی پردرد به پیران ویسه گفت که دیگر رمقی برای رزم در جانش نمانده است، چرا که کاموس، آن نامداری که هیچ کس را تاب کمند و گرز او نبود و سر پیل را به دم کارزار بر زمین می‌زد، اکنون کشته شده است.
سران سپاه اشک‌ریزان به نزد خاقان چین شتافتند و گفتند: «دیداری و شنیداری از سرآغاز و فرجام این رزمگاه داشتی. اکنون بتنها‌تن تدبیری بیندیش و چاره‌ای جوی. کارآگاهانی پوشیده فرست تا دریابند این شیردل مرد ایرانی کیست که کاموس را سرنگون ساخت.»
خاقان چین، پیران را دلداری داد و گفت که مرگ سرنوشت محتوم همگان است و هیچ کس از گردش آسمان نخواهد رست. اما سوگند یاد کرد که قاتل کاموس را به بند کمند کشانده و به خاک افکند و پهنه ایران‌زمین را به کام افراسیاب به خون و آب نشاند. آن‌گاه خاقان، گردان و خنجرگزاران را گرد آورد تا جایگاه و نام این دلاور تیرانداز و کمندافکن را شناسایی کنند.
در این میان، پهلوانی سرافراز و خسروپرست به نام «چنگش» پیش آمد. او که دلیری پوینده و جویای نام بود، در برابر خاقان زمین بوسید و گفت: «اگر آن نبردآزما شیر ژیان باشد، او را بی‌جان خواهم ساخت و کین کاموس را از او خواهم ستاند. تنها به نبردش می‌روم تا نامش را زیر ننگ آورم.» خاقان چین بر چنگش آفرین خواند و وعده داد که اگر کین کاموس را بازستاند، گنجی بی‌کران به او ببخشد تا برای همیشه از رنج بی‌نیاز گردد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: