بخش ۱۶ - کشته شدن الوای به دست کاموس، گرفتار شدن کاموس در کمند رستم و کشته شدنش به دست ایرانیان

#1

بپوشید رستم سلیح نبرد

✦

به آوردگه رفت با داروبرد

#2

زره زیر بد جوشن اندر میان

✦

ازان پس بپوشید ببربیان

#3

گرانمایه مغفر بسر بر نهاد

✦

همی کرد بدخواهش از مرگ یاد

#4

بنیروی یزدان میان را ببست

✦

نشست از بر رخش چون پیل مست

#5

ز بالای او آسمان خیره گشت

✦

زمین از پی رخش او تیره گشت

#6

برآمد ز هر دو سپه بوق و کوس

✦

زمین آهنین شد سپهر آبنوس

#7

جهان لرز لرزان شد و دشت و کوه

✦

زمین شد ز نعل ستوران ستوه

#8

وزین روی کاموس بر میمنه

✦

پس پشت او ژنده پیل و بنه

#9

ابر میسره لشکر آرای هند

✦

زره‌دار با تیغ و هندی پرند

#10

بقلب اندرون جای خاقان چین

✦

شده آسمان تار و جنبان زمین

#11

وزین رو فریبرز بر میسره

✦

چو خورشید تابان ز برج بره

#12

سوی میمنه پور کشواد بود

✦

که کتفش همه زیر پولاد بود

#13

بقلب اندرون طوس نوذر بپای

✦

به پیش سپه کوس با کرنای

#14

همی دود آتش برآمد ز آب

✦

نبیند چنین رزم جنگی بخواب

#15

برآمد ز هر سوی لشکر خروش

✦

همی پیل را زان بدرید گوش

#16

نخستین که آمد میان دو صف

✦

ز خون جگر بر لب آورده کف

#17

سپهبد سرافراز کاموس بود

✦

که با لشکر و پیل و با کوس بود

#18

همی برخروشید چون پیل مست

✦

یکی گُرزهٔ گاو پیکر بدست

#19

که آن جنگجوی پیاده کجاست

✦

که از نامداران چنین رزم خواست

#20

کنون گر بیاید به آوردگاه

✦

تهی ماند از تیر او جایگاه

#21

ورا دیده بودند گردان نیو

✦

چو طوس سرافراز و رهام و گیو

#22

کسی را نیامد همی رزم رای

✦

ز گردان ایران تهی ماند جای

#23

که با او کسی را نبد تاو جنگ

✦

دلیران چو آهو و او چون پلنگ

#24

یکی زابلی بود الوای نام

✦

سبک تیغ کین برکشید از نیام

#25

کجا نیزهٔ رستم او داشتی

✦

پس پشت او هیچ نگذاشتی

#26

بسی رنج برده بکار عنان

✦

بیاموخته گُرز و تیر و سنان

#27

برنج و بسختی جگر سوخته

✦

ز رستم هنرها بیاموخته

#28

بدو گفت رستم که بیدار باش

✦

بآورد این ترک هشیار باش

#29

مشو غرق ز آب هنرهای خویش

✦

نگه‌دار بر جایگه پای خویش

#30

چو قطره بر ژرف دریا بری

✦

بدیوانگی ماند این داوری

#31

شد الوای آهنگ کاموس کرد

✦

که جوید بآورد با او نبرد

#32

نهادند آوردگاهی بزرگ

✦

کشانی بیامد بکردار گرگ

#33

بزد نیزه و برگرفتش ز زین

✦

بینداخت آسان بروی زمین

#34

عنان را گران کرد و او را بنعل

✦

همی کوفت تا خاک او کرد لعل

#35

تهمتن ز الوای شد دردمند

✦

ز فتراک بگشاد پیچان کمند

#36

چو آهنگ جنگ سران داشتی

✦

کمندی و گُرزی گران داشتی

#37

بیامد بغرید چون پیل مست

✦

کمندی به بازو و گُرزی به دست

#38

بدو گفت کاموس چندین مدم

✦

بنیروی این رشتهٔ شصت خم

#39

چنین پاسخ آورد رستم که شیر

✦

چو نخچیر بیند بغرد دلیر

#40

نخستین برین کینه بستی کمر

✦

ز ایران بکشتی یکی نامور

#41

کنون رشته خوانی کمند مرا

✦

ببینی همی تنگ و بند مرا

#42

زمانه ترا از کشانی براند

✦

چو ایدر بدت خاک جایت نماند

#43

برانگیخت کاموس اسپ نبرد

✦

هم آورد را دید با دارو برد

#44

بینداخت تیغ پرند آورش

✦

همی خواست از تن بریدن سرش

#45

سر تیغ بر گردن رخش خورد

✦

ببرید برگستوان نبرد

#46

تن رخش را زان نیامد گزند

✦

گو پیلتن حلقه کرد آن کمند

#47

بینداخت و افگندش اندر میان

✦

برانگیخت از جای پیل ژیان

#48

بزین اندر آورد و کردش دوال

✦

عقابی شده رخش با پر و بال

#49

سوار از دلیری بیفشارد ران

✦

گران شد رکیب و سبک شد عنان

#50

همی خواست کان خم خام کمند

✦

بنیرو ز هم بگسلاند ز بند

#51

شد از هوش کاموس و نگسست خام

✦

گو پیلتن رخش را کرد رام

#52

عنان را بیچید و او را ز زین

✦

نگون اندر آورد و زد بر زمین

#53

بیامد ببستش بخم کمند

✦

بدو گفت کاکنون شدی بی‌گزند

#54

ز تو تنبل و جادوی دور گشت

✦

روانت بر دیو مزدور گشت

#55

سرآمد بتو بر همه روز کین

✦

نبینی زمین کشانی و چین

#56

گمان تو آن بد که هنگام جنگ

✦

کسی چون تو نگرفت خنجر بچنگ

#57

مبادا که کین آورد سرفراز

✦

که بس زود بیند نشیب و فراز

#58

دو دست از پس پشت بستش چو سنگ

✦

بخم کمند اندر آورد چنگ

#59

بیامد خرامان بایران سپاه

✦

بزیر کش اندر تن کینه‌خواه

#60

بگردان چنین گفت کین رزمجوی

✦

ز بس زور و کین اندر آمد بروی

#61

چنین است رسم سرای فریب

✦

گهی در فراز و گهی در نشیب

#62

بایران همی شد که ویران کند

✦

کنام پلنگان و شیران کند

#63

به زابلستان و به کابلستان

✦

نه ایوان بود نیز و نه گلستان

#64

نیندازد از دست گوپال را

✦

مگر گم کند رستم زال را

#65

کفن شد کنون مغفر و جوشنش

✦

ز خاک افسر و گرد پیراهنش

#66

شما را بکشتن چگونست رای

✦

که شد کار کاموس جنگی ز پای

#67

بیفگند بر خاک پیش سران

✦

ز لشکر برفتند کنداوران

#68

تنش را بشمشیر کردند چاک

✦

بخون غرقه شد زیر او سنگ و خاک

#69

بمردی نباید شد اندر گمان

✦

که بر تو درازست دست زمان

#70

بپایان شد این رزم کاموس گرد

✦

همی شد که جان آورد جان ببرد

داستان کاموس کشانی

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما