🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

گفتار اندر داستان فرود سیاوش

❖
115 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲۳ - بازگشت بهرام از پی تازیانهٔ گم‌شده، نبرد پیاده و قطع دست به تیغ تژاو
چون آتش نبرد تا اندازه‌ای فرو نشست، بهرام دلاور شتابان نزد پدر پیر خویش، گودرز آمد و راز دل گشود. او گفت که هنگام برافراختن تاج بر سر نیزه، تازیانهٔ ویژه‌اش بر زمین رزمگاه افتاده است؛ تازیانه‌ای که نام بهرام بر چرم آن حک شده و اگر به دست تورانیان افتد، ننگ و فسوس آن تا ابد بر نام او خواهد ماند. گودرز سالخورده او را اندرز داد که برای چوبی بی‌ارزش سرنوشت خویش را به خطر نیندازد، و گیو نیز هفت تازیانهٔ زرین و گرانبها از گنجینهٔ خویش و بخشش‌های شاهانه به او پیشکش کرد تا وی را از این سفر شوم بازدارد. اما بهرام ننگ را برنتافت و پای بر رکاب نهاد.

در زیر نور مهتاب، بهرام به میدان نبردِ پر از پیکرهای خونین بازگشت. بر پیکر ریونیز و دیگر پهلوانان گریست و ناله‌های سواری خسته و زخمی را شنید. او جامه بر تن آن رزمنده بست و قول داد پس از یافتن تازیانه، او را به لشکرگاه ایران برگرداند. بهرام تازیانه را در میان خاک و خون یافت، اما ناگهان بانگ مادیانی خروش برآورد و اسب بهرام رام‌نشدنی گشت و گریخت. بهرام در پی اسب تاخت اما چون به او نرسید، از خشم و رنج پیِ اسب را برید و پیاده در رزمگاه ماند.

تخاصم تورانیان آغاز شد؛ سپاه پیران متوجه حضور پهلوانی پیاده شدند. بهرام چون شیری ژیان کمان به زه کرد و بارانی از تیر بر سواران تورانی بارید. رویین فرزند پیران با لشکری شتافت تا او را اسیر کند، اما باران تیر بهرام آنان را شکست‌خورده بازگرداند. پیران خود به میدان آمد و با بهرام سخن از نان و نمک و روزگار سیاوش گفت و او را به سازش خواند، اما بهرام تنها یک اسب برای بازگشت خواست. پیران به دلیل بیم از خشم افراسیاب نتوانست اسبی به او دهد و بازگشت. سپس تژاو، جنگجوی سرکش تورانی، با سپاهی تازه بر او تاخت. بهرام پیاده با نیزه، گرز و تیغ چنان دلاوری کرد که دشت از خون سرخ گشت، تا اینکه تیرها و تیرک نیزه‌اش تمام شد. در آن حال که بهرام بی‌توش و توان شده بود، تژاو از پشت سر بر او تاخت و با ضربت تیغ هندی دست شمشیرگزار بهرام را از تن جدا کرد. تژاو خود از سوز دل و شرم بر این جنایت، آتش بر جانش افتاد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: